Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Athanasiadis Pantelis. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Athanasiadis Pantelis. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2019

Συνωστισμοί και... «Συνωστισμοί» στα λιμάνια της Δυτικής Θράκης, το 1913!!!

*Η ελληνική αντιπροσωπεία στο Βουκουρέστι.




*Τι συνέβη στα λιμάνια της Θράκης 

τον Ιούλιο του 1913





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ο πρόσφατος συνωστισμός και η απελπισία των τουριστών στο λιμάνι της Καμαριώτισσας Σαμοθράκης, ανέσυρε μνήμες παλαιότερων δραματικών συνωστισμών ή «συνωστισμών» του Ελληνισμού στα λιμάνια της απελπισίας. Βέβαια οι εποχές δεν είναι όμοιες και οι αιτίες των συνωστισμών, δεν έχουν την ίδια αφετηρία. Άρα δεν είναι συγκρίσιμοι.
                Σήμερα θα αναφερθούμε, στο σύντομο αλλά τραγικό διάστημα, όταν τον Ιούλιο του 1913, αναγγέλθηκε από το Βουκουρέστι η επίτευξη ειρήνης στα ματωμένα Βαλκάνια. Το εξοργιστικό όμως για την ελληνική πλευρά ήταν ότι η διάσκεψη του Βουκουρεστίου παραχωρούσε τη Δυτική Θράκη στην ηττημένη Βουλγαρία.
                Οι εφημερίδες της 29ης Ιουλίου 1913, με πηχυαίους τίτλους ανήγγειλαν την επίτευξη ειρήνης στο Βουκουρέστι, αλλά τη χαρά του τερματισμού των εχθροπραξιών, στη Θράκη σκέπαζε το γεγονός, ότι εκεί, θα επανέρχονταν οι νικημένοι Βούλγαροι, οι οποίοι όταν άρχισε ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος έδωσαν απτά δείγματα της εκδικητικότητάς τους εναντίον των Ελλήνων και των Τούρκων. Τώρα επανέρχονταν ως κυρίαρχοι! Το άρθρο 4 της συνθήκης όριζε ότι σύμφωνα με το πρωτόκολλο 9 τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα θα έχουν αφετηρία από την κορυφή του Μπέλασικ και της Πλάνιας στα Βουλγαροσερβικά νέα σύνορα και θα καταλήγουν στις εκβολές του Νέστου στο Αιγαίο Πέλαγος!!! Το πρόβλημα πλέον ήταν για τους Ελληνικούς και Τουρκικούς πληθυσμούς…
                Υπήρξε ένα δεκάμηνο νωρίτερα, με όργια που συνέβησαν στη Θράκη από Βουλγάρους, εναντίον των ελληνικών πληθυσμών, αλλά και από τους Τούρκους.
                Οι συνεχείς μάχες, οι προελάσεις πότε των Βουλγάρων και πότε των Τούρκων, στα εδάφη της ενιαίας Θράκης, δημιουργούσαν άλλοτε ελπίδες και άλλοτε απόγνωση. Το καλοκαίρι του 1913 ήταν τραγικό. Ο ελληνικός στρατός με νικηφόρες πάντα προελάσεις κατατρόπωνε τους Βουλγάρους και τους απωθούσε προς τη Σόφια. Οι ήττες δημιουργούσαν ένα αίσθημα εκδίκησης κατά των Ελλήνων στα χωριά που εγκατέλειπαν. Οι Τούρκοι, που απωθούσαν τους Βουλγάρους από τη δική τους πλευρά, όταν έμπαιναν σε ελληνικά χωριά έδειχναν μίσος και βαρβαρότητα. Η κατάσταση ήταν δραματική.
 
*Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στο Βουκουρέστι


Πότε οι Τούρκοι…


Στις 29 Ιουλίου 1913 η «Εστία» σε ανταπόκρισή της από τη Ραιδεστό έγραφε:
                «Άπαντα τα χωρία του Ουζούν Κιοπρού, εντεύθεν και εκείθεν του Εργίνη, του Διδυμοτείχου εντεύθεν του Έβρου, άτινα άλλοτε μετ’ αληθούς ανακουφίσεως εκαμάρωνεν η εθνική ψυχή δια τον πλήρη σφρίγους Ελληνικόν αυτών χαρακτήρα μετεβλήθησαν εις τέφραν…».
                Παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν πολλά, όπως για παράδειγμα το κάψιμο και η φοβερή σφαγή των Μαλγάρων. Πέπλο τρόμου και θανάτου είχε απλωθεί επάνω στη Θράκη.
                Άλλα παραδείγματα, από την ευρύτερη περιοχή της Μακράς Γεφύρας (Ουζούν Κιοπρού) το κάψιμο των χωριών Εσκήκιοϊ (με 120 σπίτια) και Μαστανάρ (50 σπίτια) που έγιναν στάχτη. Στο Καβατζήκι από τα 150 σπίτια σώθηκαν μόνο τα 30. Στο Σουμπάσκιοϊ από τα 140 σπίτια δεν κάηκαν μόνο 5!
                Φυσικά, παντού οι επιδρομείς Τούρκοι άρπαζαν τα σιτηρά και τα ζώα των χωρικών. Βεβήλωναν εκκλησίες. Σκότωναν και έδερναν τους κατοίκους. Στο Ντογάνκιοϊ πυρπολήθηκαν 120 σπίτια από τα 180 του χωριού, ενώ ατιμάσθηκαν οι γυναίκες ηλικίας 8 ετών και άνω.
                Τα ίδια συνέβησαν και στο Μεγάλο Ζαλούφι όπου δολοφονήθηκαν 60 κάτοικοι και 150 τραυματίσθηκαν. Δύο αδελφές ατιμάσθηκαν και κατακρεουργήθηκαν. Αξιωματικός του στρατού άρπαξε 2.000 πρόβατα και υποχρέωσε τους χωρικούς να υπογράψουν ότι πληρώθηκαν!!! Τα ίδια επαναλήφθηκαν και στα χωριά Ντερέκιοϊ και Κίρκιοϊ.
                Δραματική ήταν και η κατάσταση στην περιοχή της Καλλίπολης. Δεκαπέντε χωριά, κατοικούμενα από Έλληνες παραδόθηκαν στο πυρ και στις σφαγές, που πραγματοποιούσε ο τακτικός Τουρκικός στρατός. Από την Κεσσάνη έως την Καλλίπολη ήταν αναρίθμητα τα τουρκικά κακουργήματα, που χαρακτηρίζονταν εφάμιλλα των βουλγαρικών. Εξακόσια πενήντα γυναικόπαιδα, των οποίων οι γονείς κατακρεουργήθηκαν οδηγήθηκαν στο Πλαγιάρι και από εκεί τα μετέφεραν στην ασιατική ακτή προς την Λάμψακο, με την τύχη τους άγνωστη. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γερμανός ζήτησε εξηγήσεις από τον υπουργό Εσωτερικών Ταλαάτ Μπέη, ο οποίος απάντησε ότι δεν γνωρίζει το περιστατικό αυτό… και θα το ερευνήσει!
                Η εφημερίδα «Πατρίς» (4 Αυγούστου 1913) έγραφε:
                «Σκηναί φρίκης και απελπισίας. Ποία δύναμις θα δυνηθή να ενσταλλάξη την προσήκουσαν παραμυθίαν εις της Θρακικήν ψυχήν;». 
*Οι κάτοικοι της Αλεξανδρούπολης διαμαρτύρονται γιατί ξέρουν....


Και πότε οι Βούλγαροι…


Στο Πόρτο Λάγος στα τέλη Ιουλίου 1913 βρέθηκε η ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, η οποία στις 25 Ιουλίου τηλεγραφούσε προς το υπουργείο Εξωτερικών και τον Πρόεδρο της Βουλής, ότι η περιοχή του Σαρή Σιαμπάν (σήμερα Χρυσούπολη) κοντά στον ποταμό Νέστο, κατοικούμενη από Έλληνες και Τούρκους, ληστεύθηκε από το βουλγαρικό στρατό. Η επιτροπή είχε βρει το Πόρτο Λάγος έρημο. Οι κάτοικοι του είχαν καταφύγει στη Θάσο. Η παρακείμενη μονή του Αγίου Νικολάου είχε συληθεί. Στη Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή) από τον Ιούνιο ήδη του 1913 όπου έγιναν και απαγωγές προκρίτων, ο Βούλγαρος διοικητής λήστεψε το δημαρχιακό ταμείο, παίρνοντας 10.000 φράγκα. Η συμμορία του κομιτατζή Τάνεφ λήστεψε τα γύρω χωριά. Στα βόρεια της Κομοτηνής οι Βούλγαροι είχαν κάψει 18 τουρκικά χωριά.
Στη «Νέα Ημέρα» ο Γεράσιμος Βασιλάς,  έγραφε ότι οι Βούλγαροι άρπαξαν 200 βόδια κι άλογα με αμάξια, από το χωριό Καγιά Μπουνάρ, κοντά στο Σαρή Σιαμπάν.
Η ίδια επιτροπή τηλεγραφούσε προς τον Πρόεδρο της Βουλής:
«Η Βουλγαρική κατοχή καθ’ άπαν αυτής το διάστημα υπήρξεν απιστεύτως βιαία, απάνθρωπος, ληστρική, ασεβής προς πάντα Θείον και ανθρώπινον νόμον και δίκαιον».
*Οι Βούλγαροι έρχονται, οι κάτοικοι φεύγουν...


Ο συνωστισμός στα λιμάνια της απελπισίας


                Η απελπιστική κατάσταση στην οποία περιήλθε ο πληθυσμός της Δυτικής Θράκης, όταν αναγγέλθηκε ότι οι Βούλγαροι θα καταλάβουν την περιοχή, φάνηκε στα λιμάνια του Δεδέαγατς, της Μάκρης και του Πόρτο Λάγους. Δύο σημαντικοί θεσμικοί παράγοντες που βρίσκονταν κοντά στην περιοχή, έσπευσαν να ειδοποιήσουν την κυβέρνηση της Αθήνας για την τραγικότητα των στιγμών. Ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος βρίσκονταν στο Βουκουρέστι διαπραγματευόμενος τη συνθήκη. Ο βασιλεύς Κωνσταντίνος ήταν στην περιοχή των Σερρών καταδιώκοντας τους Βουλγάρους και ο ναύαρχος Κουντουριώτης επικεφαλής της Ελληνικής αρμάδας περιπολούσε με τον «Αβέρωφ» και άλλα πολεμικά πλοία από την Αλεξανδρούπολη έως την Καβάλα.
                Η κατάσταση με τους πρόσφυγες να προσπαθούν να βρουν πλοίο που θα τους μεταφέρει μακριά, ήταν απελπιστική. Στην κραυγή «Έρχονται οι Βούλγαροι» ακολουθούσε πανικός και ρίγος. Όλοι είχαν δοκιμάσει για μικρό μόνο διάστημα την πρώτη βουλγαρική κατοχή από τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο και ήξεραν τι θα συμβεί και πάλι.


Κωνσταντίνος και Κουντουριώτης τηλεγραφούν


                Από τις Σέρρες ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος έσπευσε και τηλεγράφησε προς το Υπουργικό Συμβούλιο, ότι Έλληνες και Τούρκοι πρόσφυγες συγκεντρώνονται στα παράλια, θέλοντας να φύγουν από τα μέρη που περιέρχονται στη Βουλγαρία. Ταυτόχρονα ζητούσε να ληφθούν μέτρα και να ορισθούν οι τόποι εγκατάστασης αυτών των πληθυσμών, αλλά να υπάρξουν και τρόποι να συντηρηθούν.
                Δραματικό όμως ήταν και το τηλεγράφημα του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη προς το Βασιλέα Κωνσταντίνο, που ανέφερε:
                «Πρόσφυγες Έλληνες και Οθωμανοί εκ Ξάνθης και άλλων μερών συνεκεντρώθησαν εις Πόρτο Λαγώ. Τρέμοντες μέλλουσαν Βουλγαρικήν κατοχήν, καθικετεύουσι στείλωμεν ατμόπλοια και μεταφέρωσιν αυτούς εις Θάσον. Καθημερινώς συνωστίζονται εκεί εκ παντοίων μερών, όντες αμετάπειστοι παραμείνωσιν εστίας των, θεωρούντες άφευκτον όλεθρόν των υπό Βουλγαρίαν».
                Ο κυβερνήτης του αντιτορπιλικού «Ιέραξ» που ήταν ανοιχτά του Πόρτο Λάγους τηλεγραφούσε στην Αθήνα ότι το ατμόπλοιο «Ουράνα» αναχώρησε για την Καβάλα με πρόσφυγες, ενώ πλείστες οικογένειες Ελλήνων και Τούρκων έχουν προετοιμασθεί για αναχώρηση. Οι κάτοικοι του γειτονικού Φαναρίου, είχαν προετοιμασθεί να αναχωρήσουν για τη Μυτιλήνη, με ατμόπλοιο, ενώ πολλοί είχαν προλάβει να φύγουν με ιστιοφόρα.
                Στο υπουργικό συμβούλιο, στο οποίο προέδρευε ο υπουργός Εξωτερικών Λάμπρος  Κορομηλάς, ο υπουργός Εσωτερικών Εμμανουήλ Ρέπουλης ανακοίνωσε ότι στο Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) και στη Μάκρη επικρατεί πανικός και αναστάτωση, ενόψει της επικείμενης Βουλγαρικής κατοχής.
                Στο ίδιο υπουργικό συμβούλιο ανατέθηκε στους τμηματάρχες του υπουργείου Οικονομικών Παναγιωτόπουλο και του υπουργείου Εσωτερικών Χωματιανό να οργανώσουν την περίθαλψη των προσφύγων, όπως είχαν κάνει οι ίδιοι πριν λίγα χρόνια, όταν έρχονταν στην Ελλάδα οι διωγμένοι Έλληνες της Ανατολικής Ρωμυλίας. Οι δύο αυτοί τμηματάρχες ενισχυμένοι και με άλλους υπαλλήλους, θα έφευγαν να επισκεφθούν την Καβάλα, τη Μάκρη, το Δεδέαγατς και το Πόρτο Λάγος, να μελετήσουν επιτόπου τις συνθήκες και να προχωρήσουν σε λύσεις.
                Πάντως, έγινε γνωστό, ότι η κυβέρνηση φρονούσε, πως δεν πρέπει να εξασθενίσει ο Ελληνισμός της Θράκης με αθρόες μετοικεσίες στην ελεύθερη Ελλάδα.
*Και οι κάτοικοι της Ξάνθης προειδοποιούν για τον βουλγαρικό όλεθρο


Η Ευρώπη γνώριζε…


                Η Ευρώπη, δυστυχώς γνώριζε τα βουλγαρικά όργια στη Θράκη. Μεγάλες εφημερίδες του Λονδίνου, των Παρισίων, του Βερολίνου, της Ρώμης και της Βιέννης δημοσίευσαν τότε πολύστηλες περιγραφές για τις σφαγές και τις δηώσεις που πραγματοποιούσαν οι Βούλγαροι.
Χαρακτηριστικά ο δημοσιογράφος του «Νταίηλυ Τέλεγκραφ» Στήβενς πλην των άλλων δημοσίευσε και μαρτυρία ανώτατου υπαλλήλου του υπουργείου Οικονομικών της Γαλλίας, ο οποίος επιστρέφοντας από τη Θράκη, όπου είχε σταλεί για μελέτη της οικονομικής κατάστασης, περιέγραψε σε εξέχον μέλος της κυβέρνησης στην Αθήνα, τα βουλγαρικά κακουργήματα εναντίον των μουσουλμάνων και επρόκειτο να καταγγείλει τα ίδια και στην Γαλλική κυβέρνηση, όταν θα έφτανε στο Παρίσι (Εστία 1 Ιουλίου 1913).
                Προς τα τέλη Ιουλίου εξάλλου, ο Γάλλος πρεσβευτής στην Αθήνα ενημέρωνε την κυβέρνησή του, αναφέροντας μεταξύ άλλων:
                «Οι Βούλγαροι πραγματικώς διέπραξαν θηριωδίας κατά των Ελλήνων. Αι θηριωδίαι αύται ουδαμώς δεν προεκλήθησαν υπό του Ελληνικού πληθυσμού και αι βουλγαρικαί θηριωδίαι διεπράχθησαν υπό των Βουλγάρων των ανηκόντων εις τα κανονικά Βουλγαρικά στρατεύματα τη διαταγή των ανωτέρων αξιωματικών του Βουλγαρικού στρατού». Οι πληροφορίες αυτές δημοσιεύθηκαν και στην εφημερίδα της Βιέννης «Τσάϊτ».
                Τελικά, η Δυτική Θράκη, ανέπνευσε τον αέρα την ελευθερίας οριστικά το Μάιο του 1920, έχοντας βαθιές πληγές στο σώμα της από τις ασταμάτητες θηριωδίες των Βουλγάρων, οι οποίες δυστυχώς επαναλήφθηκαν και στο διάστημα 1941-44. Γιατί η Βουλγαρία πάντα ήταν σύμμαχος της Γερμανίας, είτε του Κάιζερ είτε του Χίτλερ.


Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



ΠΗΓΕΣ
*Αρχείο εφημερίδων «Πατρίς», «Ακρόπολις», «Εμπρός», «Εστία», «Αστραπή», «Νέα Ημέρα», Ιούλιος 1913

Δευτέρα, 12 Αυγούστου 2019

Οι προπολεμικές Σουφλιώτισσες, ήταν αληθινά μοντελάκια


*Το ενδιαφέρον χρονογράφημα




*Χρονογράφημα για την...
Μαντάμ Ντε Σουφλί!!!




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η χαμένη σήμερα ταινία για την απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, όταν προβλήθηκε στην Αίγυπτο, το 1920, προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, όχι μόνο για τα ιστορικά γεγονότα που περιέγραφε, αλλά και για την ωραιότητα και κομψότητα των κυριών του Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) του Σουφλίου και του Κάραγατς. Αυτή είναι η αθέατη πλευρά της μεγάλης επιτυχίας και των άριστων εντυπώσεων που προκάλεσε η προβολή αυτή στον Ελληνισμό της Αιγύπτου.
                Μια ιδέα για την ιστορικότητα της χαμένης αυτής ταινίας μπορεί να λάβετε στη θέση https://sitalkisking.blogspot.com/2016/11/blog-post_1.html
                Η ταινία αυτή άρχισε να προβάλλεται στην Αθήνα από τις 22 Ιουλίου 1920. Αντίτυπα της ταινίας με γαλλικούς υπότιτλους εστάλησαν για προβολή και στη Γαλλία.
Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής εκείνης, στο φιλμ αυτό υπήρχαν σκηνές από την είσοδο του ελληνικού στρατού στη Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή), το Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) το Σουφλί το Διδυμότειχο και το Κάραγατς, καθώς και την καταστραφείσα από τους Βουλγάρους ελληνικότατη Μάκρη στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης. Υπήρχαν επίσης σκηνές από την αναχώρηση του επικεφαλής της Διασυμμαχικής Θράκης Γάλλου στρατηγού Σαρπύ μετά την παράδοση της εξουσίας στους Έλληνες, σκηνές από την επίσκεψη στη Θράκη του υπουργού Εσωτερικών Κωνσταντίνου Ρακτιβάν και σκηνές με τον Αρχηγό της Στρατιάς στρατηγό Ζυμβρακάκη και άλλους ανώτατους και ανώτερους αξιωματικούς. Επιπλέον, προβάλλονταν παρελάσεις προσκόπων, δοξολογίες, υποδοχές στρατευμάτων, ωραία τοπία της Θράκης κ.λπ.

Παρασκευή, 9 Αυγούστου 2019

Για να γνωρίσουμε ένα σπουδαίο Θράκα εκπαιδευτικό, αγνοημένο σήμερα


*Ο Ελευθέριος Βενιζέλος μπροστά στο Αβερώφειο Γυμνάσιο, κατά την επίσκεψή του το 1915. Εικονίζονται επίσης από αριστερά Στέφανος Δέλτας, Ραδάμανθυς Ραδόπουλος, Μικές Σαλβάγος, Δημήτριος Θεοδωράκης, Ελευθέριος Βενιζέλος, Μικές Συνοδινός και με υποσημειώση 
ο Παλαιολόγος Γεωργίου. Φωτογραφικό αρχείο Ε.Λ.Ι.Α.





*Διέπρεψε στα σχολεία της Αιγύπτου
*Τον στήριζε ο Γεώργιος Αβέρωφ
*Πέθανε πάμπτωχος στο Κάιρο






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



Πολλές φορές στη Θράκη, είτε από αμέλεια, είτε από αφέλεια, είτε από άλλους ποικίλους λόγους, αφήσαμε να μείνουν στην αφάνεια σημαντικά ιστορικά γεγονότα ή να αγνοηθούν ενδιαφέρουσες προσωπικότητες κάθε είδους, αντί να προβάλλονται και να τιμώνται.
Μια τέτοια περίπτωση εμβληματικού Θρακός εκπαιδευτικού, που διέπρεψε στα περίφημα ελληνικά σχολεία της Αλεξάνδρειας, προστατευόμενος μάλιστα του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ, ήταν ο Παλαιολόγος Γεωργίου.
Γεννήθηκε στη Μαρώνεια στις 24 Οκτωβρίου 1857. Η οικογένειά του μετανάστευσε το 1866 στην Αίγυπτο, εγκαταστάθηκε στο Κάιρο και ο μικρός Παλαιολόγος μαθήτευσε στην Αμπέτειο Σχoλή του Καΐρου.

Τετάρτη, 17 Ιουλίου 2019

Ο Φερδινάνδος Λεσσέψ, περιηγείται στην Ανατολική Θράκη και εμπνέεται από τους αρχαίους συγγραφείς και τη Βίβλο

*Εξώφυλλο γαλλικού περιοδικού με τον Φερδινάνδο Λεσσέψ (Αρχείο Γενναδείου Βιβλιοθήκης)






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Τον Απρίλιο του 1873, περιέτρεχε τη γη Ανατολικής Θράκης, ο Φερδινάνδος Λεσσέψ, περιβεβλημένος με τη δόξα του μεγάλου εγχειρήματος της διάνοιξης της διώρυγας του Σουέζ, που ένωσε τα νερά τη Μεσογείου με τα νερά της Ερυθράς Θάλασσας και του Ινδικού Ωκεανού και έδωσε νέα φτερά στην παγκόσμια ναυτιλία. Η διάνοιξη της διώρυγας είχε γίνει νωρίτερα και στις 17 Νοεμβρίου 1869, η διώρυγα δόθηκε στους ναυτιλόμενους. Κάποιοι παρατηρητικοί είδαν ότι η ξενόγλωσση γραφή Suez, αν διαβαστεί αντίστροφα, μας δίνει τη λέξη Zeus (Δίας)!!! Αλλά και το Port Said δίνει πάλι το Δία αν διαβαστεί ανάποδα. Said=Dias!!! Εντυπωσιακές συμπτώσεις....
                Το λεγόμενο «εγιαλέτι» της Αιγύπτου εκείνη την εποχή, ήταν τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1867 έλαβε το καθεστώς αυτόνομου υποτελούς κράτους με την ονομασία χεδιβάτο της Αιγύπτου, υπό αντιβασιλέα «χεδίβη». Τα χρόνια εκείνα από το 1839 έως το 1876, ήταν ακόμα εν ισχύει τα λεγόμενα Τανζιμάτ. Δηλαδή η εφαρμογή οδηγιών των δυτικών δυνάμεων προς την Τουρκία για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, προς εκσυγχρονισμό της χώρας. Τότε έγιναν τα μεγάλα έργα, όπως η διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ, η ανάπτυξη σιδηροδρομικού δικτύου, στην αχανή αυτοκρατορία κ.λπ.

Τετάρτη, 10 Ιουλίου 2019

Γεώργιος Λαμπουσιάδης: Ο σημαντικός λόγιος της Αδριανούπολης

*Η αφίσα της εκδήλωσης του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης με την φωτογραφία 
του Γεώργιου Λαμπουσιάδη 





*Σημαντική η προσφορά του 
προς τη Θράκη
*Ανεκτίμητο το έργο του






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Ο Γεώργιος Λαμπουσιάδης, υπήρξε μια μεγάλη Θρακική μορφή των γραμμάτων, αγνοημένη σήμερα, παρά τον μεγάλο όγκο του έργου του. Λόγιος της Αδριανούπολης, σημαντικός ιστοριοδίφης, έγραψε, δίδαξε σε σχολεία της Θράκης, προσέφερε στον πολιτισμό και την ιστορία και βοήθησε στη διάσωση αρχαιολογικών θησαυρών.
                Υπήρξε ευτύχημα για τη διατήρηση της μνήμης του και την απόδοση της οφειλόμενης τιμής, η εκδήλωση, που οργάνωσε στις 28 Ιουνίου 2019, το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης (ΕΜΘ), στην Αλεξανδρούπολη, με ομιλήτρια, την εγγονή του τιμώμενου κ. Λένα Καρανικολάου. Παράλληλα λειτούργησε έκθεση με χειρόγραφα του Γ.Ι. Λαμπουσιάδη, που αποτελούν μέρος του αρχειακού υλικού του ΕΜΘ, προερχόμενα από δωρεά της κ. Καρανικολάου. Έγινε επίσης προβολή του ντοκιμαντέρ «Ίχνη Στοργής» (παραγωγή ΕΜΘ). Το ντοκιμαντέρ πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Χαριλάου Κ. Κεραμέως.
Ο Λαμπουσιάδης γεννήθηκε στην Αδριανούπολη το 1858. Η οικογένειά του ήταν εύπορη. Σπούδασε στην ιδιαίτερη πατρίδα του και στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του επέστρεψε στη γενέτειρά του και διορίστηκε δάσκαλος. Δίδαξε στο Καβακλή, στο Λουλέ- Μπουργάζ (Αρκαδιούπολη), στη Ραιδεστό, στα Μάλγαρα, στο Σουφλί και τελευταία στο Γυμνάσιο και στο φημισμένο Ζάππειο Παρθεναγωγείο Αδριανουπόλεως, εκπαιδευτικά ιδρύματα μεγάλης ακτινοβολίας.

Σάββατο, 6 Ιουλίου 2019

Η τηλεοπτική μετάδοση της ομιλίας μου στην Νέα Ορεστιάδα, "Οι τελευταίες ελληνικές ημέρες της Αδριανούπολης και του Κάραγατς".


*Στιγμιότυπο από την ομιλία



                Η Δημοτική Τηλεόραση της Ορεστιάδας βιντεοσκόπησε την ομιλία μου στην Ορεστιάδα με θέμα «Οι τελευταίες ελληνικές ημέρες της Αδριανούπολης και του Κάραγατς». Η ομιλία οργανώθηκε από το Σύλλογο Απογόνων Αδριανουπολιτών και Καραγατσιανών, στο πλαίσιο των  «Ορεστείων 2019». Τα «Ορέστεια» είναι οι εκδηλώσεις που τελούνται κάθε χρόνο, για να τιμηθούν τα γενέθλια της νεώτερης πολύς της Ελλάδας, της Νέας Ορεστιάδας.
                 Η ομιλία έγινε στην αίθουσα του ιστορικού «Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Αδριανουπόλεως».
                Ευχαριστώ την Δημοτική Τηλεόραση της Ορεστιάδας για την προβολή της ομιλίας μου και ιδιαίτερα την κ. Βικτωρία Τσονίδου, για την βιντεοσκόπηση και την επιμέλειά της. Η διάρκεια της ομιλίας είναι 52’ και 43’’.


Τετάρτη, 3 Ιουλίου 2019

«Οι τελευταίες ελληνικές ημέρες της Αδριανούπολης και του Κάραγατς»


*Η αίθουσα του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Αδριανουπόλεως, στη Νέα Ορεστιάδα




Οφείλω ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στο Σύλλογο Αδριανουπολιτών και Καραγατσιανών Ορεστιάδας για την ευγενική του πρόσκληση να μιλήσω στο πλαίσιο των «Ορεστείων 2019». Οι εκδηλώσεις αυτές οργανώνονται από το Δήμο και γίνονται κάθε χρόνο για να γιορτασθεί η επέτειος ίδρυσης της πόλης, που είναι η βορειότερη και η νεώτερη της Ελλάδας. Φέτος γιορτάσθηκε η 96η επέτειος. Η ομιλία έγινε στην αίθουσα του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Αδριανούπολης, ο οποίος φιλοξενεί την ιστορική βιβλιοθήκη του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου της Αδριανούπολης, η οποία διασώθηκε το 1922. Περιέχει σπάνια βιβλία και ο Σύλλογος σήμερα μαζί με το σύλλογο των Αδριανουπολιτών και των Καραγατσιανών, και το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο της πόλης, αποτελούν ισχυρούς πολιτιστικούς βραχίονες, υψηλού επιπέδου.
Το θέμα της ομιλίας μου ήταν «Οι τελευταίες ελληνικές ημέρες της Αδριανούπολης και του Κάραγατς».





*Ομιλία του δημοσιογράφου
Παντελή Στεφ. Αθανασιάδη
στα «Ορέστεια» 28 Ιουνίου 2019


Η Αδριανούπολη και το Κάραγατς, ήταν, είναι και θα είναι, οι πόλεις της καρδιάς μας. Με άδικες αποφάσεις και διαδικασίες, έπαψαν να είναι ελληνικές και τα παιδιά τους ξεριζωμένα, βρέθηκαν εδώ που βρισκόμαστε τώρα, να ατενίζουν, αυτά που οι μεγάλοι της Γης, δυστυχώς, τους στέρησαν.
Οι διαδικασίες αυτές είναι γνωστές και αφορούν δύο σημαδιακές και τραυματικές χρονιές για την Ελλάδα. Το 1922 και το 1923. Κάθε προσπάθεια να εξιστορηθούν με πληρότητα, τα όσα δοκίμασε και υπέστη με βάναυσο τρόπο ο Ελληνισμός της Ανατολικής Θράκης της Μικράς Ασίας και του Πόντου, θα είναι ανεπαρκής. Είναι μαρτύρια χωρίς τέλος.
Ολόκληρη η Θράκη το 1920 άρχισε να ζει στιγμές ελευθερίας. Μα, ήρθαν δίσεκτοι καιροί, ανταριασμένα χρόνια και ανατράπηκαν τα πάντα. Τα γεγονότα αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά σε γενικές γραμμές.  Έτσι φτάσαμε στην απόφαση για την παράδοση της Ανατολικής Θράκης στους Τούρκους, που πάρθηκε από τους Συμμάχους στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 στο Παρίσι. Τις μέρες εκείνες δεν υπήρχε κυβέρνηση στην Αθήνα ικανή να αντιδράσει, ενώ στο στράτευμα επωάζονταν η επανάσταση των Γονατά- Πλαστήρα. Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας, είχε αρχίζει να ζει το δικό του ανείπωτο δράμα. Η διάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών των τριών συμμάχων κρατών με το ανακοινωθέν της έβαζε προκαταβολικά την ταφόπλακα στην υπόθεση της Ανατολικής Θράκης, με την ελεεινή μεταξύ άλλων διατύπωση:

Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2019

Ο Θραξ Παπαδράκος, υπερασπιστής της Μακεδονίας

 *Ο Παπαδράκος σε καρτ ποστάλ εποχής των εκδοτών Πάλλη και Κοτζιά





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Ο ιερέας Οικονόμος Χρυσόστομος Χρυσομαλλίδης, που έγινε γνωστός με το ψευδώνυμο Παπαδράκος για τη δράση του στον Μακεδονικό Αγώνα αλλά και νωρίτερα, υπήρξε ένας Θραξ πατριώτης και ένθερμος αγωνιστής αν και με λάθη. Η δράση του στους εθνικούς αγώνες τον κατέστησε γνωστό στο Πανελλήνιο. Ήταν μαχητικός και τολμηρός, έδειχνε αυταπάρνηση και ήταν ταγμένος στην πατρίδα, αλλά παράφορος και παρορμητικός, που δεν απέφυγε φανατισμούς και υπερβάσεις. 
Ο Χρυσομαλλίδης γεννήθηκε το 1872 στη Ηράκλεια της Ανατολικής Θράκης, την γνωστή στην αρχαιότητα, πόλη Πέρινθο. Πήγε αρχικά στο σχολείο της πατρίδας του και αργότερα από 1889 έως το 1892 φοίτησε στα ονομαστά Ζαρίφεια Διδασκαλεία της Φιλιππούπολης.
Οι πιέσεις που ασκούσαν οι Βούλγαροι στον Ελληνισμό, γέννησαν από τότε στο νου του την ιδέα να γίνει μητροπολίτης και με το ποίμνιό του να πολεμήσει τους Βουλγάρους! Το όνειρό του αυτό, δεν υλοποιήθηκε γιατί δεν έγινε ποτέ μητροπολίτης, μπόρεσε όμως με πάθος να πολεμήσει εναντίον των Βουλγάρων.  Μετά τα Ζαρίφεια Διδασκαλεία, φοίτησε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης από το 1982 έως το 1894. Εκείνη τη χρονιά όμως, ένας φοβερός σεισμός κατέστρεψε τη σχολή του και έτσι αναγκάσθηκε να δουλέψει ως δάσκαλος σε χωριό της περιοχής Χαλκηδόνας και να επανέλθει στη Θεολογική Σχολή, όταν αυτή επαναλειτούργησε στο νησί Πρώτη των Πριγκιποννήσων.

Παρασκευή, 21 Ιουνίου 2019

Ένα ιστορικό ντοκουμέντο για τη Χηλή της Αλεξανδρούπολης

*Το ιστορικό δημοσίευμα της εφημερίδας της Νέας Υόρκης "Ατλαντίς"





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η αλληλεγγύη υπήρξε μια από τις ανεκτίμητες αξίες του ελληνικού λαού και εκδηλώθηκε σε όλες τις περιπτώσεις τραγικών γεγονότων, φυσικών καταστροφών και πολεμικών ή πολιτικών ανωμαλιών. Η αλληλεγγύη είναι η αρετή που δείχνει το μεγαλείο της ψυχής ενός λαού ή ατόμων μεμονωμένα.
                Ένα τέτοιο αξιοσημείωτο περιστατικό, αντλούμε από την ιστορία της Νέας Χηλής Αλεξανδρούπολης.
                Ποια είναι η Νέα Χηλή; Για τους φίλους οι οποίοι δεν γνωρίζουν, η Νέα Χηλή είναι σήμερα ένα πανέμορφο προάστιο της Αλεξανδρούπολης, που δημιουργήθηκε το 1923-24 από την εγκατάσταση εκεί Ελλήνων που προέρχονταν από την Χηλή της Μικράς Ασίας. Η Χηλή (τουρκικά: Şile) είναι μικρή πόλη της Βιθυνίας 70 χλμ. βορειοανατολικά της Κωνσταντινούπολης, στην ασιατική της πλευρά. Έως το 1922-23 υπήρχαν Έλληνες που ζούσαν εκεί. Αναγκάστηκαν όμως να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς προς την Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την υπογραφή της ελληνοτουρκικής σύμβασης για την ανταλλαγή των πληθυσμών. Η σύμβαση αυτή ενσωματώθηκε στη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923. Ο Ελληνισμός της Χηλής Μικράς Ασίας ήταν ακμαίος. Από την Χηλή κατάγονταν ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Σπυρίδων (1873-1956) με έντονη εθνική δράση και ο μεγάλος αρχαιολόγος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γεώργιος Μπακαλάκης (1908-1991).
*Η Νέα Χηλή Αλεξανδρούπολης σήμερα. Αρχείο Ουρανίας Πανταζίδου

                Ένα μέρος των κατοίκων της Χηλής όταν εκδιώχθηκαν από την πατρίδα τους εγκαταστάθηκαν 4 χιλμ. δυτικά της Αλεξανδρούπολης. Άλλοι εγκαταστάθηκαν αλλού, όπως στη Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης, τη Γλύφα Ηλείας, το νομό Σερρών κ.λπ.
                Η έκταση στην οποία εγκαταστάθηκαν, όπως πίστευε ο παλαιός δάσκαλος, λογοτέχνης και αρχαιοφύλακας της Αλεξανδρούπολης Άγγελος Ποιμενίδης, ήταν η αρχαία Σάλη. Την άποψή του, βάσιζε σε μια σειρά αρχαιολογικών ευρημάτων στην περιοχή.
                Στην έκταση αυτή εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι δυστυχείς πρόσφυγες και άρχισαν να οργανώνουν τη νέα ζωή τους. Μια από τις μέριμνές τους ήταν να στήσουν το πρώτο σχολείο, το 1924. Το πρώτο αυτό σχολείο, ήταν μια ξύλινη παράγκα και λειτούργησε ως μονοθέσιο σχολείο.
                Οι Χηλήτες, βλέποντας και την τραγική κατάσταση του καθημαγμένου ελληνικού κράτους έσπευσαν να ζητήσουν βοήθεια από τους συμπατριώτες τους, που ήταν εγκατεστημένοι από πολύ νωρίτερα, όπως φαίνεται, στις Ηνωμένες Πολιτείες.
                Έτσι λοιπόν, έστειλαν μια επιστολή ζητώντας βοήθεια. Στις ΗΠΑ είχε ήδη δημιουργηθεί μια επιτροπή Χηλητών, η οποία για να υποδαυλίσει το ενδιαφέρον των Ελλήνων ομογενών για τους πρόσφυγες. δημοσίευσε την επιστολή των Χηλητών της Αλεξανδρούπολης στην ομογενειακή εφημερίδα της Νέας Υόρκης «Ατλαντίς». Η επιστολή αυτή, αποτελεί ένα σημαντικό ιστορικό ντοκουμέντο για τις συνθήκες της βίαιης εγκατάλειψης της πατρίδας τους, που αξίζει να αναδείξουμε.
*Τα ονόματα της επιτροπής των Χηλητών Αλεξανδρούπολης

                Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
                Στις 18 Μαρτίου 1924 οι Χηλήτες της Αλεξανδρούπολης που είχαν σχηματίσει μια επιτροπή, έστειλαν επιστολή με την έκκληση βοήθειας προς τους συμπατριώτες τους των ΗΠΑ. Στη Νέα Χηλή είχε σχηματισθεί για το σκοπό αυτό μια επιτροπή από τους Δαμιανό Ανεμίδη, Βασίλειο Πάντσο, Αλέξανδρο Φωτιάδη και Παναγιώτη Αγγελίδη.
                Η επιστολή αυτή με το ιστορικό ενδιαφέρον είναι η ακόλουθη:

                «Αξιότιμοι κύριοι,
                Δια την παρούσης μας σπεύδομεν να παρακαλέσωμεν υμάς, βασιζόμενοι εις τα πατριωτικά  και φιλανθρωπικά υμών αισθήματα, όπως και υμείς ως καλοί πατριώται συμμεριζόμενοι και λυπούμενοι δια την μεγάλην δυστυχίαν και την γενικήν καταστροφήν την οποίαν υπέστη η Πατρίς μας, να συνδράμητε τους των πάντων στερουμένους συμπατριώτας μας, ανακουφίζοντες εν μέρει αυτούς εκ της οικτράς και δυσκόλου θέσεως εις την οποίαν ευρίσκονται.
                Εκ των εφημερίδων θα εμάθετε την καταστροφήν την οποίαν υπέστημεν, αλλ’ εν ολίγοις θα εκθέσωμεν υπό ποίας συνθήκας εξεδιώχθημεν υπό των Κεμαλικών αρχών και εκ των ολίγων θα εννοήσητε τι μαρτύρια και τι βάσανα υπέστημεν ημείς οι εναπομείναντες.
*Απόσπασμα της επιστολής των Χηλητών με τα μαρτύρια, που τράβηξαν.

                Καταληφθείσης της πατρίδος μας υπό των Κεμαλικών ορδών όλως απροόπτως (διότι ούσης ουδετέρας ζώνης είχομεν την πεποίθησιν ότι δεν θα παρεβιάζετο) δεν προέβησαν εις την άμεσον εκδίωξίν μας, αλλ’ ήρχισαν από την πρώτην εσπέραν της κατοχής και εξηκολούθησαν επί 15 ημερονύκτια ληστεύοντες, λεηλατούντες, ατιμάζοντες, δέροντες και φονεύοντες. Κορέσαντες τα άγρια και θηριώδη Τουρκικά ένστικτά των υφ’ όλας τας επόψεις, τελευταίως συνέλαβον τους νέους και τους άνδρας ηλικίας 17 ετών μέχρι 55, δηλαδή τους προστάτας των οικογενειών, τους οποίους απήλασαν εις την Ανατολήν, παρήλθον δε έκτοτε 17 μήνες και αγνοούμεν άχρις ώρας την τύχην των.
                Μετά την απέλασιν των ανδρών επέτρεψαν εις τα γυναικόπαιδα να φύγουν δια την Κωνσταντινούπολιν, αφού προηγούμενως εις την παραλίαν τα ελήστευσαν ολοτελώς, δερόμενα και βασανιζόμενα. Δεν επετράπη δε εις αυτά να συμπαραλάβουν ουδέ έν διπλούν υποκάμισον ουδέ έν κλινοσκέπασμα, παρά μόνον εκείνα τα οποία ευρέθησαν φορούντες και εκείνα εάν ήσαν καινουργή, αφηρούντο από επάνω των. Δεν είναι δυνατόν να γραφούν τα βασανιστήρια και αι κακουχίαι τας οποίας υπέστη η Πατρίς μας. Ουδέποτε έγραψεν η ιστορία τοιαύτην καταστροφήν και τραγωδίαν.  
                Εκ των γραφομένων μας δύνασθε να αντιληφθήτε και να εννοήσητε την κατάστασιν της νέας Πατρίδος μας και την άπελπιν και οικτράν θέσιν των ειρημένων γυναικοπαίδων άτινα των πάντων στερούνται, χρημάτων, ρουχισμού, υποδημάτων και άτινα βαθμηδόν υποκύπτουν εις τον εκ πείνης και εκ ψύχους θάνατον.
                Ούτως εχόντων των πραγμάτων και τοιαύτης ούσης της εν γένει καταστάσεως, σπεύδομεν να παρακαλέσωμεν κάθε συμπατριώτην μας, καθώς και πάντας τους φιλανθρώπους χριστιανούς ανεξαρτήτως εθνικότητος, όπως λαμβάνοντες οίκτον και ευσπλαχνιζόμενοι, συνδράμωσι τα δυστυχούντα ειρημένα γυναικόπαιδα ανακουφίζοντες ούτως εν μέρει αυτά και προλαμβάνοντες τοιουτοτρόπως τον επικείμενον εξ ασιτίας και ψύχους θάνατόν των.
                Ας ώσι δε βέβαιοι ότι τοιουτοτρόπως πράττοντες, εκτελούν την θεαρεστοτέραν και φιλανθρωπικωτέραν πράξιν και ευεργεσίαν.
                Ο πανάγαθος Θεός και ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, του οποίου την Ανάστασιν ευχόμεθα όπως εορτάσητε μετά των οικογενειών σας εν υγεία και ευτυχία, ας διαφυλάττη εν γένει υμάς υγιείς και ας πολυετή όλους ίνα εορτάζητε το Άγιον Πάσχα εις πολλών ετών περιόδους.
                Επί τη πεποιθήσει ότι θέλει εισακουσθή η ταπεινή παράκλησίς μας και ότι προθύμως θέλετε αναλάβη την πρωτοβουλίαν της παρούσης αγαθοεργού και θεαρέστου πράξεως, διατελούμεν
Μετά προσηκούσης τιμής
και υπολήψεως
Εν Χηλή Αλεξανδρουπόλεως,
18 Μαρτ. 1924
Η Ε π ι τ ρ ο π ή
Δαμιανός Ανεμίδης, Βασίλειος Πάντσος, Αλέξανδρος Φωτιάδης, Παναγιώτης Αγγελίδης»

                Η επιστολή των Χηλητών Αλεξανδρούπολης εστάλη στους Χηλήτες της Νέας Υόρκης, που φαίνεται ότι είχαν σχηματίσει ένα πυρήνα, συσπειρωμένοι μετανάστες και αυτοί στην ξένη γη. Σίγουρα συγκινήθηκαν και αμέσως άρχισαν να μαζεύουν χρήματα για τους πρόσφυγες που δυστυχούσαν στην καινούργια πατρίδα.
                Ταυτόχρονα στις 23 Απριλίου 1924 στέλνουν επιστολή στην εφημερίδα «Ατλαντίς» γνωστοποιώντας ότι δημιούργησαν επιτροπή για συλλογή εράνων. Ήδη είχαν συγκεντρώσει τα πρώτα 84 δολάρια «ως μικράν απαρχήν, ευελπιστούμεν δε ότι και οι εν τω εσωτερικώ συγχωριανοί μας θέλουσι ενισχύση τον έρανον. Τα χρήματα θα αποστείλωμεν άμα τη λήψει του ονομαστικού καταλόγου των δυστυχουσών οικογενειών».
                Τα πρώτα δολάρια πρόσφεραν οι ακόλουθοι ομογενείς της Νέας Υόρκης:
                Χρήστος Τσερόπουλος 20 δολάρια, Κυρία Τσιροπούλου 10, Θεόδωρος Ηγουμενίδης 20, Γεώργιος Κουμάνος 10, Ανώνυμος 5, Γεώργιος Ρηγόπουλος 5, Αθανάσιος Αγγελίδης 2, Χρήστος Στυλιανίδης 2, Σταμάτιος Σταματιάδης 2, Φίλων Παπαβασιλείου 2, Ευάγγελος Μπακαρόζος 2, Ιωάννης Τσάκαλης 2.
                Την επιτροπή των Χηλητών της Νέας Υόρκης, που έδρευε στο Μπροντγουέι, αποτελούσαν οι:
                Θεόδωρος Ηγουμενίδης, Χρήστος Θ. Τσιρόπουλος, George Koumanos.
                Από την επιστολή των Χηλητών της Αλεξανδρούπολης, προκύπτει ότι η κύρια μάζα των κατοίκων δεν έφυγε αμέσως μετά την κατάρρευση του μετώπου της Μικράς Ασίας το Σεπτέμβριο του 1922. Μένοντας σε περιοχή εκτός πολεμικών συγκρούσεων ουδέτερη όπως την χαρακτηρίζουν, πίστευαν αρχικά ότι θα παραμείνουν εκεί. Οι ελπίδες τους διαψεύστηκαν όταν μπήκαν μέσα οι Κεμαλικοί και άρχισαν τις περιγραφόμενες ωμότητες. Το γεγονός ότι έστειλαν στα βάθη της Ανατολής, τους άνδρες πριν από 17 μήνες και με βάση την ημερομηνία της επιστολής δεν είχαν νέα τους, σημαίνει ότι οι Χηλήτες ήταν ακόμα στο χωριό τους περίπου τα Χριστούγεννα του 1922. Πιο δυστυχισμένα Χριστούγεννα δεν θα μπορούσαν να γιορτάσουν…
                Δεν γνωρίζουμε τη συνέχεια του εράνου και τα αποτελέσματά του. Γνωρίζουμε όμως την αρχή του. Η αλληλεγγύη υπήρξε…

                Υστερόγραφο: Εκ των υστέρων πληροφορήθηκα και τα εξής, από τη Νέα Χηλή. Ο αναφερόμενος Δαμιανός Ανεμίδης και ο ιερέας Ιωάννης Παντελίδης, πρώτα βρέθηκαν στην Αμερική και μετά στη Νέα Χηλή. Η πληροφορία προέρχεται από τον κ. Πρασσά Χρήστο, που το είχε ακούσει από τη γιαγιά του ...


Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



ΠΗΓΗ
*Εφημερίδα «Ατλαντίς» Νέας Υόρκης, Μάρτιος 1924

Τρίτη, 11 Ιουνίου 2019

Η ιστορία του Β΄ Δημοτικού Σχολείου Διδυμοτείχου

*Το κτίριο του Β΄Δημοτικού Σχολείου, που σήμερα στεγάζει το ΤΕΙ Νοσηλευτικής






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Το κτίριο του Β’ Δημοτικού σχολείου του Διδυμοτείχου, έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία, αν και πρόκειται για κτίσμα της δεκαετίας του 1920. Σήμερα βέβαια στεγάζεται σε νέο σύγχρονο κτίριο. Στο αρχικό ιστορικό κτίριο, που μας ενδιαφέρει στο άρθρο αυτό, στεγάζεται πλέον η σχολή Νοσηλευτικής (ΤΕΙ).
                Το σχολείο αυτό, όπως και τα παραπλήσια, αλλά πολύ μεταγενέστερα κτίρια Λυκείου- Γυμνασίου, η εκκλησία της Παναγίας Ελευθερώτριας, κτίσθηκαν σε εκτάσεις, στις οποίες επί Τουρκοκρατίας υπήρχαν εκεί μουσουλμανικά νεκροταφεία.
                Η πώληση ενός τεμαχίου της έκτασης αυτής στο ελληνικό δημόσιο για την ανέγερση του Β’ Δημοτικού Σχολείου, έγινε αντικείμενο έντονων παρασκηνιακών ερίδων μεταξύ των μουσουλμάνων του Διδυμοτείχου, ενώ αργότερα το 1930, αποκαλύφθηκε ότι τις αντιδράσεις στην πώληση υποκινούσαν δύο Τούρκοι φυγάδες, που ανενόχλητοι είχαν εγκατασταθεί στο Διδυμότειχο και αντιστρατεύονταν το Μουφτή και τη βακουφική επιτροπή.

Τετάρτη, 5 Ιουνίου 2019

1932: Οι εφημερίδες Ξάνθης και Κομοτηνής

*Η κορυφή του εγγράφου με τις εφημερίδες Κομοτηνής και Ξάνθης




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Το 1932, με τη χώρα να κλυδωνίζεται λόγω της διεθνούς οικονομικής κρίσης, ήταν μια προεκλογική χρονιά. Τελικά οι εκλογές διεξήχθησαν στις 25 Σεπτεμβρίου και έγιναν από την κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου, με το σύστημα της απλής αναλογικής. Όμως κανένα κόμμα δεν κέρδισε την αυτοδυναμία και το αποτέλεσμα δυσκόλευε τη συνεργασία κομμάτων, για το σχηματισμό κυβέρνησης.
Τελικά μετά από έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, κυβέρνηση σχημάτισε ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος Παναγής Τσαλδάρης από τις 3 Νοεμβρίου 1932 μέχρι τις 16 Ιανουαρίου 1933 οπότε ανέλαβε εκ νέου την κυβέρνηση ο Ελευθέριος Βενιζέλος, που  οδήγησε τη χώρα στις εκλογές του Μαρτίου του 1933.
Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, η κυβέρνηση Βενιζέλου του 1932, άρχισε να προετοιμάζεται έγκαιρα. Σ’ αυτό το πολιτικό κλίμα εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για τη Θράκη και μεταξύ άλλων για τον Τύπο και πώς αυτός επηρέαζε το εκλογικό σώμα. Τότε, από τις 12 Φεβρουαρίου το Γραφείο Τύπου του Πολιτικού Γραφείου του πρωθυπουργού ζήτησε πληροφορίες για την κατάσταση του Τύπου στο νομό Ροδόπης, από τη Γενική Γραμματεία της Γενικής Διοίκησης Θράκης.
Στις 24 Φεβρουαρίου 1932, η Γενική Διοίκηση Θράκης, ενημέρωσε το Γραφείο Τύπου του Πολιτικού Γραφείου του πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου για τις εφημερίδες του νομού Ροδόπης. Τότε οι σημερινοί νομοί Ροδόπης και Ξάνθης δεν είχαν διαχωρισθεί και υπήρχε ένας ενιαίος νομός Ροδόπης.

Τρίτη, 21 Μαΐου 2019

Η Μάνη Διδυμοτείχου και πώς πήρε αυτό το όνομα

*Η άδεια που δόθηκε για το σχολείο του χωριού






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Η Μάνη Διδυμοτείχου, είναι ένα χωριό με φιλοπρόοδους και πατριωτικούς κατοίκους. Επί Τουρκοκρατίας ονομάζονταν Καδήκιοϊ (σημαίνει το χωριό του Καδή, δηλαδή του ιεροδικαστή) και έχει ενδιαφέρον η εξιστόρηση, πώς μετά την απελευθέρωση της Θράκης, το χωριό πήρε το όνομα Μάνη.
Η ιστορία του χωριού αυτού, χάνεται στα βάθη του χρόνου. Για παράδειγμα την περίοδο 1456 έως το 1467 σε παλαιά οθωμανικά έγγραφα αναγράφεται το όνομα Kadikoy αν και το όνομα αυτό, υπήρχε και σε άλλες κοντινές ή μακρινές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Πάντως στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και αυτό ήταν σύνηθες φαινόμενο, παρατηρήθηκαν μετακινήσεις πληθυσμών, κυρίως κατά τον 17ο αιώνα. Τότε και η Μάνη όπως και άλλα χωριά δέχτηκαν την εγκατάσταση νέων πληθυσμιακών ομάδων από άλλες περιοχές της υπόδουλης Ελλάδας και βασικά από την Πελοπόννησο και την Ήπειρο.
Βέβαια στοιχεία, έχουμε για το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Στη Βιβλιοθήκη της Βουλής υπάρχει ένας φάκελος άγνωστης προέλευσης, που περιέχει έγγραφα Θρακικού ενδιαφέροντος. Σε ορισμένα από τα έγγραφα αυτά γίνεται αναφορά στο ελληνικό Καδήκιοϊ, της περιοχής Διδυμοτείχου, διέθετε μία εκκλησία και ένα σχολείο.

Παρασκευή, 10 Μαΐου 2019

Οι ατιμώρητες Βουλγαρικές ωμότητες του 1916-18. Από τα «ντουρντουβάκια» στον Χίτλερ!

*Εικόνα από την καταναγκαστική εργασία των ομήρων 
στα Βουλγαρικά στρατόπεδα συγκέντρωσης





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Οι ηγέτες του Ναζισμού, μετά την ήττα του, το 1945, καταδικάστηκαν όπως όλοι γνωρίζουμε, από το Δικαστήριο της Νυρεμβέργης για τα εγκλήματα πολέμου, που διέπραξαν. Τα εγκλήματα πολέμου των Βουλγάρων σε βάρος Ελλήνων και Σέρβων κυρίως, ως συνειδητών συμμάχων των Γερμανών σε δύο Παγκόσμιους Πολέμους, δεν δικάστηκαν ποτέ.
                Με την ονομασία Δίκη της Νυρεμβέργης  ονομάζουμε τη δίκη των Γερμανών εγκληματιών πολέμου η οποία έγινε από το Ειδικό Διεθνές Στρατιωτικό Δικαστήριο, που συνεδρίασε στο δικαστικό μέγαρο της Νυρεμβέργης, από τις 20 Νοεμβρίου του 1945 μέχρι την 1η Οκτωβρίου 1946. Οι κατηγορούμενοι, 24 στον αριθμό ήταν μέλη του Εθνικοσοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος και άλλων Ναζιστικών οργανώσεων. Από τους 24 κατηγορούμενους καταδικάστηκαν οι 19.
                Από την άλλη πλευρά, αδικαίωτα θύματα των Βουλγάρων εγκληματιών πολέμου, σε δύο Παγκόσμιους Πολέμους, ήταν κυρίως οι κάτοικοι της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Σερβίας.

Πέμπτη, 2 Μαΐου 2019

Γιατί οι ΕΛΑΣιτες, εκτέλεσαν τον καπετάν Οδυσσέα στη Λευκίμη Έβρου το 1944;

*Η ανέκδοτη προκήρυξη των ανταρτών του Έβρου 
για την καταδίκη και εκτέλεση του καπετάν Οδυσσέα το 1944






*Μια ανέκδοτη προκήρυξη

των ανταρτών, δίνει απάντηση

στο αδυσώπητο «γιατί»






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Η εκτέλεση καπετάνιου από τους ίδιους τους συντρόφους του, μετά από απόφαση ανταρτοδικείου, αποτελεί ίσως μοναδική περίπτωση στα χρονικά της Κατοχής στην Ελλάδα. Πρόκειται για τον καπετάνιο Οδυσσέα (Λευτέρη Γαλεάδη), γραμματέα της κομματικής οργάνωσης ΚΚΕ Ξάνθης, που δικάστηκε και εκτελέστηκε το Φεβρουάριο του 1944 στη Λευκίμη Έβρου.
                Αξίζει να αναφέρουμε επίσης ότι στις 5 Απριλίου 1941, πριν ακόμα συνθηκολογήσει η Ελλάδα με τη Ναζιστική Γερμανία,  η Περιφερειακή Επιτροπή του ΚΚΕ Ανατολικής Μακεδονίας και Δυτικής Θράκης αποφάσισε να δημιουργήσει οργάνωση Εθνικής Αντίστασης με την επωνυμία ΜΕΣ (Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας). Γραμματέας της ορίσθηκε ο καπνεργάτης  Λευτέρης Γαλεάδης (κατοπινό ψευδώνυμό του, Οδυσσέας) ο οποίος σε συγκέντρωση στην πλατεία της Ξάνθης εξήγησε την ανάγκη της εθνικής ενότητας και τους σκοπούς του Μετώπου Εθνικής Σωτηρίας για την επιβίωση του λαού και την οργάνωση της ένοπλης αντίστασης εναντίον του εισβολέα.
                Εσχάτως είχα τη χαρά να πάρω στα χέρια μου, μια προκήρυξη των ανταρτών της εποχής εκείνης, που εξηγούν γιατί εκτέλεσαν τον καπετάν Οδυσσέα. Είναι ανέκδοτη και περιλαμβάνεται στις  ανεκτίμητες συλλογές του φίλου μου συλλέκτη Μιχάλη Πατέλη, τον οποίο ευχαριστώ πολύ από τη θέση αυτή. Είναι ένα κείμενο που φωτίζει τα αμείλικτα «γιατί» της εποχής εκείνης.

Δευτέρα, 22 Απριλίου 2019

Οι γερμανικές φρικαλεότητες στο νομό Έβρου, από τα αρχεία της CIA (OSS)

*Γερμανοί αξιωματικοί στο Διδυμότειχο (Αρχείο Γ. Αγγέλη)




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



Οι γερμανικές φρικαλεότητες  του Β ‘ Παγκοσμίου Πολέμου παραμένουν ανεξίτηλες στη συλλογική μνήμη των λαών, που υπήρξαν θύματα του Ναζισμού. Όλοι οι λαοί και όλες οι περιοχές, που βρέθηκαν κάτω από τη μπότα των γερμανικών στρατευμάτων,  έχουν να αφηγηθούν εκτελέσεις αμάχων, βασανιστήρια και αρπαγές.
Μία από τις περιοχές, που έζησαν τον ναζιστικό όλεθρο ήταν και ο νομός Έβρου, που χαρακτηρίστηκε «ουδέτερη ζώνη» διατήρησε τις πολιτικές αρχές του (νομαρχία, δήμους, κοινότητες κ.λπ.) τελώντας υπό γερμανική στρατιωτική κατοχή. Όπως είναι γνωστό οι άλλοι δύο νομοί της Δυτικής Θράκης (Ξάνθης και Ροδόπης) μαζί με τους νομούς της Ανατολικής Μακεδονίας παραδόθηκαν στη Βουλγαρία, σύμμαχο του Χίτλερ, που αλίμονο, έζησαν χειρότερη κατοχή και από αυτή των γερμανικών φρικαλεοτήτων.
Οι πρώτοι πίνακες με τα ονόματα των Ελλήνων, που εκτελούσαν οι Γερμανοί και οι Βούλγαροι, έφταναν στο Κάιρο και μέσω της Ελληνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, ενημερώνονταν η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση αλλά και οι αντίστοιχες συμμαχικές υπηρεσίες και κυβερνήσεις.

Τρίτη, 16 Απριλίου 2019

Ένα ανέκδοτο ιστορικό έγγραφο για το Σουφλί του 1919

*Το επάνω μισό του ανέκδοτου πρακτικού για τη δημιουργία Δημογεροντίας στο Σουφλί, το 1919 






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Το τέλος του Α΄ παγκοσμίου Πολέμου, βρήκε το Σουφλί βαριά «λαβωμένο» από την σκληρή Βουλγαρική Κατοχή στην οποία το καταδίκασε η άδικη συνθήκη του Βουκουρεστίου του 1913, η οποία επιδίκασε τη Δυτική Θράκη στην ηττημένη Βουλγαρία. Το Σουφλί μάλιστα «άγγιξε» την ποθούμενη ελευθερία, ότι οι δυνάμεις των Ελλήνων πεζοναυτών, έφτασαν ως την Κορνοφωλιά, περίπου 4 χιλμ. νοτιότερα.
                Η Βουλγαρική κατοχή υπήρξε ανάλγητη, εχθρική προς κάθε τι ελληνικό, εκδικητική για την ήττα που υπέστη η γειτονική χώρα κατά τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Η πολιτική της Βουλγαρίας κατέστησε μαρτυρική τη ζωή για τους κατοίκους της πόλης. Όσοι δηλαδή παρέμειναν γιατί οι περισσότεροι εκδιώχθηκαν κακήν κακώς. Λεπτομέρειες υπάρχουν στη θέση https://sitalkisking.blogspot.com/2013/07/1913-19.html#more).

Κυριακή, 7 Απριλίου 2019

Ζητούσαμε την Ανατολική Θράκη, όταν μπήκαμε στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο!!!

*Ο Εμμανουήλ Τσουδερός




*Δυστυχώς οι μεγάλοι 

ενδιαφέρθηκαν μόνο

για τα δικά τους 

γεωστρατηγικά συμφέροντα





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Όταν η Ελλάδα μπήκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάνοντας τεράστιες θυσίες για τη νίκη των συμμαχικών δυνάμεων απέναντι στον σιδερόφρακτο ναζισμό και φασισμό διαμόρφωσε ελπίδες, ότι οι αγώνες της δεν θα πάνε χαμένοι και ότι θα ικανοποιηθούν οι εθνικές της διεκδικήσεις.
                Είναι γνωστό ότι μετά τη συνθηκολόγηση του Απριλίου και τη Μάχη της Κρήτης το Μάιο του 1941, η ελεύθερη ελληνική κυβέρνηση μεταφέρθηκε στο Κάιρο, όπου ο πρωθυπουργός Εμμανουήλ Τσουδερός προσπάθησε να ανασυγκροτήσει κυρίως τις ένοπλες δυνάμεις από τους Έλληνες που έφευγαν από την κυρίως Ελλάδα και κατέφευγαν στη Μέση Ανατολή με στόχο να συνεχίσουν τον αγώνα. Στην Αθήνα ανέλαβε η φιλογερμανική κυβέρνηση του στρατηγού Τσολάκογλου.
                Τότε λοιπόν, μέσα στη φωτιά του πολέμου, που δεν έσβησε την ελπίδα της νίκης, αναζωπυρώθηκαν οι προσδοκίες μας για ικανοποίηση των εθνικών διεκδικήσεων, εφόσον θα έβγαινε νικήτρια από τον φοβερό πόλεμο η πλευρά των συμμάχων. Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία κράτησε στάση ουδετερότητας στο μεγαλύτερο διάστημα των συγκρούσεων, ενώ η Βουλγαρία είχε προσδεθεί αμέσως στο άρμα του Αδόλφου Χίτλερ, ο οποίος της παραχώρησε αμέσως την Ανατολική Μακεδονία και τους νομούς Ξάνθης και Ροδόπης της Θράκης.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...