Οι τελευταίοι στίχοι του Λορέντζου Μαβίλη στο Δρίσκο, το 1912

*Η δραματική στιγμή στο Δρίσκο. Ο Λορέντζος Μαβίλης πεσμένος στο χώμα, δέχεται τις πρώτες βοήθειες. Λίγα λεπτά μετά, παρέδωσε το πνεύμα...

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

Ο Λορέντζος Μαβίλης, αποτελεί σήμερα, ένα από καλύτερα παραδείγματα ηρωικής μορφής της νεώτερης Ελλάδας. Διακρίθηκε ως ποιητής των σονέτων και ως πολιτικός, αλλά και ως εθελοντής με ανιδιοτελή προσφορά προς την πατρίδα, όταν αυτή αντιμετώπιζε δύσκολες στιγμές. Καθαγιάστηκε στην εθνική συνείδηση με τον ένδοξο θάνατό του στη μάχη του Δρίσκου του 1912.

          Ο ποιητής που ήταν Κερκυραίος, αλλά γεννήθηκε στην Ιθάκη το 1860, πήρε μέρος στην επανάσταση της Κρήτης το 1896. Συμμετείχε στον ατυχή πόλεμο του 1897 ως εθελοντής. Στον πόλεμο εκείνο με δικά του χρήματα, είχε εξοπλίσει σώμα 70 Κερκυραίων εθελοντών, οι οποίοι πολέμησαν στην Ήπειρο. Ήταν μέλος της Εθνικής Εταιρείας, στην οποία τον μύησε ο Παύλος Μελάς. Σχετικές πληροφορίες διέσωσε ο φίλος του πεζογράφος Κώστας Πασαγιάννης στο περιοδικό «Γράμματα» το 1913. Εξελέγη βουλευτής στην Α΄ Αναθεωρητική Βουλή του 1910 (σ.σ. Λαυρέντιος Μαβίλης, όπως ήταν το βαφτιστικό του όνομα). Πολέμησε εθελοντικά με τους Γαριβαλδινούς στους Β Βαλκανικούς Πολέμους, αν και ήταν πρώην βουλευτής και είχε τότε ηλικία 52 ετών. Με άλλα λόγια υπήρξε ένας φωτεινός φάρος φιλοπατρίας και εθελοντισμού. Ένα παράδειγμα, από αυτά που λείπουν στις μέρες μας, τόσο πολύ. Έντονη δράση, με ανιδιοτέλεια και όραμα να στηριχθεί η αγωνιζόμενη Ελλάδα.

*Ο Γαριβαλδινός δημοσιογράφος Αμιλκάρε Ποτζολίνι, που είδε το θάνατο του Μαβίλη.

Ο ηρωικός θάνατος στη μάχη του Δρίσκου

 

Η ιστορική μάχη του Δρίσκου, κρίθηκε με αναγκαστική υποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων, που πολέμησαν με πρωτοφανή ανδρεία. Στη φάση εκείνη, έχασε τη ζωή του μαχόμενος, ο Λορέντζος Μαβίλης. Τις συνθήκες του θανάτου, περιέγραψε ο Ιταλός δημοσιογράφος, Γαριβαλδινός μαχητής και αυτός Αμιλκάρε Ποτζολίνι.

Στη διάρκεια της μάχης, τραυματίσθηκε ο συνταγματάρχης Αλέξανδρος Ρώμας, επικεφαλής των Ελλήνων Γαριβαλδινών. Το, αντικατέστησε ο Γαριβαλδινός λοχαγός Μαβίλης ο οποίος ατυχώς, έπεσε νεκρός μετά από 10 λεπτά. «Μια σφαίρα Ντουμ- Ντουμ τον εύρεν εις το στόμα και ετέρα εις τον λάρυγγα» διηγήθηκε ο Ποτζολίνι.  Ήταν 28 Νοεμβρίου 1912.

Η εφημερίδα «Πατρίς» έγραψε σε σχόλιό της:

«Αι τελευταίαι λέξεις, με τας οποίας αποχαιρέτισε την ζωήν η ποιητική ψυχή του Μαβίλη, πρέπει να μείνουν ως επιτάφιος του ανδρός με τα μεγάλα ιδανικά.

Την στιγμήν καθ’ ήν ο Μαβίλης εξέπνεε εις τας χείρας του Γάλλου ιατρού, όστις προσεπάθει να του παράσχη τας τελευταίας βοηθείας, είπε κλείων τους οφθαλμούς:

-Ωνειρευόμην κάθε τιμήν όταν ήλθα να πολεμήσω. Δεν ήλπιζα όμως την τιμήν να δώσω την ζωήν μου δια την δόξαν της Ελλάδος».

*Ο Γαριβαλδινός ταγματάρχης Χ. Γιοβάνης, που διέσωσε τους τελευταίους στίχους του Μαβίλη

Οι τελευταίοι στίχοι

 

               Οι τελευταίοι στίχοι είχαν γραφεί από τον Μαβίλη, με πολύ μικρά γράμματα σε ένα επισκεπτήριο του ήρωα ποιητή και παραδόθηκαν από τον ίδιο τον ποιητή προ του θανάτου στον συμπολεμιστή του ταγματάρχη του σώματος των Γαριβαλδινών Χρήστο Γιοβάνη, ο οποίος τους διέσωσε. Πρόκειται για δύο μικρά ποιήματα.

Το πρώτο ποίημα με τίτλο «ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ- Γραμμένο στο ίδιο πλοίο» είναι το ακόλουθο:

Σου αρέσαν τα σονέτα μου

Κι αγάλι- αγάλι εψυχοπόνεσες κ’ εμένα

Και χάρισές μου, ωμορφομάτα μου, μ’ ένα

Φίλημα την καρδιά σου τη μεγάλη,

Ποιος ερράγισε τ’ άλυκο ανθογυάλι

Και αντίς αίμα νερό θωρώ χυμένα

Και τ’ άνθια της αγάπης μαραμένα;

Είχε ο γιαλός της γλύκας  γυρογυάλι;

               Και το δεύτερο ποίημα:

«Μισοκρύβεται έν’ άχαρο βιβλίο

Σκονισμένο, παληό στο ράφι,

Το εδιάβασες μια μέρα σ’ ένα πλοίο

Και δεν καλοθυμάσαι ούτε τι γράφει

Μα μια στάλα ζωής πιωμένη σώχει

Κι’ ακόμα, δεν το παραρρίχνεις, όχι»

               Η εφημερίδα «Πατρίς» που τα δημοσίευσε το 1912 σημείωνε χαρακτηριστικά:

«Και τα δύο, όπως όλοι οι στίχοι του Μαβίλη, θαύματα μουσικής και αισθήματος, γίνονται ακόμη πολυτιμότερα, διότι αποτελούν το κύκνειο άσμα του ποιητού, ο οποίος εκοιμήθη δια παντός εις τα Ηπειρώτικά χώματα. Το δεύτερον εκ των δύο ποιημάτων, χωρίς τίτλον, εγράφη εις το βουνόν Δρίσκον όπου και εφονεύθη ο ποιητής».

Ο Λορέντζος Μαβίλης, υπήρξε κορυφαίος Έλληνας ποιητής και μαχητικός υπερασπιστής της δημοτικής γλώσσας, την οποία υπηρέτησε με αξιοσημείωτη συνέπεια στα σονέτα του. Ως βουλευτής, αγωνίστηκε για την καθιέρωσή της. Έμεινε ιστορική η φράση  του στη Βουλή: «Χυδαία γλώσσα δεν υπάρχει, υπάρχουσι χυδαίοι άνθρωποι».

 

Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

*Υστερόγραφο

Για τη μάχη του Δρίσκου, που έχει μεγάλο ενδιαφέρον, διαβάστε στο 

https://sitalkisking.blogspot.com/2015/01/1912.html

 

 

 

 

 

                             

 

 

Οι ελληνικές «κόκκινες γραμμές» μέσα από τη δίνη του πολέμου

*Από αριστερά: Ο πρέσβης Κίμων Διαμαντόπουλος και ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Σταύρος Θεοφανίδης στη Νέα Υόρκη (από το  The Ahepan Magazine του 1942).

 

*Η  Ομάδα Ειρηνευτικών Στόχων

των Ευρωπαϊκών Εθνών.

*Μια άγνωστη συνεδρίαση

στη Νέα Υόρκη το 1942.

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

Είναι γνωστό ότι σήμερα η μοναδική διαφορά που έχει η Ελλάδα με την Τουρκία σήμερα είναι ο καθορισμός της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας. Η Ελλάδα δεν προβάλλει καμιά εδαφική αξίωση, κάτι που αποτελεί πλέον πάγια θέση της χώρας μας από το 1922.

Πριν περάσουμε όμως στη ιστορική αφήγηση, ας ξεκαθαρίσουμε τους όρους ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Το ακρωνύμιο ΑΟΖ σχηματίζεται από τα αρχικά των λέξεων Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Πρόκειται για τη θαλάσσια έκταση, μέσα στην οποία ένα κράτος παράκτιο κράτος έχει δικαίωμα έρευνας ή άλλου είδους εκμετάλλευσης των πόρων, που πιθανόν να έχει εκεί η θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ενέργειας από το νερό και τον άνεμο. Εκτείνεται πέραν της ζώνης των χωρικών υδάτων μιας χώρας, που συνήθως είναι τα 12 ναυτικά μίλια, στα 200 ναυτικά μίλια από την ακτογραμμή.:

Υφαλοκρηπίδα: Πρόκειται για τη θαλάσσια ζώνη παράκτιων κρατών, που εκτείνεται στο τμήμα του θαλάσσιου βυθού και πέρα από την αιγιαλίτιδα ζώνη μέχρι να συναντήσει βάθος 200 μέτρων. Όταν δύο κράτη έχουν θαλάσσια σύνορα σε κοντινή απόσταση όπως η Ελλάδα και η Τουρκία ακολουθείται η μέση γραμμή.

Όλα αυτά αφορούν το σήμερα. Οι κόκκινες γραμμές όμως των εθνικών διεκδικήσεων της Ελλάδας, τέθηκαν ουσιαστικά το 1922 μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Ωστόσο δεν ξεθώριασαν με το πέρασμα των χρόνων και κυρίως κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Ελλάδα βρέθηκε υπό τριπλή εχθρική Κατοχή και η κυβέρνησή της ήταν εξόριστη στο Κάιρο.

Τα έθνη που μάχονταν για την ελευθερία, δεν έπαψαν να έχουν προβληματισμούς για την μεταπολεμική κατάσταση. Ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

       Ανεπίσημα από πολύ νωρίς είχαν αρχίσει οι επαφές των κρατών για να δημιουργηθεί μια κοινή πλατφόρμα για τις μεταπολεμικές επιδιώξεις όλων. Ήταν αυτή η πλατφόρμα που οδήγησε το 1945 στη δημιουργία του ΟΗΕ.

*Η καταστροφή της Σμύρνης. Οδυνή σελίδα της ιστορίας μας.

Η Ομάδα των Ειρηνευτικών Στόχων

 

       Μια τέτοια επιμέρους προσπάθεια είχε εκδηλωθεί από τις ΗΠΑ το 1942. Μιλάμε για την ξεχασμένη σήμερα Ομάδα για τους Ειρηνευτικούς Στόχους των Ευρωπαϊκών Εθνών.

Η Ομάδα αυτή πραγματοποίησε σειρά συνεδριάσεων για να εξετάσει τους ειρηνευτικούς στόχους των ελεύθερων εθνών μετά τη λήξη του πολέμου. Η δέκατη τέταρτη συνεδρίασή της, έγινε τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 1942, στην οδό Ι-5 East 65th Street, της Νέας Υόρκης και αφορούσε τους στόχους και τις προσδοκίες της Ελλάδας.

Παραβρέθηκαν οι  Hamilton Fish Armstrong, εισηγητής- πρόεδρος, καθώς και οι Mose L. Never ερευνητής, Frank Altschu, Illiam Diebold Jr., Allen W. Dulles, Grayson Kirk, Tracy B. Kittredge, Illia P. Maddox, H. Mallory, James G. McDonald, Philip E. Moselv, R. Sharp, George N. Shuster, G. Stine.

 Kαλεσμένοι εκείνης της βραδιάς ήταν ο Σταύρος Θεοφανίδης, υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας της Ελλάδας και ο Κίμων Π. Διαμαντόπουλος, πρεσβευτής της Ελλάδας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρουσιάζοντας τους καλεσμένους της βραδιάς, τον Σταύρο Θεοφανίδη, υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας, και τον Κίμωνα Διαμαντόπουλο, που είχε διατελέσει παλαιότερα πρεσβευτής της Ελλάδας στη Βουλγαρία το 1935) στη Μόσχα το 1950 στην Αλβανία και αλλού, ο πρόεδρος Άρμστρονγκ αναφέρθηκε στην προσωπικότητά τους και στους μεταπολεμικούς στόχους της κατεχόμενης Ελλάδας.

Δεν υπάρχουν εδαφικές διεκδικήσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ανέφερε ο διπλωμάτης Διαμαντόπουλος. Όταν ρωτήθηκε για εδαφικά προβλήματα, υποστήριξε ότι δεν πρέπει να προκύψουν δυσκολίες μεταξύ των δύο όμορων χωρών. Μετά την αποτυχία της περιπέτειας της Σμύρνης, η Ελλάδα- είπε- εγκατέλειψε οριστικά όλες τις επιδιώξεις της για τουρκικό έδαφος. Αυτή η αποτυχία ήταν μια μεγάλη καταστροφή για την Ελλάδα. Την ανάγκασε όπως και τους Έλληνες που κατοικούσαν εκεί, να φύγουν από τη Μικρά Ασία, παρά τους παλαιούς δεσμούς τους εκεί. Παρ' όλα αυτά, η Ελλάδα αποδέχτηκε αυτή την κατάσταση ως οριστική. Δεν έγινε αναθεωρητική χώρα αναθεωρητική...

 Συμφιλιώθηκε με την ιδέα της συνεργασίας. Η αίσθηση της ήταν ότι θα ήταν καλύτερο για την πλευρά της, για την Ευρώπη, αν θυσίαζε τις φιλοδοξίες της, αν και ήταν δικαιολογημένες, και εγκαθίστατο εντός των καθορισθέντων συνόρων της έναντι της Τουρκίας. Ούτε τώρα ούτε στο μέλλον θα προβάλει «οποιεσδήποτε εδαφικές αξιώσεις κατά της Τουρκίας».

*Τουρκική ειρωνική γελοιογραφία για την καταβαράθρωση της Μεγάλης Ιδέας.

 Ο Σταύρος Θεοφανίδης, που γεννήθηκε το 1896, ήταν Έλληνας έμπορος, βουλευτής και υπουργός της εξόριστης κυβέρνησης του Καΐρου, κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής. Διορίστηκε υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας στην κυβέρνηση του Εμμανουήλ Τσουδερού. Θήτευσε από τις 20 Απριλίου 1941 ως τις 14 Απριλίου 1944. Είχε εκλεγεί βουλευτής με το κόμμα των Φιλελευθέρων το 1932 και το 1936.

Μιλώντας στην Ομάδα για τους Ειρηνευτικούς Στόχους των Ευρωπαϊκών Εθνών, σχολίασε ότι υπήρχε μια πολύ βαθιά και σημαντική αλλαγή στην ελληνική πολιτική. Οι Έλληνες- εξήγησε- είχαν από καιρό έντονη επιθυμία να εξασφαλίσουν την Κωνσταντινούπολη. Ήταν η Μεγάλη τους Ιδέα - το κέντρο της πολιτικής τους σκέψης. Κι όμως, την εγκατέλειψαν. Προς όφελος της ειρήνης, γύρισαν την πλάτη σε έναν σκοπό που για γενιές θεωρούνταν σχεδόν ιερός. Και κάνοντας αυτό, κατέστησαν δυνατές για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία τους, τις καλές σχέσεις με τους Τούρκους και συνέβαλαν ανυπολόγιστα στην ειρήνη της Ευρώπης. 

*Η έκδοση του ΕΚΠΑ

Μια άποψη του καιρού μας

Και μια πρόσφατη άποψη για τη στάση της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας.  Έχει δημοσιευθεί στον συλλογικό τόμο που εξέδωσε το Πανεπιστήμιο Αθηνών με τίτλο «ΤΑ ΔΙΑΚΟΣΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ, ΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ».

Προέρχεται από κείμενο του κ. Αντώνη Κλάψη, το οποίο τιτλοφορείται «ΜΕΤΑ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ: ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΕΝΟΣ «ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΟΥ» ΚΡΑΤΟΥΣ, 1922-1940». Ο κ. Κλάψης είναι επίκουρος καθηγητής, στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Συγκεκριμένα, ο κ. Κλάψης γράφει:

«Μετά το 1922, η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας είχε ως κεντρικούς στόχους την προάσπιση της εθνικής της κυριαρχίας και τη διαφύλαξη της εδαφικής της ακεραιότητας. Η αποδοχή του status quo συνδυαζόταν με την ανάγκη αφοσίωσης στην εσωτερική ανασυγκρότηση. Αυτή την επιλογή επέβαλε, ανάμεσα στα άλλα, η προσήλωση αφ’ ενός στην επούλωση των πληγών μετά από δεκαετία πολεμικών συγκρούσεων, αφ’ ετέρου στην αποκατάσταση του πλέον του ενός εκατομμυρίου προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Τον νέο διπλωματικό προσανατολισμό ενστερνίστηκε το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας της χώρας, τόσο της βενιζελικής όσο και της αντιβενιζελικής παράταξης. Όπως ήταν φυσικό, η διακομματική συναίνεση του προσέδωσε αξιοσημείωτη σταθερότητα. Έτσι, ουσιαστικά μοναδική εξαίρεση από τον κανόνα αποτέλεσε η περίοδος της δικτατορίας του Θεόδωρου Πάγκαλου (Ιούνιος 1925-Αύγουστος 1926), κατά τη διάρκεια της οποίας επιδιώχθηκε η νεκρανάσταση του μεγαλοϊδεατισμού, με αποτελέσματα τα οποία υπήρξαν βλαπτικά για τη διεθνή θέση της Ελλάδας και για την εξυπηρέτηση των εθνικών της συμφερόντων». 

*Στις 7 Μαρτίου 1948, τα Δωδεκάνησα έγινε Ελληνικά. Ο αντιναύρχος Περικλής Ιωαννίδης και ο δήμαρχος Ρόδου Γαβριήλ Χαρίτος, με κοπέλες που αντιπροσωπεύουν τα νησιά, γιορτάζουν την απελευθέρωση.

Κύπρος και Δωδεκάνησα

 

Στη συνεδρίαση του 1942 στη Νέα Υπόρκη συζητήθηκε και το ζήτημα των Δωδεκανήσων και της Κύπρου.

Ο πρόεδρος  Άρμστρονγκ, έθεσε το ζήτημα της ελληνικής θέσης όσον αφορά τα Δωδεκάνησα και την Κύπρο. Ο Κίμων Διαμαντόπουλος είπε ότι η Ελλάδα θα επιμείνει στην κατοχύρωση υπέρ της, των Δωδεκανήσων. Με εξαίρεση ενός μικρού αριθμού, κατοικούνται εξ ολοκλήρου από Έλληνες, είπε. Δικαίως, ανήκουν στην Ελλάδα.

Η περίπτωση της Κύπρου- συνέχισε- είναι παρόμοια. Οι Έλληνες αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της και θα πρέπει η Κύπρος, να δοθεί στην Ελλάδα. Σε ερώτηση για το πώς θα ενεργούσαν οι Τούρκοι σε μια τέτοια περίπτωση, ο κ. Διαμαντόπουλος ήταν βέβαιος ότι δεν θα έφερναν καμία αντίρρηση.

Μάλλον αισιόδοξη έως και ουτοπική ήταν η πρόβλεψη αυτή, όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων.

Όταν ρωτήθηκε εάν η Ελλάδα έχει αποικιακές βλέψεις, ο Διαμαντόπουλος είπε, ότι η Ελλάδα δεν επιθυμεί να αποκτήσει πολιτικό έλεγχο σε οποιαδήποτε υπερπόντια περιοχή. Ωστόσο, θα ήθελε να της επιτραπεί η ελεύθερη πρόσβαση σε αποικιακές περιοχές, «ειδικά θα ήθελε να της δοθούν ευκαιρίες στη Λιβύη και την Κυρηναϊκή».

Ο Philip E. Mosely, ρώτησε για το είδος της πρόσβασης που είχε κατά νου, ο πρεσβευτής. Δηλαδή, αναφερόταν στο εμπόριο ή στον εποικισμό; Ο Διαμαντόπουλος απάντησε ότι πιστεύει ότι πρέπει να επιτραπούν και τα δύο. Οι Έλληνες, είπε, έχουν εμπορικές ικανότητες, που τους δίνουν το δικαίωμα να απαιτούν αυξημένες εμπορικές ευκαιρίες. Ταυτόχρονα, η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού στη χώρα, καθιστά απαραίτητο να έχουν κάποιο είδος μετανάστευσης.

Ο Mosely παρατήρησε ότι η εγκατάσταση Ελλήνων στη Λιβύη θα είχε ως αποτέλεσμα την εκδίωξη των ιθαγενών Αράβων. Κατά τη γνώμη του, θα ήταν καλύτερο για τους Έλληνες να στραφούν στην Αίγυπτο ως διέξοδο για την εμπορική τους δραστηριότητα.

*Μετά τον μεγάλο πόλεμο, εμείς στην Ελλάδα, είχαμε εμφύλιο.

Η μεταπολεμική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα

Η συζήτηση στη Νέα Υόρκη, εισήλθε και στο κρίσιμο ζήτημα της μεταπολεμικής πολιτικής δομής της Ελλάδας.

Ο Άρμστρονγκ ρώτησε για τη μελλοντική πολιτική δομή της Ελλάδας. Ο Θεοφανίδης πίστευε ότι η συνταγματική μοναρχία θα συνεχιστεί. Σύμφωνα- είπε- με τα λόγια του Ελευθέριου Βενιζέλου, το σύστημα της Ελλάδας είναι μια «Βασιλευόμενη Δημοκρατία» μια δημοκρατία δηλαδή με Βασιλιά. Είναι απαραίτητη στην Ελλάδα, υποστήριξε, για σταθερότητα.

Ο Βενιζέλος- υπενθύμισε- ο οποίος συγκρούστηκε με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο, αναγνώρισε την ανάγκη του βασιλικού θεσμού. Η τελευταία του επιστολή, πριν πεθάνει, ολοκληρώνονταν με την αναφώνηση «Ζήτω ο Βασιλιάς». Δεδομένης της γνωστής διορατικότητας του μεγάλου Έλληνα πολιτικού, οι απόψεις του για το θέμα έχουν μεγάλο βάρος. Δεν υπάρχει κίνδυνος- συνέχισε- ο Θεοφανίδης, να καταφύγει η Ελλάδα, σε μια νέα δικτατορία μετά τον πόλεμο. Η δικτατορία του Μεταξά, «αν και ατυχής, μπορεί να εξηγηθεί από τις ειδικές συνθήκες που επικρατούσαν εκείνη την εποχή στην Ελλάδα και τις αρνητικές επιπτώσεις της διεθνούς κατάστασης». Δεν θα μπορούσε να διαρκέσει υπό κανονικές συνθήκες. Ο λαός της Ελλάδας είναι πολύ βαθιά δημοκρατικός για να επιτρέψει οποιοδήποτε τέτοιο καθεστώς μετά τον πόλεμο.

Ο Άρμστρονγκ ρώτησε για τη μεταχείριση που θα προτιμούσε η Ελλάδα για τα ηττημένα έθνη. Ο Θεοφανίδης πίστευε ότι θα ήταν απαραίτητοι οι εσωτερικοί έλεγχοι, που θα έφταναν μέχρι το τέλος. Τα ηττημένα έθνη θα έπρεπε να αφοπλιστούν, τα πολιτικά τους καθεστώτα θα έπρεπε να υπόκεινται σε στενή επιτήρηση, η οικονομική τους ζωή, ιδιαίτερα η βιομηχανική τους δραστηριότητα και το εξωτερικό τους εμπόριο, θα έπρεπε να ρυθμιστούν και τα εκπαιδευτικά τους συστήματα, θα έπρεπε να τεθούν υπό εξωτερικό έλεγχο.

Μέσα στη δίνη του φοβερού πολέμου, η Ελλάδα συζητούσε με τα συμμαχικά κράτη το μεταπολεμικό μέλλον των χωρών, προσδοκώντας σε ένα κόσμο ειρηνικό και δίκαιο, με ανάπτυξη και ευημερία. Άσχετα, αν στην πορεία διαψεύσθηκαν οι προσδοκίες της με έναν αιματηρό και καταστρεπτικό εμφύλιο πόλεμο.

 

Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

ΠΗΓΗ

*Συλλογή Vlanton (ΕΛΙΑ- ΜΙΕΤ)

 

 

Πώς βρέθηκε το Διδυμότειχο υπό κατηγορία, από τον πράκτορα της OSS Αλέκο Γεωργιάδη, το 1945!!!

*Το έγγραφο της OSS, που έθετε το Διδυμότειχο υπό κατηγορία.

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

          Το Διδυμότειχο, ο μητροπολίτης του Ιωακείμ (κατά κόσμον Σιγάλας) αξιωματικοί και ηγετικές προσωπικότητες της πόλης, βρέθηκαν μετά την απελευθέρωση από το Ναζιστικό ζυγό, να κατηγορούνται- και αυτό είναι άγνωστο- ότι ήθελαν ακόμα και να εκτελέσουν τον Ελληνοαμερικανό πράκτορα της OSS Αλέκο Γεωργιάδη, ο οποίος από τα τέλη του 1943 έως την απελευθέρωση του 1944, δρούσε από την Αδριανούπολη.

Η βαριά αυτή κατηγορία, διατυπώθηκε από τον ίδιο τον Γεωργιάδη το 1945 και έφτασε στα γραφεία της OSS στην Αθήνα και είναι προφανές ότι υπηρεσιακά έφτασε τελικά στην Ουάσιγκτον. Όμως το μοναδικό στοιχείο, που προσκόμισε στην υπηρεσία του ο Γεωργιάδης, ήταν… μια κουβέντα καφενείου στην Νέα Ορεστιάδα!!!

Πριν εξιστορήσουμε την απίστευτη αυτή ιστορία, ας δούμε αρχικά τι σημαίνει OSS. Η οργάνωση αυτή ήταν η μυστική υπηρεσία των ΗΠΑ κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία μεταπολεμικά εξελίχθηκε στην γνωστή μας σήμερα CIA. Ο Γεωργιάδης επιλέχθηκε λόγω της γνώσης της γλώσσας και άλλων προσόντων του και τοποθετήθηκε στην Αδριανούπολη. Του δόθηκε μάλιστα και διπλωματική κάλυψη και εμφανίζονταν ως γραμματέας του ελληνικού προξενείου.

Ο τότε διευθυντής του προξενείου Γ. Καλούτσης, με τον οποίο ο Γεωργιάδης ήρθε πολλές φορές σε ρήξη, σε έγγραφό του προς τον έλληνα πρεσβευτή Π. Ραφαήλ στην Άγκυρα, τόνιζε: «Ο διορισμός ούτος εγένετο ίνα διευκολυνθή η εγκατάστασις πράκτορος της Ο.Σ.Σ. πλησίον των τουρκικών συνόρων προς Ελλάδα και Βουλγαρίαν ίνα καταστή δυνατή εκ της επικαίρου εκείνης θέσεως, η οποία άλλως θα ήτο απρόσιτος εις αμερικανικήν υπηρεσίαν, δοθέντος ότι η Τουρκία δεν στέργει την ίδρυσιν νέων προξενείων εν Θράκη, η συλλογή πληροφοριών περί της εν Νομώ Έβρου και Βουλγαρία καταστάσεως!..».

Από τη θέση εκείνη στήριξε το αντιστασιακό κίνημα του νομού Έβρου ποικιλοτρόπως. Κυρίως με όπλα, αλλά και χρήματα, με φάρμακα και άλλα υλικά.

Ο Γεωργιάδης είχε άμεση επαφή με τους αντάρτες του Έβρου και ειδικά με τον γνωστό καπετάν Οδυσσέα, ο οποίος καταδικάστηκε από τους αντάρτες του για τα εγκλήματά του και μετά από ανταρτοδικείο εκτελέστηκε και τάφηκε στο χωριό Λευκίμη Σουφλίου. Προηγουμένως όμως είχε εκτελέσει τον ταγματάρχη Σταθάτο, που επιχειρούσε να δημιουργήσει αντάρτικο με εντολή της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης. Εκτέλεσε επίσης τον Πορτοκαλλίδη από τις Φέρες και την ομάδα του, συνολικά ένδεκα άτομα… Και πολλούς άλλους...

Οι σχέσεις πάντως του Ελληνοαμερικανού πράκτορα με τον πρόξενο Καμπαλούρη και το προσωπικό του προξενείου ήταν από την αρχή προβληματικές. Ο Γεωργιάδης θεωρούσε ότι όλοι ήταν όργανα των Βρετανών.

Οι μέρες της απελευθέρωσης του Έβρου το 1944. «Με σημαίες και με τραγούδια…».

*Ο κόσμος του Διδυμοτείχου γιορτάζει την απελευθέρωση από το Ναζιστικό ζυγό. Η μεγαλη εκδήλωση έγινε στο γήπεδο της πόλης. Εικονίζονται ο επικεφαλής του ΕΑΜ Μιχάλης Παρασχίδης και ο υπεύθυνος ασφαλείας Ανέστης Τάσιογλου.

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

          Απελευθέρωση της Ελλάδας από του Ναζί, άρχισε από την νομό Έβρου, το καλοκαίρι του 1944.  Είναι γνωστό ότι το Διδυμότειχο- η πρώτη πόλη που απελευθερώθηκε με μάχη από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ- ένιωσε τον αέρα τη λευτεριάς στις 29 Αυγούστου. Ο κόσμος ξεχύθηκε στους δρόμους με σημαίες και με τραγούδια, ανύποπτος για το δράμα του εμφυλίου που θα έρχονταν λίγο αργότερα να βυθίσει τη χώρα, σε ερείπια. Μαζί με το θάνατο, το δάκρυ, την οδύνη και το μίσος.

          Πολλοί σήμερα, αγνοούν τα γεγονότα της απελευθέρωσης και την ατμόσφαιρα που επικράτησε τότε, τους πρώτους μήνες Θα επιχειρήσουμε σήμερα να αντιληφθούμε, τι επικρατούσε τότε στον Έβρο, με βάση τις πληροφορίες που ανιχνεύονται στα Εθνικά Αρχεία των ΗΠΑ  (και στη συλλογή Vlanton). Είναι γνωστό ότι η περιοχή του νομού Έβρου, που είχε παραμείνει υπό Γερμανική κατοχή και δεν είχε παραχωρηθεί στη Βουλγαρία, βρέθηκε στο ενδιαφέρον των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, οι οποίες με αλλεπάλληλες αναφορές , ενημέρωναν την Ουάσιγκτον για τις εξελίξεις στον κρίσιμο αυτό νομό.

          Μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου 1944, o Bόρειος Έβρος συμπεριλαμβανομένων του Διδυμοτείχου, της Ορεστιάδας και του Πυθίου, είχαν απελευθερωθεί. Η πολιτική διοίκηση που ανέλαβαν οι δυνάμεις του ΕΑΜ λειτουργούσε στην αρχή ομαλά και αποτελεσματικά. Σύμφωνα με τον διοικητή των αντάρτικων δυνάμεων στο Διδυμότειχο, οι αντάρτες πολεμούσαν ακόμα κοντά στο Σουφλί ενάντια στη γερμανική φρουρά (εκτιμώμενη σε 200 άνδρες) και στις ενισχύσεις (500-600) που έφτασαν από την Αλεξανδρούπολη την 1η Σεπτεμβρίου.

Η πειθαρχία μεταξύ των ανταρτών έδειχνε να είναι καλή. Ήταν  ενθουσιώδεις και εκτελούσαν τα καθήκοντά τους πρόθυμα και δυναμικά. Ο νόμος και η τάξη επικρατούσαν σε κάθε γωνιά του Έβρου επειδή τα μέλη των επιτροπών, ήταν καλά οργανωμένα από τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, τόσο από ντόπιους όσο και από εισαγόμενους κομμουνιστές οργανωτές. Η πλειοψηφία του- έλεγαν οι Αμερικανοί- ήταν αντικομμουνιστική, αλλά ήταν ανοργάνωτη και όλοι φοβούνταν να αντιταχθούν ανοιχτά στα επιθετικά, καλά εκπαιδευμένα και πειθαρχημένα κομμουνιστικά στοιχεία. Αυτοί οι αντικομμουνιστές, ανέφεραν οι Αμερικανικές υπηρεσίες, έλπιζαν στην άφιξη των συμμάχων ώστε να μπορούν να εκφράσουν ανοιχτά τις απόψεις τους.

Οι ηγέτες των κομμουνιστών στον Έβρο,  γνώριζαν αυτή την αντίθεση και προωθούσαν μια έντονη προπαγανδιστική εκστρατεία, επαινώντας τον ρόλο που έπαιξαν κατά τις σκοτεινές μέρες της κατοχής, υπογραμμίζοντας μάλιστα ότι χωρίς εξωτερική βοήθεια έδιωξαν τον εχθρό από το νομό. Η προπαγάνδα που χρησιμοποίησαν οι κομμουνιστές ήταν αληθινή και ως εκ τούτου πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστεί, παρατηρούσαν οι Αμερικανοί. Οι κομμουνιστές είχαν σημειώσει τη μεγαλύτερη πρόοδο στις οργανώσεις νεολαίας.

Τελικά ήρθαν Ρώσοι στον Έβρο και στη Βόρεια Ελλάδα, με την απελευθέρωση του 1944;

*Υποδοχή Σοβιετικών αξιωματικών στη Αλεξανδρούπολη, μετά την απελευθέρωση της πόλης από τις βουλγαρικές κατοχικές δυνάμεις, το φθινόπωρο του 1944 (Καθημερινή)

 

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

          Γύρω από τα γεγονότα της απελευθέρωσης από την Γερμανική Κατοχή, πλανάται πάντα ένα ερώτημα. Ήρθαν Ρώσοι στη Θράκη, αφού οι δυνάμεις του στρατηγού Τολμπούχιν, είχαν καταλάβει τη Βουλγαρία και ήταν εύκολο να προελάσουν και στη Βόρεια Ελλάδα;

          Είναι γνωστό ότι η απελευθέρωση με μάχες άρχισε από το Διδυμότειχο στις 29 Αυγούστου 1944, όταν έγινε η μεγάλη επίθεση των δυνάμεων το ΕΛΑΣ και η αμαχητί παράδοση της γερμανικής φρουράς των Φερών την προηγούμενη μέρα το απόγευμα.

          Οι Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ανέφεραν προς το Κάιρο, ότι από τις 28 έως τις 31 Αυγούστου οι αντάρτες συνέλαβαν 284 Γερμανούς αιχμαλώτους και κατέλαβαν πυρομαχικά και όπλα από τις φρουρές του Διδυμοτείχου και των Φερών και 60 σιδηροδρομικά βαγόνια τροφίμων, τεθωρακισμένα οχήματα και άλλα 14 αυτοκίνητα. Υπολογίζεται περίπου ότι οι ένοπλοι αντάρτες στον Έβρο αριθμούσαν πλέον πάνω από 25.000 άνδρες. Οι περισσότεροι ανήκαν στον λεγόμενο εφεδρικό ΕΛΑΣ  και ήταν οργανωμένοι σε ομάδες. 

*'Ενα από τα έγγραφα που αναφέρει την παρουσία Ρώσων στρατιωτικών στη Θράκη (συλλογή Vlanton)

Η Μαρία Κάλλας «Πηγή» της OSS, το 1945 στις ΗΠΑ

*Η δισέλιδη έκθεση της OSS, για τις πληροφορίες που εδωσε η Μαρία Κάλλας, όταν μετανάστευσε στις ΗΠΑ, στις 15 Οκτωβρίου του 1945.

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

          

Η διεθνούς φήμης Ελληνίδα υψίφωνος Μαρία Κάλλας, υπήρξε «Πηγή» της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών OSS (Office of Strategic Services) το 1945. Η υπηρεσία αυτή κάλυπτε τον τομέα των πληροφοριών και των μυστικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δημιουργήθηκε το 1941 από τον πρόεδρο Ρούζβελτ και αντικαταστάθηκε το 1946 επί προεδρίας Τρούμαν, από την γνωστή μας CIA.

Η Μαρία Κάλλας, όπως είναι γνωστόν, εγκατέλειψε την Ελλάδα το 1945 και πήγε στις ΗΠΑ, όπου ζούσε ο πατέρας της, θέλοντας να κάνει καριέρα τραγουδίστριας της όπερας στο εξωτερικό.

Στα Εθνικά Αρχεία των ΗΠΑ και στη συλλογή εγγράφων Vlanton, έχει διασωθεί μια έκθεση για όσα κατέθεσε για την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα η Κάλλας, στην υπηρεσία πληροφοριών OSS, στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στην έκθεση αυτή εκτός από τα στοιχεία ταυτότητας της Κάλλας και του ονόματός της στη προμετωπίδα, η Ελληνίδα καλλιτέχνης χαρακτηρίζεται ως «Πηγή» (Source) και όχι ως «Πράκτορας» (agent). Αυτό σημαίνει ότι δεν είχε στην υπηρεσία αυτή θέση πράκτορα με αρμοδιότητες κατασκοπίας ή άλλου είδους επιχειρησιακές αρμοδιότητες, παρά μόνο την περιστασιακή παροχή κάποιων πληροφοριών, που προφανώς της ζητήθηκαν.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφονται στο διασωθέν έγγραφο η «Πηγή» (Μαρία Κάλλας), ηλικίας 21 ετών τότε είχε γεννηθεί  στην πόλη της Νέας Υόρκης από Ελληνοαμερικανούς γονείς. Πήγε στην Ελλάδα το 1937 και διέμεινε εκεί έως την επιστροφή της στις ΗΠΑ στις 15 Οκτωβρίου 1945, με το πλοίο «M/S Gripsholm». Είχε φοιτήσει σε δημόσια σχολεία στη Νέα Υόρκη πριν πάει στην Ελλάδα, όπου σπούδασε μουσική και γλώσσα. Η «Πηγή» παράλληλα τραγουδούσε όπερα, αν και προς το παρόν ήταν άνεργη. Είναι έξυπνη- έγραψαν οι Αμερικανοί- και εμφανίστηκε συνεργάσιμη όταν έδωσε συνέντευξη στις 26 Νοεμβρίου 1945. Η «Πηγή» δεν δίστασε να δηλώσει ότι οι συμπάθειές της ήταν δεξιές.

Στην Ορεστιάδα, η παρουσίαση του βιβλίου "Η απώλεια της Ανατολικής Θράκης - Ο φοβερός Οκτώβριος του 1922"

Σε μια κατάμεστη από κόσμο αίθουσα της Βιβλιοθήκης του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Αδριανουπόλεως (Ευριπίδου 65, Νέα Ορεστιάδα) πραγματοποιήθηκε το Σάββατο ν11 Οκτωβρίου, η παρουσίαση του βιβλίου του Παντελή Στεφ. Αθανασιάδη: "Η απώλεια της ανατολικής Θράκης - Ο τρομερός Οκτώβριος του 1923".

 Κεντρικός ομιλητής ήταν ο συγγραφέας Παντελής Αθανασιάδης, ενώ συμμετείχαν και οι Γεώργιος Ρυζιώτης και Δημήτριος Κιηγμάς.

Κατά την παρουσίαση του βιβλίου φωτίστηκαν στιγμές από τις διπλωματικές κινήσεις πριν και κατά την υπογραφή συνθηκών στο Παρίσι, τη Λωζάννη, τα Μουδανιά κατά την περίοδο 1919-1923, οι οποίες οδήγησαν στην άδικη απώλεια της Ανατολικής Θράκης. Τονίστηκαν οι δύσκολες και απάνθρωπες στιγμές που έζησε ο ελληνικός πληθυσμός κατά τη διαδικασία του βίαιου  εκτοπισμού του από τα χωριά και τις πόλεις της Ανατολικής Θράκης από το 1914 (το λεγόμενο «Μαύρο Πάσχα των Θρακών») μέχρι και το 1923, με έμφαση τον στον φοβερό Οκτώβριο του 1922.

Η παρουσίαση ξεκίνησε με προλόγους των προέδρων των τριών συνδιοργανωτών Συλλόγων: του Δημητρίου Κιηγμά, προέδρου του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Αδριανουπόλεως, του Αθανασίου Λυμπερίδη, προέδρου του Συλλόγου Απογόνων Καραγατσιανών και Αδριανουπολιτών "Η Ορεστιάδα" και του Ιωάννη Σαρσάκη, προέδρου του " Ιστορικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Διδυμοτείχου Καστροπολίτες - Γνώση και Δράση".

Μετά το πέρας της παρουσίασης του βιβλίου δόθηκε στο κοινό η δυνατότητα για ερωτήσεις προς τον συγγραφέα και ακολούθησε διάλογος.

Ορεστιάδα 11 Οκτωβρίου 2025

Αγωνιώδης έκκληση από το Διδυμότειχο προς το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής

 *Απόσπασμα της άγνωστης έως σήμερα επιστολής του 1944

 

*Ανέκδοτη ιστορική επιστολή

από το 81 Σύνταγμα του ΕΛΑΣ

στις 6 Σεπτεμβρίου 1944.

*Πείνα στερήσεις και αθλιότης.

*Γύμνια και ανυποδησία.

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

 

Το Διδυμότειχο, είχε την τύχη να απελευθερωθεί πολύ νωρίτερα από άλλες πόλεις, από την Γερμανική Κατοχή. Απελευθερώθηκε με επίθεση δυνάμεων της Αντίστασης στις 29 Αυγούστου 1944! Οι Γερμανοί αποχωρώντας άφησαν πίσω τους στερήσεις και αθλιότητα.

         Τα γεγονότα εκείνων των ημερών ήταν άκρως σημαντικά. Το απόγευμα της προηγούμενης μέρας 28 Αυγούστου 1944 είχαν απελευθερωθεί οι Φέρες του Έβρου, όταν οι Γερμανοί κυκλώθηκαν από πλήθος λαού πολιτών και κυρίως νεολαίας. Αντιλαμβανόμενοι το μάταιο της συνέχισης ενός αγώνα που είχε αρχίσει να χάνεται, κάποιοι παραδόθηκαν αυτοβούλως.

          Στο Διδυμότειχο όμως, όπου υπήρχε σημαντική δύναμη Γερμανών χρειάστηκε να διεξαχθεί μάχη μεταξύ των ανταρτών της Αντίστασης και των ναζιστών, που αρνήθηκαν να παραδοθούν, όταν τους πρότεινε ο μητροπολίτης Ιωακείμ (κατά κόσμον Σιγαλές) και επιτροπή προκρίτων. Στο Διδυμότειχο και τα πέριξ, υπήρχε το 81ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ με καπετάνιο τον Βαγγέλη Κασάπη- Κρίτωνα (σ.σ. το 81^ο Σύνταγμα υπήρχε και προ του πολέμου στον Έβρο και έτσι οι Ελασίτες ονόμασαν τις δυνάμεις τους 81ο Σύνταγμα Πεζικού για λόγους ιστορικούς). Οι αντάρτες κύκλωσαν την πόλη από το βράδυ της προηγούμενης μέρας.

          Οι συγκρούσεις πήραν έκταση και στην περιοχή του σιδηροδρομικού σταθμού, που βρίσκεται έξω από την πόλη.  Η μάχη κράτησε έως τη 1 μ.μ. Οι Γερμανοί που επιβίωσαν, αποπειράθηκαν να διασχίσουν τον κάμπο και να φτάσουν στο ποταμό Έβρο για να περάσουν στην Τουρκία.  Οι νεκροί και οι πνιγμένοι, υπερέβησαν τους 30.

Οι αντάρτες είχαν 4 νεκρούς και 7 ελαφρά τραυματίες. Νεκροί ήταν οι Γουρίδης Σταύρος (Μπάμπης) από την Ορεστιάδα, στρατιωτικός του 1^ου λόχου, Πολυσίδης Βαγγέλης (Βάγγος) διμοιρίτης από τους Πετράδες, Γκαρούδης Βαΐτσης εφεδροελασίτης από το Ελληνοχώρι και Μπακλαβάρας Λευτέρης από το Σουφλί.

 Τραυματίες ήταν οι Στεφάνου Χρίστος από το Σουφλί, Κόνσουλας Δημήτριος από την Κορνοφωλιά, Καρπούζας Χαράλαμπος από το Σουφλί, Δελημπαλτάς Γιώργος από το Διδυμότειχο, Τότιας Κωνσταντίνος από το Σουφλί, Σταματόπουλος Παύλος από το Χειμώνιο και  Γκίντσογλου Κώστας από το Διδυμότειχο. Η κηδεία των φονευθέντων υπήρξε πάνδημη. Αλλά και οι Γερμανοί θάφτηκαν. Οι τάφοι τους υπήρχαν σε ειδικό χώρο, δίπλα στο νεκροταφείο Διδυμοτείχου.

1943: Η μαύρη Ναζιστική Κατοχή στη Θράκη

*Ο νομάρχης Έβρου Σταύρος Ευταξίας, με Γερμανούς αξιωματικούς σε δημόσια εκδήλωση (Αρχείο Γιώργου Αγγέλη) 

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

 

 

Το 1943, ήταν ένας ακόμα χρόνος, που η Θράκη όπως και όλη η Ελλάδα, στέναζε κάτω από την μπότα τριών κατακτητών, Γερμανών, Ιταλών και Βουλγάρων. Ειδικότερα δύο νομοί της Θράκης (Ροδόπης και Ξάνθης) όπως και η Ανατολική Μακεδονίας, παραχωρήθηκαν από τους Γερμανούς στους συμμάχους τους Βουλγάρους, που προσπάθησαν να αλλοιώσουν ην εθνογραφική σύνθεση του πληθυσμού, εποικισμούς και άλλα βίαια μέτρα.

Κορυφαίο γεγονός του 1943  ήταν η άγρια εκτέλεση από τους αντάρτες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ του καπετάν Οδυσσέα (Γαλεάδη) Καυκάσιου καπνεργάτη από την Ξάνθη, του ταγματάρχη Γεώργιου Σταθάτου, με τρόπο ειδεχθή και παρά το γεγονός ότι ο Σταθάτος είχε συμφωνήσει να συνεργασθεί με τους αντάρτες (Λεπτομέρειες για το θάνατο του Σταθάτου μπορείτε να βρείτε στο https://sitalkisking.blogspot.com/2021/01/1943.html). Η φοβερή και βάρβαρη αυτή δολοφονία έγινε στις 23 Δεκεμβρίου 1943, στα υψώματα της Δαδιάς. Μαζί με το Σταθάτο εκτελέστηκαν με τον ίδιο τρόπο και άλλα 11 άτομα, που τελικά αποκεφαλίστηκαν και τα κεφάλια τους εκτέθηκαν στο δημόσιο δρόμο Σουφλίου- Αλεξανδρούπολης. Η σορός του αείμνηστου Σταθάτου, δεν βρέθηκε ποτέ!!!