Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δεδέαγατς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δεδέαγατς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2019

Συνωστισμοί και... «Συνωστισμοί» στα λιμάνια της Δυτικής Θράκης, το 1913!!!

*Η ελληνική αντιπροσωπεία στο Βουκουρέστι.




*Τι συνέβη στα λιμάνια της Θράκης 

τον Ιούλιο του 1913





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ο πρόσφατος συνωστισμός και η απελπισία των τουριστών στο λιμάνι της Καμαριώτισσας Σαμοθράκης, ανέσυρε μνήμες παλαιότερων δραματικών συνωστισμών ή «συνωστισμών» του Ελληνισμού στα λιμάνια της απελπισίας. Βέβαια οι εποχές δεν είναι όμοιες και οι αιτίες των συνωστισμών, δεν έχουν την ίδια αφετηρία. Άρα δεν είναι συγκρίσιμοι.
                Σήμερα θα αναφερθούμε, στο σύντομο αλλά τραγικό διάστημα, όταν τον Ιούλιο του 1913, αναγγέλθηκε από το Βουκουρέστι η επίτευξη ειρήνης στα ματωμένα Βαλκάνια. Το εξοργιστικό όμως για την ελληνική πλευρά ήταν ότι η διάσκεψη του Βουκουρεστίου παραχωρούσε τη Δυτική Θράκη στην ηττημένη Βουλγαρία.
                Οι εφημερίδες της 29ης Ιουλίου 1913, με πηχυαίους τίτλους ανήγγειλαν την επίτευξη ειρήνης στο Βουκουρέστι, αλλά τη χαρά του τερματισμού των εχθροπραξιών, στη Θράκη σκέπαζε το γεγονός, ότι εκεί, θα επανέρχονταν οι νικημένοι Βούλγαροι, οι οποίοι όταν άρχισε ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος έδωσαν απτά δείγματα της εκδικητικότητάς τους εναντίον των Ελλήνων και των Τούρκων. Τώρα επανέρχονταν ως κυρίαρχοι! Το άρθρο 4 της συνθήκης όριζε ότι σύμφωνα με το πρωτόκολλο 9 τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα θα έχουν αφετηρία από την κορυφή του Μπέλασικ και της Πλάνιας στα Βουλγαροσερβικά νέα σύνορα και θα καταλήγουν στις εκβολές του Νέστου στο Αιγαίο Πέλαγος!!! Το πρόβλημα πλέον ήταν για τους Ελληνικούς και Τουρκικούς πληθυσμούς…
                Υπήρξε ένα δεκάμηνο νωρίτερα, με όργια που συνέβησαν στη Θράκη από Βουλγάρους, εναντίον των ελληνικών πληθυσμών, αλλά και από τους Τούρκους.
                Οι συνεχείς μάχες, οι προελάσεις πότε των Βουλγάρων και πότε των Τούρκων, στα εδάφη της ενιαίας Θράκης, δημιουργούσαν άλλοτε ελπίδες και άλλοτε απόγνωση. Το καλοκαίρι του 1913 ήταν τραγικό. Ο ελληνικός στρατός με νικηφόρες πάντα προελάσεις κατατρόπωνε τους Βουλγάρους και τους απωθούσε προς τη Σόφια. Οι ήττες δημιουργούσαν ένα αίσθημα εκδίκησης κατά των Ελλήνων στα χωριά που εγκατέλειπαν. Οι Τούρκοι, που απωθούσαν τους Βουλγάρους από τη δική τους πλευρά, όταν έμπαιναν σε ελληνικά χωριά έδειχναν μίσος και βαρβαρότητα. Η κατάσταση ήταν δραματική.
 
*Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στο Βουκουρέστι


Πότε οι Τούρκοι…


Στις 29 Ιουλίου 1913 η «Εστία» σε ανταπόκρισή της από τη Ραιδεστό έγραφε:
                «Άπαντα τα χωρία του Ουζούν Κιοπρού, εντεύθεν και εκείθεν του Εργίνη, του Διδυμοτείχου εντεύθεν του Έβρου, άτινα άλλοτε μετ’ αληθούς ανακουφίσεως εκαμάρωνεν η εθνική ψυχή δια τον πλήρη σφρίγους Ελληνικόν αυτών χαρακτήρα μετεβλήθησαν εις τέφραν…».
                Παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν πολλά, όπως για παράδειγμα το κάψιμο και η φοβερή σφαγή των Μαλγάρων. Πέπλο τρόμου και θανάτου είχε απλωθεί επάνω στη Θράκη.
                Άλλα παραδείγματα, από την ευρύτερη περιοχή της Μακράς Γεφύρας (Ουζούν Κιοπρού) το κάψιμο των χωριών Εσκήκιοϊ (με 120 σπίτια) και Μαστανάρ (50 σπίτια) που έγιναν στάχτη. Στο Καβατζήκι από τα 150 σπίτια σώθηκαν μόνο τα 30. Στο Σουμπάσκιοϊ από τα 140 σπίτια δεν κάηκαν μόνο 5!
                Φυσικά, παντού οι επιδρομείς Τούρκοι άρπαζαν τα σιτηρά και τα ζώα των χωρικών. Βεβήλωναν εκκλησίες. Σκότωναν και έδερναν τους κατοίκους. Στο Ντογάνκιοϊ πυρπολήθηκαν 120 σπίτια από τα 180 του χωριού, ενώ ατιμάσθηκαν οι γυναίκες ηλικίας 8 ετών και άνω.
                Τα ίδια συνέβησαν και στο Μεγάλο Ζαλούφι όπου δολοφονήθηκαν 60 κάτοικοι και 150 τραυματίσθηκαν. Δύο αδελφές ατιμάσθηκαν και κατακρεουργήθηκαν. Αξιωματικός του στρατού άρπαξε 2.000 πρόβατα και υποχρέωσε τους χωρικούς να υπογράψουν ότι πληρώθηκαν!!! Τα ίδια επαναλήφθηκαν και στα χωριά Ντερέκιοϊ και Κίρκιοϊ.
                Δραματική ήταν και η κατάσταση στην περιοχή της Καλλίπολης. Δεκαπέντε χωριά, κατοικούμενα από Έλληνες παραδόθηκαν στο πυρ και στις σφαγές, που πραγματοποιούσε ο τακτικός Τουρκικός στρατός. Από την Κεσσάνη έως την Καλλίπολη ήταν αναρίθμητα τα τουρκικά κακουργήματα, που χαρακτηρίζονταν εφάμιλλα των βουλγαρικών. Εξακόσια πενήντα γυναικόπαιδα, των οποίων οι γονείς κατακρεουργήθηκαν οδηγήθηκαν στο Πλαγιάρι και από εκεί τα μετέφεραν στην ασιατική ακτή προς την Λάμψακο, με την τύχη τους άγνωστη. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γερμανός ζήτησε εξηγήσεις από τον υπουργό Εσωτερικών Ταλαάτ Μπέη, ο οποίος απάντησε ότι δεν γνωρίζει το περιστατικό αυτό… και θα το ερευνήσει!
                Η εφημερίδα «Πατρίς» (4 Αυγούστου 1913) έγραφε:
                «Σκηναί φρίκης και απελπισίας. Ποία δύναμις θα δυνηθή να ενσταλλάξη την προσήκουσαν παραμυθίαν εις της Θρακικήν ψυχήν;». 
*Οι κάτοικοι της Αλεξανδρούπολης διαμαρτύρονται γιατί ξέρουν....


Και πότε οι Βούλγαροι…


Στο Πόρτο Λάγος στα τέλη Ιουλίου 1913 βρέθηκε η ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, η οποία στις 25 Ιουλίου τηλεγραφούσε προς το υπουργείο Εξωτερικών και τον Πρόεδρο της Βουλής, ότι η περιοχή του Σαρή Σιαμπάν (σήμερα Χρυσούπολη) κοντά στον ποταμό Νέστο, κατοικούμενη από Έλληνες και Τούρκους, ληστεύθηκε από το βουλγαρικό στρατό. Η επιτροπή είχε βρει το Πόρτο Λάγος έρημο. Οι κάτοικοι του είχαν καταφύγει στη Θάσο. Η παρακείμενη μονή του Αγίου Νικολάου είχε συληθεί. Στη Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή) από τον Ιούνιο ήδη του 1913 όπου έγιναν και απαγωγές προκρίτων, ο Βούλγαρος διοικητής λήστεψε το δημαρχιακό ταμείο, παίρνοντας 10.000 φράγκα. Η συμμορία του κομιτατζή Τάνεφ λήστεψε τα γύρω χωριά. Στα βόρεια της Κομοτηνής οι Βούλγαροι είχαν κάψει 18 τουρκικά χωριά.
Στη «Νέα Ημέρα» ο Γεράσιμος Βασιλάς,  έγραφε ότι οι Βούλγαροι άρπαξαν 200 βόδια κι άλογα με αμάξια, από το χωριό Καγιά Μπουνάρ, κοντά στο Σαρή Σιαμπάν.
Η ίδια επιτροπή τηλεγραφούσε προς τον Πρόεδρο της Βουλής:
«Η Βουλγαρική κατοχή καθ’ άπαν αυτής το διάστημα υπήρξεν απιστεύτως βιαία, απάνθρωπος, ληστρική, ασεβής προς πάντα Θείον και ανθρώπινον νόμον και δίκαιον».
*Οι Βούλγαροι έρχονται, οι κάτοικοι φεύγουν...


Ο συνωστισμός στα λιμάνια της απελπισίας


                Η απελπιστική κατάσταση στην οποία περιήλθε ο πληθυσμός της Δυτικής Θράκης, όταν αναγγέλθηκε ότι οι Βούλγαροι θα καταλάβουν την περιοχή, φάνηκε στα λιμάνια του Δεδέαγατς, της Μάκρης και του Πόρτο Λάγους. Δύο σημαντικοί θεσμικοί παράγοντες που βρίσκονταν κοντά στην περιοχή, έσπευσαν να ειδοποιήσουν την κυβέρνηση της Αθήνας για την τραγικότητα των στιγμών. Ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος βρίσκονταν στο Βουκουρέστι διαπραγματευόμενος τη συνθήκη. Ο βασιλεύς Κωνσταντίνος ήταν στην περιοχή των Σερρών καταδιώκοντας τους Βουλγάρους και ο ναύαρχος Κουντουριώτης επικεφαλής της Ελληνικής αρμάδας περιπολούσε με τον «Αβέρωφ» και άλλα πολεμικά πλοία από την Αλεξανδρούπολη έως την Καβάλα.
                Η κατάσταση με τους πρόσφυγες να προσπαθούν να βρουν πλοίο που θα τους μεταφέρει μακριά, ήταν απελπιστική. Στην κραυγή «Έρχονται οι Βούλγαροι» ακολουθούσε πανικός και ρίγος. Όλοι είχαν δοκιμάσει για μικρό μόνο διάστημα την πρώτη βουλγαρική κατοχή από τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο και ήξεραν τι θα συμβεί και πάλι.


Κωνσταντίνος και Κουντουριώτης τηλεγραφούν


                Από τις Σέρρες ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος έσπευσε και τηλεγράφησε προς το Υπουργικό Συμβούλιο, ότι Έλληνες και Τούρκοι πρόσφυγες συγκεντρώνονται στα παράλια, θέλοντας να φύγουν από τα μέρη που περιέρχονται στη Βουλγαρία. Ταυτόχρονα ζητούσε να ληφθούν μέτρα και να ορισθούν οι τόποι εγκατάστασης αυτών των πληθυσμών, αλλά να υπάρξουν και τρόποι να συντηρηθούν.
                Δραματικό όμως ήταν και το τηλεγράφημα του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη προς το Βασιλέα Κωνσταντίνο, που ανέφερε:
                «Πρόσφυγες Έλληνες και Οθωμανοί εκ Ξάνθης και άλλων μερών συνεκεντρώθησαν εις Πόρτο Λαγώ. Τρέμοντες μέλλουσαν Βουλγαρικήν κατοχήν, καθικετεύουσι στείλωμεν ατμόπλοια και μεταφέρωσιν αυτούς εις Θάσον. Καθημερινώς συνωστίζονται εκεί εκ παντοίων μερών, όντες αμετάπειστοι παραμείνωσιν εστίας των, θεωρούντες άφευκτον όλεθρόν των υπό Βουλγαρίαν».
                Ο κυβερνήτης του αντιτορπιλικού «Ιέραξ» που ήταν ανοιχτά του Πόρτο Λάγους τηλεγραφούσε στην Αθήνα ότι το ατμόπλοιο «Ουράνα» αναχώρησε για την Καβάλα με πρόσφυγες, ενώ πλείστες οικογένειες Ελλήνων και Τούρκων έχουν προετοιμασθεί για αναχώρηση. Οι κάτοικοι του γειτονικού Φαναρίου, είχαν προετοιμασθεί να αναχωρήσουν για τη Μυτιλήνη, με ατμόπλοιο, ενώ πολλοί είχαν προλάβει να φύγουν με ιστιοφόρα.
                Στο υπουργικό συμβούλιο, στο οποίο προέδρευε ο υπουργός Εξωτερικών Λάμπρος  Κορομηλάς, ο υπουργός Εσωτερικών Εμμανουήλ Ρέπουλης ανακοίνωσε ότι στο Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) και στη Μάκρη επικρατεί πανικός και αναστάτωση, ενόψει της επικείμενης Βουλγαρικής κατοχής.
                Στο ίδιο υπουργικό συμβούλιο ανατέθηκε στους τμηματάρχες του υπουργείου Οικονομικών Παναγιωτόπουλο και του υπουργείου Εσωτερικών Χωματιανό να οργανώσουν την περίθαλψη των προσφύγων, όπως είχαν κάνει οι ίδιοι πριν λίγα χρόνια, όταν έρχονταν στην Ελλάδα οι διωγμένοι Έλληνες της Ανατολικής Ρωμυλίας. Οι δύο αυτοί τμηματάρχες ενισχυμένοι και με άλλους υπαλλήλους, θα έφευγαν να επισκεφθούν την Καβάλα, τη Μάκρη, το Δεδέαγατς και το Πόρτο Λάγος, να μελετήσουν επιτόπου τις συνθήκες και να προχωρήσουν σε λύσεις.
                Πάντως, έγινε γνωστό, ότι η κυβέρνηση φρονούσε, πως δεν πρέπει να εξασθενίσει ο Ελληνισμός της Θράκης με αθρόες μετοικεσίες στην ελεύθερη Ελλάδα.
*Και οι κάτοικοι της Ξάνθης προειδοποιούν για τον βουλγαρικό όλεθρο


Η Ευρώπη γνώριζε…


                Η Ευρώπη, δυστυχώς γνώριζε τα βουλγαρικά όργια στη Θράκη. Μεγάλες εφημερίδες του Λονδίνου, των Παρισίων, του Βερολίνου, της Ρώμης και της Βιέννης δημοσίευσαν τότε πολύστηλες περιγραφές για τις σφαγές και τις δηώσεις που πραγματοποιούσαν οι Βούλγαροι.
Χαρακτηριστικά ο δημοσιογράφος του «Νταίηλυ Τέλεγκραφ» Στήβενς πλην των άλλων δημοσίευσε και μαρτυρία ανώτατου υπαλλήλου του υπουργείου Οικονομικών της Γαλλίας, ο οποίος επιστρέφοντας από τη Θράκη, όπου είχε σταλεί για μελέτη της οικονομικής κατάστασης, περιέγραψε σε εξέχον μέλος της κυβέρνησης στην Αθήνα, τα βουλγαρικά κακουργήματα εναντίον των μουσουλμάνων και επρόκειτο να καταγγείλει τα ίδια και στην Γαλλική κυβέρνηση, όταν θα έφτανε στο Παρίσι (Εστία 1 Ιουλίου 1913).
                Προς τα τέλη Ιουλίου εξάλλου, ο Γάλλος πρεσβευτής στην Αθήνα ενημέρωνε την κυβέρνησή του, αναφέροντας μεταξύ άλλων:
                «Οι Βούλγαροι πραγματικώς διέπραξαν θηριωδίας κατά των Ελλήνων. Αι θηριωδίαι αύται ουδαμώς δεν προεκλήθησαν υπό του Ελληνικού πληθυσμού και αι βουλγαρικαί θηριωδίαι διεπράχθησαν υπό των Βουλγάρων των ανηκόντων εις τα κανονικά Βουλγαρικά στρατεύματα τη διαταγή των ανωτέρων αξιωματικών του Βουλγαρικού στρατού». Οι πληροφορίες αυτές δημοσιεύθηκαν και στην εφημερίδα της Βιέννης «Τσάϊτ».
                Τελικά, η Δυτική Θράκη, ανέπνευσε τον αέρα την ελευθερίας οριστικά το Μάιο του 1920, έχοντας βαθιές πληγές στο σώμα της από τις ασταμάτητες θηριωδίες των Βουλγάρων, οι οποίες δυστυχώς επαναλήφθηκαν και στο διάστημα 1941-44. Γιατί η Βουλγαρία πάντα ήταν σύμμαχος της Γερμανίας, είτε του Κάιζερ είτε του Χίτλερ.


Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



ΠΗΓΕΣ
*Αρχείο εφημερίδων «Πατρίς», «Ακρόπολις», «Εμπρός», «Εστία», «Αστραπή», «Νέα Ημέρα», Ιούλιος 1913

Τρίτη, 20 Νοεμβρίου 2018

Οι βουλγαρικές προσπάθειες ελέγχου της Θράκης περί το 1900

*Η Αδριανούπολη το 1893





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



Ο εικοστός αιώνας, όταν ανέτειλε, βρήκε τη Θράκη να αγωνίζεται  εναντίον του βουλγαρικού εθνικισμού, ο οποίος άρχισε να αναπτύσσεται από το  1878, τότε που οι Ρώσοι νίκησαν τους Τούρκους και έφτασαν ως τις παρυφές της Κωνσταντινούπολης. Με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου δημιούργησαν τη λεγόμενη Μεγάλη Βουλγαρία. Η Συνθήκη ανετράπη από το Συνέδριο του Βερολίνου, το οποίο ωστόσο δεν εξάλειψε τον Πανσλαβισμό και τον Βουλγαρικό επεκτατισμό.
Η Θράκη, επίζηλη περιοχή, δοκιμάστηκε από τις κινήσεις των Βουλγάρων, που θέλησαν με κάθε τρόπο να εμφανίσουν την ύπαρξή τους ως σημαντική, συνοδευόμενη από ανάλογες απαιτήσεις.
Η μεγαλύτερη απογοήτευση για τους Έλληνες, από τον ρωσοτουρκικό πόλεμο ήταν η διάψευση των ελπίδων τους από το λεγόμενο «ξανθό γένος» των διαφόρων ψευδοπροφητειών. Αντίθετα μάλιστα, οι Ρώσοι εφαρμόζοντας τα πανσλαβιστικά σχέδια, ενίσχυσαν με κάθε τρόπο τους Βουλγάρους, αγνοώντας τους Έλληνες. Χαρακτηριστικά η εφημερίδα «Αγών» έγραφε στις 7 Ιανουαρίου 1900:
«Νικήσαντες οι Ρώσοι ελησμόνησαν, ότι εξεστράτευσαν υπέρ της αναξιοπαθούσης ορθοδοξίας, προς αυτών δε υπαγορεύσαντες την συνθήκην του Αγίου Στεφάνου δεν έβλεπον άλλους αξίους προστασίας ή τους Βουλγάρους. Οι Τούρκοι της ρωσοκρατήτου τότε Αδριανουπόλεως και της άλλης Θράκης δεν ηδύναντο ως πολεμία φυλή να ληφθώσιν υπ’ όψιν υπό των Ρώσων, οι δε τριακοντακισχίλιοι  Έλληνες της δευτέρας  της Θράκης πόλεως ήσαν μεν χριστιανοί, αλλά δεν ήσαν Βούλγαροι. Παν ό,τι ελληνικόν περιεφρονείτο και παρηγκωνίζετο και κατά παντοίους τρόπους κετεδιώκετο υπό των Ρώσων, η ελαχίστη δε μειονότης των κατοίκων της Αδριανουπόλεως οι μόλις εις χιλίους ανερχόεμνοι Βούλγαροι των προαστείων, οι πρώην είλωτες εκλήθησαν να μετάσχωσιν της διοικήσεως, να αστυνομεύωσι, να απονέμωσι δικαιοσύνην».
Η εφημερίδα αυτή δημοσίευσε πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την κατάσταση που επικρατούσε περί το 1899 και το 1900.

Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2018

Δ. Εφραιμίδης: Ένας ευπατρίδης της Αλεξανδρούπολης τον 19ο αιώνα

*Από το δημοσίευμα της εφημερίδας "Αρμονία" της Σμύρνης






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η σημερινή υπέροχη πόλη Αλεξανδρούπολη, που ξεκίνησε την αναπτυξιακή πορεία της περίπου από το 1870, κυριάρχησε στην οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή της περιοχής και ανέδειξε σημαντικές προσωπικότητες, που σήμερα τις καλύπτει η λήθη. Είναι γνωστό ότι η Αλεξανδρούπολη, η νέα αυτή πόλη, από τη στιγμή που απέκτησε η περιοχή σιδηροδρομικό δίκτυο, αναδείχθηκε σε σημαντική κυψέλη του Ελληνισμού.
Στη Βιβλιοθήκη της Βουλής υπάρχουν ορισμένα έγγραφα Θρακικού ενδιαφέροντος. Ένα από αυτά το έγγραφα, είναι έκθεση  του Ν. Γ. Χατζόπουλου, διακεκριμένου εκπαιδευτικού με εθνική δράση, που αναφέρεται στην Αλεξανδρούπολη του 1883, τότε που ήταν μια μικρή κωμόπολη, ένα ψαροχώρι. Στην έκθεση αυτή, υπογραμμίζεται, ότι υπερισχύει ο Ελληνισμός, παρά την πανσπερμία των φυλών, που κατοικούσαν εκεί. Γράφει ειδικότερα:           
ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ: «Αρτισύστατος κωμόπολις εμπορική παράλιος και ο τελευταίος των εν τη Νοτιοδυτική Θράκη Σιδηροδρόμων σταθμός. Έχει τανύν 450-500 νεοδμήτους οικοδομάς και περί τας 1500-2000 ψυχάς.
          Οικογενείας δε μονίμους οικούσας εις Δεδέαγατς περί τας 100-120 προερχομένας εκ διαφόρων μερών και εθνικοτήτων και διαφόρων ιδεών ηθών και εθίμων. Τανύν υπερισχύει εκείσε ο Ελληνισμός. Διότι ου μόνον εκ των ως άνω είρηται οικογενειών τα 3/4 εισίν ομογενείς, αλλά και το εμπόριον ενεργείται υπό Ελλήνων είτε ως εμπόρων ή εργατοϋπαλλήλων και μεσιτών είτε τεχνιτών ή εργατών.
          Έχει νυν η εν Δεδέαγατς Ελληνική Κοινότης Εκκλησίαν ξυλίνης οικοδομής, λιθόκτιστον Δημοτικήν Σχολήν, εν ή φοιτώσι περί τα 100-120 παιδία, εν οίς και 20-25 θήλεα. Ανήγειρε δε και έτερον ευρύ κτίριον λίθινον προορισμένον δια Παρθεναγωγείον....».

Παρασκευή, 27 Οκτωβρίου 2017

1913: Η Ελλάδα νίκησε, η Θράκη βασανίζονταν...

*Στην Αθήνα επικρατούσε πνεύμα ενθουσιασμού για τις νίκες του στρατού το 1913 ενατίον των Βουλγάρων, στη Θράκη όμως άρχιζαν τα μαρτύρια, που κράτησαν έως το 1919.  




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



               Η συνθήκη του Βουκουρεστίου το καλοκαίρι του 1913, τερμάτισε μεν μια αιματοχυσία στα Βαλκάνια, αλλά αναντίρρητα, υπήρξε απολύτως άδικη για την σημερινή Δυτική Θράκη, αφού η περιοχή αυτή, αν και ελευθερώθηκε από τον Ελληνικό στρατό, παραδόθηκε στους ηττημένους του δεύτερου Βαλκανικού Πολέμου, τους Βουλγάρους.
                Η πρωτοφανής ορμητική προέλαση του Ελληνικού στρατού, το 1913, όταν προκλήθηκε από τον Βουλγαρικό στρατό, υπήρξε επική. Αν αφήνονταν οι Έλληνες στρατιώτες, θα είχαν καταλάβει και την Σόφια. Ήδη όμως είχαν κατορθώσει να ελευθερώσουν την Ανατολική Μακεδονία και τη Δυτική Θράκη.  Όμως κάποιοι δεν ήθελαν την ολοκληρωτική ήττα της Βουλγαρίας.
                Αρχικά εκδηλώθηκε ρωσική παρέμβαση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την διάσωση της Βουλγαρίας. Η ρωσική παρέμβαση σημειώθηκε στις 27 Ιουνίου 1913, με το παλαιό ημερολόγιο, την ίδια μέρα, που στον πόλεμο εισήρχετο εντελώς καιροσκοπικά και η Ρουμανία, η οποία έως τότε απέφευγε να εκτεθεί περιμένοντας να δει προς τα πού θα γείρει η πλάστιγγα.

Δευτέρα, 12 Ιουνίου 2017

Πώς δεν έγινε βουλγαρικό λιμάνι στην Αλεξανδρούπολη, το 1923

*Η ανταπόκριση του Γεώργιου Βεντήρη για το βουλγαρικό λιμάνι στην Αλεξανδρούπολη




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η τύχη της ελληνικότητας του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, το 1923, στο διάστημα που στη Λωζάνη συζητούσαν την υπογραφή της ομώνυμης Συνθήκης, πέρασε από τεντωμένο σχοινί και τελικά παρέμεινε οριστικά στην Ελλάδα, ενώ αυτό διεκδικούσε η Βουλγαρία.
                Είναι μια ιστορία, που δεν πρέπει να ξεχνάμε, γιατί οι γείτονες Βούλγαροι, αν και ηττημένοι συνεχώς από το 1913, δεν έπαψαν ποτέ να διεκδικούν εδάφη της Δυτικής Θράκης για να έχουν διέξοδο στη «ζεστή θάλασσα» δηλαδή στο Αιγαίο.
Η Βουλγαρία δεν έπαψε να δραστηριοποιείται σε όλα τα διεθνή fora και κυρίως στο διπλωματικό τομέα, διεκδικώντας τη Δυτική Θράκη. Στις συνομιλίες που διεξήχθησαν στη Γένοβα το 1922 και στη Διάσκεψη της Λωζάνης κατά τα έτη 1922-1923, επεδίωξε την εδαφική της διέξοδο στο Αιγαίο και χρησιμοποιώντας διαστρεβλωτικά επιχειρήματα ζητούσε  την αναθεώρηση του άρθρου 48 της συνθήκης του Νεϊγύ.

Δευτέρα, 1 Αυγούστου 2016

Στις πόλεις του Έβρου το 1900- Αντιβουλγαρικοί αγώνες

*Από τη δράση των Βουλγάρων κομιτατζήδων στη Θράκη. Στον Εχίνο... 
Εναντίον Ελλήνων και Τούρκων. Η λεζάντα τα λέει όλα...



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ο έντονος φυλετικός ανταγωνισμός μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα, υπήρξε μια ουσιαστική και πολυαίμακτη παρενέργεια του Πανσλαβισμού, που ανδρώθηκε από τους Ρώσους με εμπνευστή το Ρώσο διπλωμάτη Ιγνάτιεφ και χρησιμοποίησε ως όργανα του Βουλγάρους.
                Οι Βούλγαροι δεν είχαν εκδηλώσει έντονες εθνικές ανησυχίες έως ότου άρχισαν οι προπαγανδιστικές εκστρατείες των Ρώσων και δημιούργησαν μια νέα τάξη φανατικών Βουλγάρων ιδίως μεταξύ των αστών διανοουμένων της Νότιας Βουλγαρίας κυρίως. Το 1858 ιδρύθηκε η Σλαβική Φιλανθρωπική Εταιρεία. Εκπροσωπώντας τις θεωρίες του πανσλαβισμού, πρόσφερε υποτροφίες σε νεαρούς Βούλγαρους για να σπουδάσουν στη Ρωσία. Από εκεί όμως διαπιστώθηκε, επέστρεφαν φανατικοί και μόνον, βαθύτατα επηρεασμένοι από τις ιδέες του πανσλαβισμού. 
Μια πρώτη εκδήλωση των διαφοροποιήσεων ήταν ο λεγόμενος Βουλγαρικός εθνικοσοσιαλιστικός αγώνας του 1860, από τον οποίο ξεπήδησαν οι πρώτες επιθέσεις κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου και οι απαιτήσεις απόσχισης της Βουλγαρικής Εκκλησίας. Αυτό επιτεύχθηκε το 1870, όταν με σουλτανικό φιρμάνι η Βουλγαρική Εξαρχία αναγνωρίσθηκε ως αυτοκέφαλη Εκκλησία. Έτσι η έννοια του Βουλγαρικού Εθνικισμού άρχισε να αποκτά υπόσταση.

Τετάρτη, 25 Μαΐου 2016

Ακόντια και δίσκους ζητούσε το Δεδέαγατς από τον Ίωνα Δραγούμη, το 1907

*Το Δεδέαγατς, η σημερινή Αλεξανδρούπολη


*Ενδιαφέρον για τη σηροτροφία στο Σουφλί
*Ζητούσαν ποιήματα του Αριστ. Βαλαωρίτη



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Η Αλεξανδρούπολη, το πάλαι ποτέ Δεδέαγατς, έχει μακρά παράδοση στον κλασσικό αθλητισμό, με επιτυχίες των αθλητών του τόσο σε αγώνες, όσο και στην μαζικότητα των πολιτών της στην άθληση. Η άσκηση, των παιδιών επιδιώχθηκε από πολύ νωρίς. Μια πτυχή αυτής της προσπάθειας, που ανάγεται στο 1907, θα δούμε σήμερα. Τότε είχε επιδιωχθεί να δημιουργηθεί στην ανερχόμενη πόλη, γυμναστήριο.
                Τα χρόνια εκείνα είχε κορυφωθεί η προσπάθεια αντιμετώπισης του βουλγαρικού εθνικισμού. Το Βουλγαρικό κράτος, μετά την τόσο άδικη και αιφνιδιαστική προσάρτηση της Ανατολικής Ρωμυλίας το 1880, άρχισε ένα φοβερό εξοντωτικό αγώνα κατά του Ελληνικού στοιχείου στη Βόρεια Ελλάδα γενικότερα, προωθώντας τις επεκτατικές του τάσεις. Ένας αιματηρός αγώνας, που κράτησε χρόνια, αλλά άρχισε να κορυφώνεται μετά την γνωστή βουλγαρική επανάσταση του Ίλιντεν το 1904. Η επανάσταση αυτή έβαλε ουσιαστικά τις βάσεις, για να αρχίσει ο ένοπλος αγώνας των κομιτατζήδων, με απώτερο στόχο την προσάρτηση εδαφών της Μακεδονίας και της Θράκης και την έξοδό των Βουλγάρων στο Αιγαίο.

Κυριακή, 22 Φεβρουαρίου 2015

Βουλγαρικές θηριωδίες στη Θράκη, το 1913

*Φανταστικό σχεδίασμα, από την εφημερίδα "Καιροί" (19 Ιουλίου 1913).


Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

          Η Θράκη και η Ανατολική Μακεδονία, κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, υπέστησαν τρεις φορές Βουλγαρική Κατοχή, με άκρως δραματικές συνέπειες.
          Την πρώτη φορά κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων το 1912-13,  όταν οι ενωμένες χριστιανικές χώρες της Χερσονήσου του Αίμου πολέμησαν και κατανίκησαν την Οθωμανική Τουρκία. Τότε ήταν σύμμαχοι της Ελλάδας και εκτόπιζαν τους Τούρκους. Τη δεύτερη φορά, όταν με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, το 1913, οι μεγάλες δυνάμεις επιδίκασαν τις περιοχές αυτές στην… ηττημένη Βουλγαρία, αν και είχαν απελευθερωθεί από τον νικηφόρο Ελληνικό στρατό. Την τρίτη φορά ήταν το 1941-44, όταν οι ναζιστικές δυνάμεις παραχώρησαν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (πλην του νομού Έβρου) στη σύμμαχό τους Βουλγαρία.

Τετάρτη, 1 Οκτωβρίου 2014

Η πρώτη βουλγαρική κατοχή στο Δεδέαγατς


*Το άνω μέρος της πρώτης σελίδας της αναφοράς του προξενείου Ξάνθης 
(Αρχείο Ιδρύματος Ελ. Βενιζέλου)


Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

                Η Θράκη εντελώς αδικημένη από τις σκοπιμότητες και τα συμφέροντα των μεγάλων, υποχρεώθηκε αν και είχε ελευθερωθεί από τις ελληνικές δυνάμεις στο δεύτερο Βαλκανικό Πόλεμο, να υποστεί μια σκληρή βουλγαρική κατοχή από τα τέλη του 1913 έως το 1919. Μια βάρβαρη κατοχή, που άφησε  πικρές αναμνήσεις.
                Αυτό ήταν το αποτέλεσμα της συνθήκης του Βουκουρεστίου, που συγκλήθηκε το 1913 και τερμάτισε τον πόλεμο Ελλάδας- Βουλγαρίας, όταν ο ελληνικός στρατός, είχε την δυνατότητα να φτάσει ακόμα και στη Σόφια… Δυστυχώς όμως, οι μεγάλοι επιδίκασαν την Δυτική Θράκη αν και είχε ελευθερωθεί από τις ελληνικές δυνάμεις, στην ηττημένη Βουλγαρία.
                Η βουλγαρική κατοχή συνοδεύτηκε με πρωτοφανείς ωμότητες εις βάρος του ελληνικού πληθυσμού, που είχαν στόχο την αλλοίωση των δημογραφικών δεδομένων, την υπαγωγή των ναών στην σχισματική εξαρχία και την εγκαθίδρυση βουλγαρικών σχολείων. Εκείνη την εποχή επικράτησε στους Βουλγάρους πνεύμα ρεβανσιστικό και στόχευση εκβουλγαρισμού. Υπολογίζεται ότι 250.000  Έλληνες εγκατέλειψαν ακούσια τη Θράκη και  οδηγήθηκαν στην προσφυγιά.

Κυριακή, 27 Ιουλίου 2014

1878: Οι Αλεξανδρουπολίτες προς το Συνέδριο του Βερολίνου...

*Το Δεδέαγατς, η σημερινή Αλεξανδρούπολη, σε καρτ ποστάλ του 1898


*Ένα σημαντικό 
και αδημοσίευτο ντοκουμέντο 
από την ιστορία 
της Αλεξανδρούπολης 




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



          Ένα σημαντικό και αδημοσίευτο ντοκουμέντο από την ιστορία της Αλεξανδρούπολης, υπάρχει στο Ιστορικό Αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών.
          Οι κάτοικοι του άσημου ακόμα Δεδέαγατς, με συγκινητικό ζήλο, όταν επήλθε η ρωσική κατοχή της περιοχής μετά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο του1878, ζήτησαν με υπογραφές των προκρίτων, να μην υπαχθούν υπό Βουλγαρική διοίκηση, όταν διαπίστωσαν, ότι οι Ρώσοι μετά τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, επιχειρούν να αποκαταστήσουν τους Βουλγάρους, ως επικυρίαρχους της περιοχής. Οι εκκλήσεις τους έφθασαν έως και στο Συνέδριο του Βερολίνου.
          Ας δούμε όμως το ιστορικό περίγραμμα της εποχής για να κατανοήσουμε καλύτερα τα γεγονότα εκείνων των ημερών.

Κυριακή, 20 Φεβρουαρίου 2011

Οι Θρακιώτες πάντα, ήθελαν Ελλάδα!


*Το Διδυμότειχο με το κάστρο του Καλέ.



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



          Παρουσιάζει ειδικό και αξιοσημείωτο ενδιαφέρον, η ζέση με την οποία οι υπόδουλοι Θράκες, σε κάθε περίπτωση διακήρυσσαν την επιθυμία του να ελευθερωθούν και να ενσωματωθούν στον ελληνικό εθνικό κορμό. Οι εκδηλώσεις αυτής της επιθυμίας τους, εντάθηκαν κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, όταν άρχισε η διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και ο σχηματισμός εθνικών κρατών. Μερικά τέτοια χαρακτηριστικά παραδείγματα, θα δούμε σήμερα, με το κείμενο, που ακολουθεί:
          Οι κάτοικοι της περιοχής του Έβρου, με συγκινητικό ζήλο, όταν επήλθε η ρωσική κατοχή μετά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο, του 1878, ζήτησαν με υπογραφές των προκρίτων, να μην υπαχθούν υπό Βουλγαρική διοίκηση, όταν διαπίστωσαν, ότι οι Ρώσοι με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, επιχειρούν να αποκαταστήσουν τους Βουλγάρους, ως επικυρίαρχους της περιοχής. 

Τρίτη, 21 Δεκεμβρίου 2010

ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ?

*Αρχαία ελληνικά ερείπια στην Αίνο

*Οι αγώνες του Θρακικού Ελληνισμού 

και ο ρόλος του Νικόλαου Χατζόπουλου


Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

'Όπως έχουμε αναφέρει και άλλη φορά σ' αυτό το ιστολόγιο, στη Βιβλιοθήκη της Βουλής, εναπόκειται ένας φάκελος με ποικίλα ντοκουμέντα για τη Θράκη. Τα περισσότερα από αυτά είναι αναφορές και εκθέσεις του Ν. Γ. Χατζόπουλου. Ακάματος εργάτης του πνεύματος, περιέτρεχε ως εθναπόστολος τη Θράκη και με τα γραπτά του, αφύπνιζε συνειδήσεις μεταξύ των πατριωτών της Κωνσταντινούπολης, που διέθεταν τον πλούτο τους για την Παιδεία των υπόδουλων.
Λεπτομερή βιογραφικά του, δεν είναι γνωστά. Η καταγωγή του ήταν από την Ήπειρο. Ωστόσο από μια αναφορά του ίδιου, του έτους 1882, προκύπτει ότι ήταν εκπαιδευτικός, διετέλεσε διπλωματικός, αλλά και εμποροϋπάλληλος.

Πέμπτη, 10 Ιουνίου 2010

ΑΙΝΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥH ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΟ ΙΘ΄ ΑΙΩΝΑ

*Η Αίνος το 1902


*Αναδρομές στην ιστορία της Θράκης

*Άγρια πολεμική δια του Τύπου



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης




          Διάβαζα πρόσφατα, μια νέα μετάφραση της «Αντιγόνης» του Σοφοκλέους, που παρουσίασε με επιτυχία σε ένα τόμο, ο συνάδελφός μου Ανδρέας Ζούλας. Το μάτι μου έπεσε σε δύο αναφορές του κειμένου για τις δύσκολες Θρακικές θάλασσες και τις αλίμενες ακτές της και θυμήθηκα άθελά μου την παλαιά «κόντρα» που είχε ξεσπάσει τον ΙΘ΄ αιώνα μεταξύ της Αίνου και του νεοσύστατου τότε Δεδέαγατς. Μια κόντρα, για την οποία έχω αρθρογραφήσει και παλαιότερα.
          Η Αίνος ήταν μια πόλη με μεγάλη ναυτική παράδοση. Ανέδειξε θρυλικούς καπεταναίους στη θάλασσα και έμειναν οι ηρωικές μορφές του καπετάν Χατζή Αντώνη Βιζβίζη, της γυναίκας του Δόμνας Βιζβίζαινας, και των άλλων αγωνιστών.

Τρίτη, 16 Μαρτίου 2010

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ

*Η Αλεξανδρούπολη σήμερα, με το φάρο της, σήμα κατατεθέν της πόλης

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


          Η Αλεξανδρούπολη, η νεότερη αυτή πόλη του Βόρειου Ελληνισμού, από τη στιγμή που απέκτησε η περιοχή σιδηροδρομικό δίκτυο, αναδείχθηκε σε σημαντική κυψέλη του Ελληνισμού.
          Η άνοδος της, οικονομική, εθνική και κοινωνική υπήρξε σταδιακή όπως φαίνεται και από σειρά ιστορικών ντοκουμέντων, που έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα.
Στη Βιβλιοθήκη της Βουλής υπάρχουν ορισμένα έγγραφα Θρακικού ενδιαφέροντος. Ένα από αυτά το έγγραφα, είναι έκθεση  του Ν. Γ. Χατζόπουλου, διακεκριμένου εκπαιδευτικού με εθνική δράση, που αναφέρεται στην Αλεξανδρούπολη του 1883, τότε που ήταν μια μικρή κωμόπολη, ένα ψαροχώρι. Στην έκθεση αυτή, υπογραμμίζεται, ότι υπερισχύει ο Ελληνισμός, παρά την πανσπερμία των φυλών, που κατοικούσαν εκεί. Γράφει ειδικότερα:

Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΩΝ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ (1913)

*Τα περίφημα γραμματόσημα του Δεδέαγατς, που εκτυπώθηκαν στο θωρηκτό "Αβέρωφ"





*Τυπώθηκαν επί του θωρηκτού «Αβέρωφ»
*Εκτίθενται στο Στρατιωτικό Μουσείο Διδυμοτείχου


Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Το καλοκαίρι του 2002, ένας συμπολίτης μας είχε τη χαρά και την τιμή, να προσφέρει στο Στρατιωτικό Μουσείο Διδυμοτείχου τα πρώτα γραμματόσημα του Δεδέαγατς. Δεδέαγατς, ονομάζονταν επί Τουρκοκρατίας η σημερινή Αλεξανδρούπολη. Πρόκειται για τα γραμματόσημα, τα οποία εκτυπώθηκαν επάνω στο θωρηκτό «Αβέρωφ» κατά την πρώτη απελευθέρωση της πόλης, τον Ιούλιο του 1913.
Τα ιστορικά γραμματόσημα, μαζί με μια φωτογραφία του ένδοξου θωρηκτού, τοποθετήκαν σε ειδικό κάδρο, ώστε να αποτελούν ενιαίο έκθεμα στο Στρατιωτικό Μουσείο του Διδυμοτείχου, όπου εκτίθενται.
Τα συγκεκριμένα γραμματόσημα και η φωτογραφία συνοδεύθηκαν (πρέπει να υπάρχουν στα αρχεία του Μουσείου) και από ορισμένα ντοκουμέντα για την βιβλιογραφική τεκμηρίωση του εκθέματος. 

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...