Τετάρτη, 16 Οκτωβρίου 2019

Βιλαέτια, σαντζάκια και καζάδες… Τι σημαίνουν αυτοί οι όροι;

*1856. Ο σουλτάνος Αβδούλ Μετζήτ






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Όσοι μελετούν την Ιστορία και κυρίως την Ιστορία της Μικράς Ασίας, του Πόντου της Θράκης και γενικότερα των λεγόμενων Νέων Χωρών, συχνά συναντούν στις πηγές αμετάφραστους όρους της Οθωμανικής διοίκησης (πλην στρατεύματος) που για τους νεώτερους είναι άγνωστοι και τους αναγκάζουν να προστρέχουν σε λεξικά.
Οι Τούρκοι μετά την εξάπλωσή τους στη Μικρά Ασία και στην Ευρώπη και την επικράτησή τους, δημιούργησαν την Οθωμανική αυτοκρατορία, η οποία αν και αρχικά κραταιή και πανίσχυρη, άρχισε από τα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, να υφίσταται σοβαρές στρατιωτικές ήττες, γεγονός που τους οδήγησε και υπό την πίεση των Μεγάλων Δυτικών Δυνάμεων, να ξεκινήσουν μια ολοκληρωμένη διαδικασία μεταρρύθμισης και εκσυγχρονισμού. Έτσι, κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, το οθωμανικό κράτος έγινε πολύ πιο ισχυρό και οργανωμένο, παρά τις περαιτέρω εδαφικές απώλειες που υπέστη και την συρρίκνωση ειδικά στη Χερσόνησο του Αίμου.
Στην Τουρκία του 19ου αιώνα, μια λέξη συνδέθηκε στενά με τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού της χώρας. Είναι η λέξη Τανζιμάτ και αναφέρεται σε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονιστικές απόπειρες, με στόχο την αναδιοργάνωσή της σε επίπεδο διοίκησης, οικονομίας και σχέσεών της με τους υπηκόους της.   
          Οι προσπάθειες αυτές εξελίχθηκαν χρονικά στο διάστημα 1839-1876. Η λέξη Τανζιμάτ, στην τουρκική γλώσσα σημαίνει αναδιοργάνωση, ενώ για τους δυτικούς, ερμηνεύτηκε ως εκσυγχρονισμός. Τα Τανζιμάτ στο διάστημα αυτό, υπήρξαν η ελπίδα των υπόδουλων λαών, αν και δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα.
*Ο σουλτάνος Σελήμ Γ'

Σουλτάνοι που συνέδεσαν το όνομά τους  με τις μεγάλες εκείνες μεταρρυθμίσεις των Τανζιμάτ θεωρούνται οι Σελήμ Γ΄, Μουσταφά Δ΄, ο Μέγας Βεζίρης Μουσταφά Ρεσήτ πασάς, επίσης ο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ κ.λπ. Βασικά διατάγματα (φιρμάνια) των Τανζιμάτ ήταν το Αυτοκρατορικό Διάταγμα του Ροδώνα (Γκιουλχανέ Χατ-ι Σερίφ του 1839, και το Διάταγμα της Εμπέδωσης των Μεταρρυθμίσεων (Ισλαχάτ Φερμανί ή Χαττ-ι-Χουμαγιούν) του 1856. Τα διατάγματα αυτά θεωρούνται πολύ βασικά στην ιστορία των Τανζιμάτ, καθώς  επέφεραν σημαντικές αλλαγές, καθοριστικές για την πορεία της Αυτοκρατορίας.
          Διάφοροι μελετητές έχουν υποστηρίξει ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές επιβλήθηκαν από τις Δυτικές Δυνάμεις, κυρίως την Αγγλία και τη Γαλλία.  Από τις σημαντικότερες τομές των Τανζιμάτ στο πολιτικό πεδίο ήταν η δημιουργία αντιπροσωπευτικών θεσμών στη διοίκηση. 
*Εικόνα τς σουλτανικής Τουρκίας



Από σουλτάνου άρχεσθαι…

Η κεφαλή της πυραμίδας της Οθωμανικής διοίκησης παρέμεινε πάντοτε ο σουλτάνος, που ήταν επίσης απόλυτος μονάρχης και αρχηγός στο στρατό. Ο σουλτάνος, όπως πίστευαν οι υπήκοοί του, ήταν «η σκιά του Θεού επί της γης». Η κεντρική διοίκηση βρίσκονταν στην Κωνσταντινούπολη, και ειδικά στο παλάτι του σουλτάνου. Εκεί συνεδρίαζε το λεγόμενο Αυτοκρατορικό ή Μεγάλο Διβάνιο, που αποτελούσε το ανώτατο διοικητικό και δικαστικό όργανο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η κεντρική διοίκηση πολύ ασκούσε κυβερνητική εξουσία συχνά μας είναι γνωστή και με την ονομασία Υψηλή Πύλη.
Οι μεταρρυθμίσεις πολύ συχνά συναντούσαν την έντονη αντίδραση του παλαιού κατεστημένου κυρίως στις τοπικές κοινωνίες, αφού από την εποχή του Σελήμ Γ΄, είχαν ως στόχο την περιστολή της δύναμης, που είχαν αποκτήσει οι τοπικοί πασάδες, αγιάνηδες (οι αγιάνηδες ήταν μέλη της τοπικής αριστοκρατίας, γαιοκτήμονες ή σπαχήδες, οι οποίοι, είχαν καταφέρει να αυξήσουν σημαντικά τον προσωπικό τους πλούτο) και ντερεμπεήδες (τοπάρχες διορισμένοι από την Υψηλή Πύλη σε κάποια επαρχία, οι οποίοι με την πάροδο τού χρόνου έγινε ημιανεξάρτητοι). Άμεση αντίδραση στις μεταρρυθμίσεις σημειώθηκε κυρίως από τους φεουδάρχες, τους στρατιωτικούς και τις ιερατικές τάξεις. Είναι βέβαιο, πως στο εσωτερικό της χώρας, οι μεταρρυθμίσεις δεν έγιναν ασμένως ευπρόσδεκτες, από όσους εκπροσωπούσαν τις τοπικές εξουσίες και ως ομάδες, συναπαρτίζονταν από τα φανατικότερα, οπισθοδρομικότερα και ιδιοτελέστατα στοιχεία των μικρών κοινωνιών. Πασάδες, μπέηδες, αγάδες, ουλεμάδες κλπ. Αυτό ήταν το γενικότερο κλίμα στην Τουρκία του 19ου αιώνα.
*Το βιλαέτι της Αδριανούπολης 


Ερευνώντας τις λέξεις…

Ο νόμος περί Bιλαετίων, άρχισε να εφαρμόζεται το 1864 και ήταν σημαντική τομή στην δημόσια διοίκηση της Τουρκίας.
Βιλαέτι λοιπόν, όπως συχνά το συναντάμε ακόμα και σε ελληνικά δημοτικά τραγούδια, ήταν ο νομός («Και στα πέντε βιλαέτια, φάτε πιέτε μωρ’ αδέρφια…»). Οι Οθωμανοί τον διαιρούσαν συνήθως σε επτά επαρχίες, που ονομάζονταν σαντζάκια. Κάθε σαντζάκι το υποδιαιρούσαν σε πολλές μικρότερες περιοχές τους λεγόμενους καζάδες.
                Κάθε καζάς είχε δύο δήμους.
                Τα μικρά χωριά, που δεν μπορούσαν να σχηματίσουν καζάδες, τα προσαρτούσαν στον πλησιέστερο καζά και τα ονόμαζαν ναχιέ.
                Σε κάθε βιλαέτι τοποθετούσαν ένα βαλή, δηλαδή ένα νομάρχη. Στα σαντζάκια ο επικεφαλής είχε τον τίτλο του καϊμακάμη, δηλαδή του έπαρχου.  
                Τον καζά διοικούσε ο μουδίρης. Σε κάθε ένα δήμο από τους δύο που είχε κάθε καζάς, η κοινότητα διόρισε δύο μουχτάρηδες, με πλήρεις αρμοδιότητες και επιπλέον αρμοδιότητες να αποδίδουν δικαιοσύνη, να διαχειρίζονται τα οικονομικά και ασκούν πολιτική.
                Τους βαλήδες, τους καϊμακάμηδες και τους μουδίρηδες,  διόριζε ο σουλτάνος και ήταν όργανα της κεντρικής διοίκησης. Οι μουχτάρηδες εκλέγονταν από τους ομόθρησκους τους. Οι εκλογείς έπρεπε να έχουν οθωμανική υπηκοότητα και να πληρώνουν άμεσο φόρο 50 γροσίων. Οι υποψήφιοι έπρεπε να έχουν συμπληρώσει το 30ο έτος της ηλικίας τους και να πληρώνουν φόρο 100 γροσίων.
                Η γενική διοίκηση του βιλαετίου ανήκε στο βαλή, που είχε υπό τις διαταγές του ένα μουχασεβεζή (διευθυντή οικονομικών), ένα μαχτουπτζή (διευθυντή αλληλογραφίας) καθώς και ένα διευθυντή των δημοσίων έργων, ένα διευθυντή γεωργίας και εμπορίου και ένα διευθυντή δικαιοσύνης. Αυτοί οι διευθυντές αποτελούσαν το διοικητικό συμβούλιο, το οποίο εξέταζε   όλα τα ζητήματα που ενδιέφεραν το βιλαέτι. Στο συμβούλιο αυτό τους κατοίκους αντιπροσώπευαν έξι μέλη, από τα οποία τα τρία ήταν μουσουλμάνοι και τα άλλα τρία χριστιανοί. Η προεδρία δικαιωματικά ανήκε στο βαλή και σε περίπτωση απουσίας του προέδρευε ένας διευθυντής που είχε ορίσει ο βαλής.
                Υπήρχε επίσης ένα επιπλέον συμβούλιο με 28 μέλη (τα μισά μουσουλμάνοι και τα άλλα μισά χριστιανοί) που εξέταζε γενικά θέματα.
                Στα σαντζάκια οι καϊμακάμηδες εξασκούσαν ανάλογη εξουσία με τους βαλήδες.
                Στους καζάδες ο μουδίρης εκτελούσε τις εντολές που έρχονταν από το σαντζάκι ή από το βιλαέτι και διοικούσε και αυτός με το δικό συμβούλιο, που αποτελούνταν από τον καδή (δικαστή) τους αρχηγούς των μη οθωμανικών κοινοτήτων και τεσσάρων μελών (δύο μουσουλμάνοι και δύο χριστιανοί). Οι καδήδες ήταν μουσουλμάνοι δικαστές, που εφάρμοζαν το ισλαμικό δίκαιο και τα σουλτανικά διατάγματα, ουσιαστικά δηλαδή εφάρμοζαν την γνωστή «σαρία».
                Οι μουχτάρηδες διοικούσαν τις διάφορες θρησκευτικές κοινότητες του δήμου. Τα γενικά προβλήματα υποβάλλονταν στο συμβούλιο των γερόντων, ο αριθμός των οποίων δεν μπορούσε να υπερβαίνει τους 12 ούτε να είναι αυτοί λιγότεροι των 3. Στο συμβούλιο αυτό συμμετείχαν δικαιωματικά οι ιμάμηδες και οι λοιποί θρησκευτικοί αρχηγοί της περιοχής.
                Γενικό καθήκον όλων των συμβουλίων των βιλαετίων και των σαντζακίων, ήταν και η επιβολή φόρων.   
                Στις πρωτεύουσες των βιλαετίων και των σαντζακίων υπήρχαν δικαστήρια για τις ποινικές, αστικές και εμπορικές υποθέσεις.
                Ο αρχιδικαστής του βιλαετίου, κάτι σαν σημερινός γενικός εισαγγελέας, λογοδοτούσε στην θρησκευτικό ηγέτη των μουσουλμάνων τον Σεΐχ-Ουλ-Ισλάμη. Ο Σεΐχ-Ουλ- Ισλάμης διορίζονταν από τον Σουλτάνο. Η ανώτερη κρατική ευθύνη του ήταν η έκδοση γνωμοδότησης περί του αν μια αμφιλεγόμενη πράξη ή πρόθεση του Σουλτάνου, ήταν σύμφωνη ή μη με το Κοράνι.
                Στις δημοτικές εκλογές ίσχυε η καθολική ψηφοφορία.
                Πάντως παρά τις μεταρρυθμίσεις των Τανζιμάτ, η Τουρκία δεν απόκτησε ποτέ πραγματικές δημοκρατικές αντιλήψεις, παραμένοντας κράτος αυταρχικό.


Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Τετάρτη, 9 Οκτωβρίου 2019

Ας «ζήσουμε» στο Διδυμότειχο, του 1925…

*Το Διδυμότειχο περί το 1925





*Αναδρομή νοσταλγική


λίγο πριν από τη δικτατορία


του Θεόδωρου Πάγκαλου






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η νοσταλγία για τα περασμένα, είναι ένα βαθύ ανθρώπινο συναίσθημα. Σε όλους αρέσει να αναμοχλεύουν το παρελθόν και να φέρνουν στην επιφάνεια ξεχασμένα γεγονότα, οικογενειακές ιστορίες, προσωπικά περιστατικά και να θυμούνται προγόνους, συγγενείς, φίλους και γνωστούς.
        Μια τέτοια περίπτωση είναι και το σημερινό άρθρο, που αφορά περίπου το πρώτο εξάμηνο του 1925 στη γενέθλια πόλη μου το  Διδυμότειχο, που έμπαινε πλέον στην πρώτη πενταετία του ελεύθερου βίου του, μετά από σκλαβιά στους Τούρκους σχεδόν 600 χρόνια, ενώ περιστασιακά γνώρισε βουλγαρική και γερμανική κατοχή.
        Το 1925, η Ελλάδα προσπαθούσε να ανασυγκροτηθεί ύστερα από τη Μικρασιατική Καταστροφή και το κλίμα διωγμού του Ελληνισμού από πανάρχαιες κοιτίδες.
Η χώρα μας, είχε από τις 7 Οκτωβρίου 1924 έως τις 26 Ιουνίου 1925, κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Μιχαλακόπουλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 25 Μαρτίου 1924 είχε καταργηθεί η βασιλεία από την κυβέρνηση Παπαναστασίου και είχε ανακηρυχθεί η Δημοκρατία.
        Το Διδυμότειχο, είχε δεχθεί πολλούς πρόσφυγες κυρίως από την Ανατολική Θράκη λόγω γειτνίασης, και όχι μόνο, οι οποίοι προσπαθούσαν να στεγασθούν στα καινούργια σπίτια, που επιχειρούσε να χτίσει το ελληνικό κράτος, να ενσωματωθούν κοινωνικά στα δεδομένα της νέας πατρίδας τους, να προκόψουν επαγγελματικά και να στείλουν τα παιδιά τους στα σχολεία.
        Η βυζαντινή καστροπολιτεία, είχε πάντα μια πολυπολιτισμική παράδοση, καθώς για εκατοντάδες χρόνια στην πόλη, συνυπήρχαν το Ελληνικό, το Τουρκικό, το Εβραϊκό και το Αρμενικό στοιχείο, που διατηρούσαν σχολεία και ευκτήριους οίκους.

Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2019

Η Ανατολική Γερμανία και η χούντα

*Ο Έριχ Χόνεκερ στην ανατολικογερμανική Βουλή στις 24 Ιουνίου 1971, μετά την ανάρρησή του στο αξίωμα του πρώτου γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής. ASSOCIATED PRESS





Του κ. ΑΝΔΡΕΑ ΣΤΕΡΓΙΟΥ*



Οι σχέσεις μεταξύ του ανατολικογερμανικού κράτους και των δυτικών καπιταλιστικών χωρών συνιστούν ένα μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία της διπλωματίας. Το κράτος αυτό, του οποίου η σύσταση και εξέλιξη έγινε συνώνυμο του Ψυχρού Πολέμου, βρέθηκε από νωρίς στο επίκεντρο των διεθνών διεργασιών, καθώς αποτέλεσε πεδίο αντιπαράθεσης των δύο υπερδυνάμεων και των δορυφόρων τους από την πρώτη στιγμή της διαίρεσης της Ευρώπης.
Πουθενά δεν εκφράστηκε εναργέστερα η αντιπαράθεση αυτή, απ’ όσο στις προσπάθειες του κράτους αυτού να αποκτήσει διεθνή αναγνώριση και κύρος στην παγκόσμια κοινότητα, ανάλογη με αυτή που απολάμβαναν τα άλλα κράτη του σοβιετικού συνασπισμού. Η προσπάθεια αυτή συναντούσε, ωστόσο, συγκεκριμένα εμπόδια, όπως την πολιτική απομόνωσης που επιβλήθηκε στο κομμουνιστικό καθεστώς του Ανατολικού Βερολίνου από την Ομοσπονδιακή Γερμανία και το ΝΑΤΟ.
Ο έκδηλα αντικομμουνιστικός χαρακτήρας του στρατιωτικού καθεστώτος που επιβλήθηκε στην Ελλάδα με το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 επέφερε αρχικά έντονη ψύχρανση των σχέσεων της Αθήνας με όλα τα κομμουνιστικά κράτη. Καθώς, όμως, το καθεστώς της 21ης Απριλίου άρχιζε να αντιμετωπίζει ολοένα και περισσότερες επικρίσεις από τη Δυτική Ευρώπη και να περιέρχεται σταδιακά σε απομόνωση, οι συνταγματάρχες προέβησαν σε κινήσεις «καλής θέλησης» προς το ανατολικό μπλοκ, οι οποίες βρήκαν ανταπόκριση. Οι Ανατολικοί, που αρχικά είχαν εκτιμήσει το πραξικόπημα ως θνησιγενές, δεν φάνηκαν διόλου απρόθυμοι να ξεπεράσουν τις ιδεολογικές αναστολές τους και να ανταποκριθούν στο άνοιγμα του αντιδραστικού καθεστώτος, που από τη μία στιγμή στην άλλη άρχισε να ερμηνεύεται ως «νασερικού τύπου» μόρφωμα με τάσεις αποστασιοποίησης από την καπιταλιστική Δύση.

Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου 2019

Μάχη με κομιτατζήδες έξω από την Αλεξανδρούπολη, το 1907

*Εικόνα μιας από τις πολλές βουλγαρικές συμμορίες κομιτατζήδων





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


            Η Θράκη υπέστη πολλά κατά τα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα, από τη  δράση βουλγαρικών συμμοριών. Τα μέλη τους με τη γνωστότερη ονομασία κομιτατζήδες, ήταν στην ουσία παρακρατικοί, μέλη ακραίων κομιτάτων, που με το πρόσχημα πατριωτικής δράσης, σκότωσαν, λήστευαν και τρομοκρατούσαν του ελληνικού πληθυσμούς αποσκοπώντας να τους αποσπάσουν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και να τους εντάξουν, στην σχισματική βουλγαρική εκκλησία.
            Η μεγάλη έξαρση της δράσης των κομιτατζήδων σημειώθηκε κυρίως στη Μακεδονία, αλλά δεν έμεινε στο απυρόβλητο και η Θράκη στο σύνολό της. Στο πλαίσιο αυτού του εθνικού ανταγωνισμού μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων σημειώθηκαν πολλές μάχες τόσο μεταξύ ανταρτικών ομάδων των Ελλήνων και των Βουλγάρων, όσο και του Οθωμανικού στρατού.
            Μια τέτοια μάχη, ξεχασμένη σήμερα, έγινε στα πρόθυρα της Αλεξανδρούπολης στο χωριό Λουτρός, το 1907.

Τετάρτη, 25 Σεπτεμβρίου 2019

Ρίμινι: το ξεχασμένο έπος στην Ιταλία


*Σεπτέμβριος 1944. Άνδρες της ΙΙΙ Ελληνικής Ορεινής Ταξιαρχίας μάχονται στους δρόμους του κατεστραμμένου Ρίμινι. Η πόλη παραδόθηκε άνευ όρων στις 21 του μηνός στο ΙΙ Τάγμα Πεζικού. Οι συνολικές απώλειες για τις ελληνικές δυνάμεις ανήλθαν σε 116 νεκρούς και 316 τραυματίες.






Γράφει η κ. ΜΑΡΙΝΑ ΠΕΤΡΑΚΗ*



Έχουν περάσει εβδομήντα πέντε χρόνια από τότε που ένα μικρό ελληνικό εκστρατευτικό σώμα η ΙΙΙ Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία (ΕΟΤ) είχε καθοριστική συμβολή στην προσπάθεια των συμμάχων στην απώθηση των Γερμανών από την ιταλική χερσόνησο κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η ιταλική πόλη του Ρίμινι κατελήφθη από τους Ελληνες μαχητές έπειτα από σκληρές μάχες με τις δυνάμεις του Άξονα και η ελληνική σημαία κυμάτισε στο δημαρχείο της πόλης. Η κατάληψη του Ρίμινι δεν απετέλεσε μόνο το έπαθλο του δεκαπενθήμερου σκληρού και αιματηρού αγώνα της Ταξιαρχίας, αλλά επανέφερε την Ελλάδα, δύο χρόνια μετά τη μάχη του (Ελ) Αλαμέιν, στο συμμαχικό στρατόπεδο εξασφαλίζοντάς της το αναγκαίο περιθώριο για την προβολή των θέσεών της και τη διεκδίκηση απαράγραπτων εδαφικών απαιτήσεων στο συνέδριο της ειρήνης που θα ακολουθούσε.

Παρασκευή, 20 Σεπτεμβρίου 2019

Το πραξικόπημα του ταξιάρχου Δ. Ιωαννίδη


*Γ. Παπαδόπουλος και Δ. Ιωαννίδης σε ανέφελες μέρες. Η ανάληψη της εξουσίας από τον δεύτερο οδήγησε στη σκλήρυνση του καθεστώτος. Φωτό ΑΦΟΙ ΦΛΩΡΟΥ






Του κ. ΣΩΤΗΡΗ ΡΙΖΑ*



Όπως συμβαίνει συχνά σε περιπτώσεις πολιτικών ανοιγμάτων εκ μέρους αυταρχικών καθεστώτων, το εγχείρημα του Γεωργίου Παπαδόπουλου το 1973 προκάλεσε αμφίπλευρες πιέσεις τόσο από αυτούς που το θεωρούσαν ανεπαρκές όσο και από αυτούς που το θεωρούσαν ανεπιθύμητο και επικίνδυνο.
Στην πρώτη κατηγορία ανήκε η μεγαλύτερη μερίδα του πολιτικού κόσμου και οι φοιτητές που θα καταλάμβαναν το Πολυτεχνείο τον Νοέμβριο του 1973. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκε μεγάλη μερίδα του στρατού, η οποία και θα προχωρούσε στο πραξικόπημα που ανέτρεψε τον Παπαδόπουλο και την κυβέρνηση Μαρκεζίνη τον Νοέμβριο του 1973.
Κύριος εκφραστής της δυσαρέσκειας του στρατού ήταν ο ταξίαρχος Δημήτριος Ιωαννίδης. Ανήκε στον στενό κύκλο των πρωταιτίων του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967 και ήταν ο μόνος από την ηγετική ομάδα που δεν ανέλαβε οποιοδήποτε κυβερνητικό αξίωμα. Σταδιακά, θα εξελισσόταν επίσης στον μόνο από την ηγετική ομάδα που ήταν σε θέση να βρίσκεται σε καθημερινή επαφή με τους αξιωματικούς και να αντιλαμβάνεται τις ροπές και τη δυσαρέσκεια που αναπτυσσόταν εντός του σώματος των αξιωματικών.

Μανώλης Φατσέας, ο ιστορικός φωτογράφος των Κυθήρων

*Το σημαντικό λεύκωμα






*Μια έκδοση, που αξίζει

να βρει μιμητές σε όλη της Ελλάδα





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Οι άσημοι και ταπεινοί φωτογράφοι, που τα παλαιότερα χρόνια έτρεχαν από γειτονιά σε γειτονιά στις μεγάλες πόλεις και από χωριό σε χωριό στις επαρχίες της Ελλάδας, φωτογραφίζοντας πρόσωπα, τοπία, γεγονότα και καθημερινότητα, υπήρξαν οι καλύτεροι συνεργάτες της Ιστορίας, ίσως χωρίς να το συνειδητοποιούν οι ίδιοι.
                Υπήρξαν βέβαια και φωτογράφοι, που έζησαν και φωτογράφισαν σημαντικά ιστορικά γεγονότα, ως μέρος της εξελισσόμενης ιστορίας και αυτοί, όπως για παράδειγμα ο Σπ. Μελετζής ή ο Πέτρος Πουλίδης ή ο Κώστας Μπαλάφας και ορισμένοι άλλοι.
                Ωστόσο η παρακαταθήκη στην ιστορία των ταπεινών και άσημων φωτογράφων υπήρξε ανεκτίμητη, γιατί αυτοί με το φακό τους άφησαν κληρονομιά στην ανθρωπότητα τη δυνατότητα να μπορεί να βλέπει στις πρωτότυπες μορφές τους πρόσωπα και καταστάσεις, τα οποία αιχμαλώτιζαν με ένα κλικ της μηχανής τους.
                Μια τέτοια περίπτωση, είναι ο φωτογράφος των Κυθήρων Μανώλης Φατσέας, γνωστός και με το παρατσούκλι Φουριάρης, που άφησε μεγάλη συλλογή φωτογραφιών, οι οποίες αφηγούνται σε άσπρο και μαύρο χρώμα τη ζωή στα Κύθηρα και στα Αντικύθηρα, στις δεκαετίες 1940, 1950, 1960.

Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου 2019

Ο Θραξ Άγιος Δήμος από την Μακρά Γέφυρα







*Ένα νέο αξιοπρόσεκτο πόνημα
του αρχιμ. Ναυκράτιου Τσουλκανάκη 






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Οι «Άγιοι της Θράκης» είναι ένα σημαντικό εκδοτικό τόλμημα του δραστήριου και πολυγραφότατου αρχιμανδρίτη Ναυκράτιου Τσουλκανάκη, με καταγωγή από το Διδυμότειχο.
                Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής, είναι να παρουσιάσει τις πνευματικές και εκκλησιαστικές γενικά προσωπικότητες της Θράκης, που με τη ζωή τους, τη διδαχή τους, το μαρτύριό τους και τα θαύματά τους, στήριξαν το Θρακικό λαό στην ελληνορθόδοξη πίστη του ανά τους αιώνες και ιδιαίτερα στα δύσκολα χρόνια της δουλείας.
                Ήδη έχει κυκλοφορήσει το πρώτο βιβλίο με τίτλο «Ο ιερομάρτυς Κύριλλος ο ΣΤ’, ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως» Θεσσαλονίκη 2018 (Βλέπετε στο https://sitalkisking.blogspot.com/2019/04/blog-post_29.html)
                Το νέο βιβλίο της σειράς αυτής είναι: «Δήμος Ρουμελιώτης- Ο νεομάρτυς αλιεύς από τη Μακρά Γέφυρα της Ανατολικής Θράκης» σελίδες 129.
                Ο Άγιος Δήμος, ονομάζονταν Δημήτριος και τον προσφωνούσαν Δήμο στην πατρίδα του την Μακρά Γέφυρα, όπου γεννήθηκε το 1738. Το επώνυμό του ήταν Ρουμελιώτης. Το επάγγελμά του ήταν ψαράς. Το σπίτι της γέννησής του υπήρχε ακόμα και το 1915, διατηρημένο από τους συγγενείς του.
                Ο νεαρός ψαράς σε κάποια φάση της ζωής του βρέθηκε να εργάζεται σε ένα ιχθυοτροφείο (διβάρι) της Σμύρνης, στην τοποθεσία Τσιακάλ Μπουρνού. Εργάζονταν, αλλά οι Τούρκοι εργοδότες συνήθιζαν να μην πληρώνουν τους εργάτες τους ή να τους δίνουν ελάχιστα χρήματα, όπως έκανε και ο ιδιοκτήτης του ιχθυοτροφείου ο αποκαλούμενος «μπαλικμπασής» στο οποίο εργάζονταν ο Δήμος. Αυτός λοιπόν ο «μπαλικμπασής» ενέπλεξε το Δήμο σε μια απίστευτη ιστορία κατασυκοφάντησής του με μόνη διέξοδο να προσχωρήσει στο Ισλάμ. Ο Δήμος όμως παρέμεινε ακλόνητος στην χριστιανική του πίστη, γεγονός που οδήγησε τους Τούρκους να αρχίσουν τα φοβερά βασανιστήρια, τα οποία κράτησαν αρκετές μέρες και περιγράφονται από εκκλησιαστικούς πατέρες. Τελικά ο Δήμος καρατομήθηκε στις 10 Απριλίου 1763, στο Ισάρ Τζαμί, κοντά στην Αγία Φωτεινή. Ήταν μόνο 25 ετών…

Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2019

Η εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο

*Τανκ μπροστά στο Πολυτεχνείο. Με την αιματηρή κατάληξη των φοιτητικών κινητοποιήσεων έληξε και ο «εκδημοκρατισμός» του καθεστώτος.






Γράφει ο κ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ*



Το 1973 αποτελεί χρονιά κομβικής σημασίας για την εξέλιξη του δικτατορικού καθεστώτος που είχε επιβληθεί στη χώρα. Κομβικής, τόσο για τις εσωτερικές αντιφάσεις του όσο και για τους εξωτερικούς παράγοντες της αμφισβήτησής του που είχαν αρχίσει εφεξής να ξεπροβάλλουν πιο ευδιάκριτοι.
 Ήδη αρκετά νωρίτερα, η συλλογική καθοδήγηση της «επανάστασης» από τους απριλιανούς χουντικούς είχε υποχωρήσει έναντι της αρχής του ενός, που ήταν εκείνη του Γεώργιου Παπαδόπουλου. Φωνές ενδοκαθεστωτικής αμφισβήτησης από τους σκληροπυρηνικούς είχαν περιθωριοποιηθεί προσώρας, ενώ ο ισχυρός διοικητής της ΕΣΑ, Δ. Ιωαννίδης είχε επιλέξει να παράσχει τη στήριξή του στον επικεφαλής των πρωταιτίων, διατηρώντας πάντως αυτονομία στις κινήσεις του, χάρη στον έλεγχο ενός κρίσιμου εργαλείου καταστολής όπως η Στρατιωτική Αστυνομία. Οι ιέρακες όμως του στρατοκρατικού καθεστώτος κρατούσαν στάση αναμονής, γι’ αυτό και η περαιτέρω εδραίωση της προσωποπαγούς εξουσίας του Παπαδόπουλου, περνούσε αναγκαστικά μέσα από τη σταδιακή πολιτικοποίηση- «φιλελευθεροποίηση» του καθεστώτος. Το καθεστώς δεν μπορούσε μεν να παραμένει στρατοκρατικό στο διηνεκές αλλά από την άλλη τα όποια ανοίγματα θα ενίσχυαν τις φωνές της αμφισβήτησης, τόσο εκείνων των καθεστωτικών που θεωρούσαν ότι έτσι νοθευόταν η καθαρότητα της «επανάστασης» όσο κι εκείνων στην κοινωνία και στο παλαιό πολιτικό σύστημα που είχαν περάσει από την ανοχή και την παθητική αναμονή, στην όλο και μεγαλύτερη δημόσια κριτική στη χούντα.

Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2019

Το αποτυχόν «πείραμα Μαρκεζίνη»

 ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

*8.10.1973. Η κυβέρνηση Μαρκεζίνη. Οι περισσότεροι πολιτικοί δεν συνέπραξαν στην επιχείρηση «φιλελευθεροποίησης» του δικτατορικού καθεστώτος. ΜΙΧΑΛΗΣ Γ. ΚΑΤΣΙΓΕΡΑΣ «ΕΛΛΑΔΑ 20ός ΑΙ., ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ»





Γράφει ο κ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΖΩΡΤΖΗΣ*



Στόχος του Παπαδόπουλου κατά την έναρξη της «πολιτικοποίησης» της «επαναστάσεως» ήταν η πραγματοποίηση του σχεδίου του για μετατροπή της Ελλάδας σε μια «τουρκικού τύπου δημοκρατία»: η δημιουργία μιας αδύναμης και ηγεμονευόμενης από τον ίδιο, πολιτειακής μορφής, που προσομοιάζει με την προβληματική και ελεγχόμενη τουρκική δημοκρατία, όπως αναδείχθηκε από τη μετάβαση του 1983.
Ωστόσο η 21η Απριλίου δεν ήταν μια δικτατορία που επιβλήθηκε από τη θεσμική στρατιωτική ιεραρχία, όπως η τουρκική, αλλά το δημιούργημα της ευκαιριακής συμμαχίας διαφόρων ετερόκλητων φραξιών του στρατού, αυτονομημένων από τον ιεραρχικό έλεγχο της ηγεσίας του, που επιθυμούσαν την ανάληψη της εξουσίας για την ικανοποίηση τόσο συντεχνιακών (διαιώνιση του ηγεμονικού ρόλου του στρατού επί της κοινωνίας), όσο και προσωπικών φιλοδοξιών τους (κατ’ εξαίρεσιν προαγωγές, ιεραρχική άνοδος, άλωση θέσεων στον κρατικό μηχανισμό κ.λπ.).
Παρότι η εσωτερική ηγεμονία του Παπαδόπουλου επί των λοιπών φραξιών φαινόταν να έχει σε σημαντικό βαθμό πραγματωθεί το καλοκαίρι του 1973, δύο παράγοντες εμπόδιζαν τον αυτο-μετασχηματισμό της 21ης Απριλίου στην επιθυμητή από εκείνον «δημοκρατία»: η πλήρης έλλειψη πολιτικών συμμαχιών με διακριτό στίγμα και βαρύνουσα επίδραση στην κοινωνία, καθώς και η απώλεια του ελέγχου του στρατού προς όφελος του διοικητή της ΕΣΑ ταξίαρχου Ιωαννίδη, του μόνου πραξικοπηματία που ποτέ δεν έβγαλε τη στολή. Για τον πρώτο παράγοντα ο Παπαδόπουλος στράφηκε στον Μαρκεζίνη, μοναδικό πολιτικό που αποδέχθηκε να παράσχει νομιμοποίηση στην προσπάθειά του – όχι χωρίς όρους και κάποιες ενστάσεις. Για τον δεύτερο παράγοντα, προτίμησε να αποφύγει την κατά μέτωπο αντιπαράθεση, με μοιραίες για τον ίδιο συνέπειες.

Δευτέρα, 2 Σεπτεμβρίου 2019

Πραγματεία του λιανικού εμπορίου

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ  https://www.kathimerini.gr/1040623/gallery/politismos/vivlio/pragmateia-toy-lianikoy-emporioy 
*Στο άρθρο του με τίτλο «Ψώνια» («Καθημερινή» 4/8/1944) ο Σπύρος Μελάς περιγράφει με τον πιο ειρωνικό τρόπο τις επιπτώσεις της Κατοχής στα παραδοσιακά μικροαστικά επαγγέλματα της Αθήνας, όπως αυτά των αρτοποιών, των μπακάληδων ή των μανάβηδων, καθώς ορισμένοι από αυτούς μετατράπηκαν σε αληθινούς «κροίσους της εποχής».





Της κ. ΡΕΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ*


«Η μύτη του εμπόρου ψήλωσε. Δεν κυττάζει, ούτε προσκαλεί κανέναν. Μετράει μονάχα τις στίβες των εκατομμύριων. Αν θέλεις ψώνισε, κι αν δε θέλεις στρίψε. Ποιος σκοτίζεται;». Το καυστικό σχόλιο του Σπ. Μελά στο άρθρο του με τίτλο «Ψώνια» («Καθημερινή» 4/8/1944) περιγράφει με τον πιο ειρωνικό τρόπο τις επιπτώσεις της Κατοχής στα παραδοσιακά μικροαστικά επαγγέλματα της Αθήνας, όπως των μπακάληδων ή των μανάβηδων, καθώς ορισμένοι μετατράπηκαν σε αληθινούς «κροίσους της εποχής».
Οι «Ιστορίες Λιανικού Εμπορίου» είναι μια μελέτη πλούσια σε υλικό, πρωτότυπη και εντυπωσιακή ως πανόραμα της εξέλιξης της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον τομέα του λιανικού εμπορίου στην Ελλάδα από τις αρχές του 19ου αιώνα έως και την πρώτη δεκαετία του 21ου.
Το υλικό της συνδέεται άμεσα και δημιουργικά με την καθημερινότητά μας και τις θέσεις που διαμορφώνουμε σήμερα, σκεπτόμενοι τις δυναμικές μεταβολές στον ιστορικό χάρτη του λιανικού εμπορίου όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Προκαλεί τη δημιουργική ανάγκη αναζήτησης απαντήσεων σε ερωτήματα που ήδη έχουν διατυπωθεί άτυπα πολλές φορές στο μυαλό ενός μέσου καταναλωτή. Έτσι μέσα από τη γοητεία της ιστορικής τεκμηρίωσης, εμβάθυνσης και συνδυαστικής ανάλυσης, αλλά και την ευαισθησία με την οποία ενδύουν οι μελετητές την επιστημονική τους σκέψη, τίθεται σε νέα βάση η έρευνα της ιστορίας της εγχώριας κατανάλωσης.

Τετάρτη, 28 Αυγούστου 2019

Η καθημερινή σημαία του «Αβέρωφ» μπήκε τελικά στο Εθνικό και Ιστορικό Μουσείο, αντί της επίσημης!!!

*Αυτή είναι η πρόχειρη, αλλά πολύτιμη και δοξασμένη σημαία του θωρηκτού "Γεώργιος Αβέρωφ" που ήταν αναπεπταμένη στις δύο κρίσιμες ναυμαχίες των Βαλκανικών Πολέμων, της Έλλης και της Λήμνου.




               
*Δωρεά του ναυάρχου

Παύλου Κουντουριώτη





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Στις συλλογές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου (της οδού Σταδίου) υπάρχει ένα έκθεμα, που γεμίζει εθνική υπερηφάνεια τους επισκέπτες. Πρόκειται για δωρεά που έκανε ο ίδιος ο ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης. Αναφερόμαστε στη σημαία, που ήταν υψωμένη στο θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ» κατά τις νικηφόρες ναυμαχίες της Έλλης στις 4 Δεκεμβρίου 1912 και της Λήμνου στις 5 Ιανουαρίου 1913. Οι διαστάσεις της είναι 2,80Χ3,90 μ.  Είναι το έκθεμα με αριθμό εισαγωγής στο Μουσείο 2709.
                Και δεν μιλάμε για την επίσημη σημαία του ένδοξου θωρηκτού, αλλά την… πρόχειρη!!!
                Πώς συνέβη και προσφέρθηκε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο η πρόχειρη σημαία του πλοίου και όχι η επίσημη;
                Η υπόθεση αυτή ανάγεται στον Αύγουστο του 1913. Στις αρχές εκείνου του μήνα, ο τιμημένος ναυμάχος Παύλος Κουντουριώτης έκανε τη δωρεά αυτού του πολύτιμου τροπαίου.
                Η σημαία αυτή, σχετικά απέριττη, ήταν επηρμένη στον μεγάλο ιστό του θωρηκτού κάθε μέρα. Ο Κουντουριώτης είχε άλλη καλύτερη και μεγαλύτερη σημαία για την περίπτωση των ναυμαχιών με τον Τουρκικό στόλο. Τελικά… δεν του δόθηκε η ευκαιρία να υψώσει την επίσημη σημαία στον κεντρικό ιστό, γιατί όταν προέκυψε η πρώτη ναυμαχία της Έλλης στις 3 Δεκεμβρίου 1912, διατάχθηκε ο κελευστής Κατιντζάρης να την υψώσει, αλλά ο άτυχος δεν πρόλαβε επειδή τον χτύπησε ένα εχθρικό θραύσμα οβίδας και τον άφησε άπνου, τη στιγμή που στο ένα χέρι κρατούσε την επίσημη σημαία για να την υψώσει!
                Όταν προέκυψε η δεύτερη ναυμαχία της Λήμνου στις 5 Ιανουαρίου 1913, ο ναύαρχος Κουντουριώτης θεώρησε ότι η… καθημερινή σημαία, ήταν τυχερή και έδωσε εντολή να παραμείνει αυτή, στον κεντρικό ιστό του θωρηκτού. Αν και είχε κάποιες μικρές φθορές.

Κυριακή, 25 Αυγούστου 2019

Μια άγνωστη σύγκρουση του Μητροπολίτη Αδριανουπόλεως Πολύκαρπου, με το Βούλγαρο στρατηγό Βέλτσεφ

*Ο Μητροπολίτης Αδριανούπολης Πολύκαρπος





Γράφει ο Παντελής Στέφ. Αθανασιάδης


                Ο Μητροπολίτης Πολύκαρπος, υπήρξε μια σημαντική αγωνιστική μορφή του Ελληνισμού της Θράκης. Συνέδεσε το όνομά του με άρρηκτους ιστορικούς δεσμούς με την Αδριανούπολη και την Νέα Ορεστιάδα, τις οποίες ποίμανε σε χαλεπούς καιρούς.
Ο Πέτρος Βαρβάκης, όπως ήταν το κοσμικό του όνομα, γεννήθηκε στα Αλάτσατα της Μικράς Ασίας στις 27 Ιουλίου 1862. Υπήρξε απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης το 1887. Στις 19 Δεκεμβρίου 1893 προήχθη σε Μέγα Αρχιμανδρίτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Στις 6 Ιουνίου 1894 χειροτονήθηκε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι της Κωνσταντινουπόλεως τιτουλάριος Επίσκοπος Λεύκης, Βοηθός Επίσκοπος της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως και Αρχιερατικός Προϊστάμενος της Ιεράς Μονής Ζωοδόχου Πηγής Μπαλουκλή. Στις 21 Οκτωβρίου 1900 εξελέγη Μητροπολίτης Ελασσόνας. Αργότερα στις 12 Αυγούστου 1910 εξελέγη Μητροπολίτης Αδριανουπόλεως. Με την υποχρεωτική εκκένωση της Ανατολικής Θράκης από τον Ελληνικό πληθυσμό το 1922 μετέφερε την έδρα της Μητρόπολης στα Κάραγατς. Το 1923 με τη συνθήκη της Λωζάνης, οι Καραγατσιανοί μεταφέρθηκαν στην ελληνική επικράτεια αναζητώντας νέα πατρίδα και ίδρυσαν τη Νέα Ορεστιάδα. Το 1924 ανατέθηκε στον Πολύκαρπο η διαποίμανση της προσωρινής Μητροπόλεως Νέας Ορεστιάδας με τον τίτλο "Αδριανουπόλεως και Νέας Ορεστιάδας". Στις 12 Φεβρουαρίου 1931 εξελέγη Μητροπολίτης Χίου. Στις 28 Νοεμβρίου 1933 παραιτήθηκε. Απεδήμησε εις Κύριον στις 5 Φεβρουαρίου 1945.

Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2019

Συνωστισμοί και... «Συνωστισμοί» στα λιμάνια της Δυτικής Θράκης, το 1913!!!

*Η ελληνική αντιπροσωπεία στο Βουκουρέστι.




*Τι συνέβη στα λιμάνια της Θράκης 

τον Ιούλιο του 1913





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ο πρόσφατος συνωστισμός και η απελπισία των τουριστών στο λιμάνι της Καμαριώτισσας Σαμοθράκης, ανέσυρε μνήμες παλαιότερων δραματικών συνωστισμών ή «συνωστισμών» του Ελληνισμού στα λιμάνια της απελπισίας. Βέβαια οι εποχές δεν είναι όμοιες και οι αιτίες των συνωστισμών, δεν έχουν την ίδια αφετηρία. Άρα δεν είναι συγκρίσιμοι.
                Σήμερα θα αναφερθούμε, στο σύντομο αλλά τραγικό διάστημα, όταν τον Ιούλιο του 1913, αναγγέλθηκε από το Βουκουρέστι η επίτευξη ειρήνης στα ματωμένα Βαλκάνια. Το εξοργιστικό όμως για την ελληνική πλευρά ήταν ότι η διάσκεψη του Βουκουρεστίου παραχωρούσε τη Δυτική Θράκη στην ηττημένη Βουλγαρία.
                Οι εφημερίδες της 29ης Ιουλίου 1913, με πηχυαίους τίτλους ανήγγειλαν την επίτευξη ειρήνης στο Βουκουρέστι, αλλά τη χαρά του τερματισμού των εχθροπραξιών, στη Θράκη σκέπαζε το γεγονός, ότι εκεί, θα επανέρχονταν οι νικημένοι Βούλγαροι, οι οποίοι όταν άρχισε ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος έδωσαν απτά δείγματα της εκδικητικότητάς τους εναντίον των Ελλήνων και των Τούρκων. Τώρα επανέρχονταν ως κυρίαρχοι! Το άρθρο 4 της συνθήκης όριζε ότι σύμφωνα με το πρωτόκολλο 9 τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα θα έχουν αφετηρία από την κορυφή του Μπέλασικ και της Πλάνιας στα Βουλγαροσερβικά νέα σύνορα και θα καταλήγουν στις εκβολές του Νέστου στο Αιγαίο Πέλαγος!!! Το πρόβλημα πλέον ήταν για τους Ελληνικούς και Τουρκικούς πληθυσμούς…

Δευτέρα, 12 Αυγούστου 2019

Οι προπολεμικές Σουφλιώτισσες, ήταν αληθινά μοντελάκια


*Το ενδιαφέρον χρονογράφημα




*Χρονογράφημα για την...
Μαντάμ Ντε Σουφλί!!!




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η χαμένη σήμερα ταινία για την απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης, όταν προβλήθηκε στην Αίγυπτο, το 1920, προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, όχι μόνο για τα ιστορικά γεγονότα που περιέγραφε, αλλά και για την ωραιότητα και κομψότητα των κυριών του Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) του Σουφλίου και του Κάραγατς. Αυτή είναι η αθέατη πλευρά της μεγάλης επιτυχίας και των άριστων εντυπώσεων που προκάλεσε η προβολή αυτή στον Ελληνισμό της Αιγύπτου.
                Μια ιδέα για την ιστορικότητα της χαμένης αυτής ταινίας μπορεί να λάβετε στη θέση https://sitalkisking.blogspot.com/2016/11/blog-post_1.html
                Η ταινία αυτή άρχισε να προβάλλεται στην Αθήνα από τις 22 Ιουλίου 1920. Αντίτυπα της ταινίας με γαλλικούς υπότιτλους εστάλησαν για προβολή και στη Γαλλία.
Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής εκείνης, στο φιλμ αυτό υπήρχαν σκηνές από την είσοδο του ελληνικού στρατού στη Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή), το Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) το Σουφλί το Διδυμότειχο και το Κάραγατς, καθώς και την καταστραφείσα από τους Βουλγάρους ελληνικότατη Μάκρη στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης. Υπήρχαν επίσης σκηνές από την αναχώρηση του επικεφαλής της Διασυμμαχικής Θράκης Γάλλου στρατηγού Σαρπύ μετά την παράδοση της εξουσίας στους Έλληνες, σκηνές από την επίσκεψη στη Θράκη του υπουργού Εσωτερικών Κωνσταντίνου Ρακτιβάν και σκηνές με τον Αρχηγό της Στρατιάς στρατηγό Ζυμβρακάκη και άλλους ανώτατους και ανώτερους αξιωματικούς. Επιπλέον, προβάλλονταν παρελάσεις προσκόπων, δοξολογίες, υποδοχές στρατευμάτων, ωραία τοπία της Θράκης κ.λπ.

Παρασκευή, 9 Αυγούστου 2019

Για να γνωρίσουμε ένα σπουδαίο Θράκα εκπαιδευτικό, αγνοημένο σήμερα


*Ο Ελευθέριος Βενιζέλος μπροστά στο Αβερώφειο Γυμνάσιο, κατά την επίσκεψή του το 1915. Εικονίζονται επίσης από αριστερά Στέφανος Δέλτας, Ραδάμανθυς Ραδόπουλος, Μικές Σαλβάγος, Δημήτριος Θεοδωράκης, Ελευθέριος Βενιζέλος, Μικές Συνοδινός και με υποσημειώση 
ο Παλαιολόγος Γεωργίου. Φωτογραφικό αρχείο Ε.Λ.Ι.Α.





*Διέπρεψε στα σχολεία της Αιγύπτου
*Τον στήριζε ο Γεώργιος Αβέρωφ
*Πέθανε πάμπτωχος στο Κάιρο






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



Πολλές φορές στη Θράκη, είτε από αμέλεια, είτε από αφέλεια, είτε από άλλους ποικίλους λόγους, αφήσαμε να μείνουν στην αφάνεια σημαντικά ιστορικά γεγονότα ή να αγνοηθούν ενδιαφέρουσες προσωπικότητες κάθε είδους, αντί να προβάλλονται και να τιμώνται.
Μια τέτοια περίπτωση εμβληματικού Θρακός εκπαιδευτικού, που διέπρεψε στα περίφημα ελληνικά σχολεία της Αλεξάνδρειας, προστατευόμενος μάλιστα του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ, ήταν ο Παλαιολόγος Γεωργίου.
Γεννήθηκε στη Μαρώνεια στις 24 Οκτωβρίου 1857. Η οικογένειά του μετανάστευσε το 1866 στην Αίγυπτο, εγκαταστάθηκε στο Κάιρο και ο μικρός Παλαιολόγος μαθήτευσε στην Αμπέτειο Σχoλή του Καΐρου.

Τετάρτη, 7 Αυγούστου 2019

1973: Νέο καθεστώς και «δημοψήφισμα»

*Ουρά έξω από εκλογικό τμήμα. Στη διόλου αδιάβλητη ψηφοφορία υπέρ του νέου καθεστώτος εμφανίστηκε ότι ψήφισε το 78,4% και εναντίον το 21,6%.





Γράφει ο κ. ΣΩΤΗΡΗΣ ΡΙΖΑΣ*


Η ανακοίνωση της εξάρθρωσης μιας κίνησης στο Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό στις 24 Μαΐου 1973 αποτέλεσε την αφετηρία αλλεπάλληλων γεγονότων εντός του επομένου εξαμήνου. Έως το τέλος αυτής της διαδικασίας, στις 25 Νοεμβρίου 1973, η ελληνική σκηνή θα έχει υποστεί βαθιές αλλαγές.
Η κίνηση του Ναυτικού, αυτό που έμεινε γνωστό ως Κίνημα του Ναυτικού, ήταν ευρεία. Συμμετείχαν περισσότεροι από 70 αξιωματικοί οι οποίοι ήταν προσανατολισμένοι στην αποκατάσταση της συνταγματικής νομιμότητας και συνεπώς στην επάνοδο του κοινοβουλευτισμού. Το σύστημα αξιών και το κοινωνικό στίγμα του Ναυτικού διέφερε από αυτό του Στρατού. Το σώμα των αξιωματικών που αποφοιτούσαν από τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων ήταν περισσότερο αστικό και λιγότερο λαϊκό ή αγροτικό σε σχέση με αυτό της Σχολής Ευελπίδων. Γενικότερα, οι αξιωματικοί του Ναυτικού δεν αισθάνονταν αποξενωμένοι από το κοινοβουλευτικό καθεστώς και τον θρόνο, όπως συνέβαινε με τους πρωταγωνιστές του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967.

Κυριακή, 4 Αυγούστου 2019

1973: Το κίνημα του Πολεμικού Ναυτικού


*Τελευταία φωτογραφία των πρωταγωνιστών του κινήματος ως αξιωματικών, μετά την ανάκριση ενώπιον του συμβουλίου που τους απέταξε.






Γράφει ο κ. ΖΗΣΗΣ ΦΩΤΑΚΗΣ*



Η συμπλήρωση 46 ετών από το κίνημα του Ναυτικού, τον Μάιο του 1973, επαναφέρει στην επικαιρότητα την προσφορά του κλάδου αυτού στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Μια προσφορά πολύτιμη και πολυσήμαντη, που εξιστορείται ευσύνοπτα στις ακόλουθες γραμμές.
Η κατάληψη της εξουσίας από τους συνταγματάρχες τον Απρίλιο του 1967 δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία. Η μετεμφυλιακή ελληνική κοινοβουλευτική δημοκρατία αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα και κινδύνους. Η ισχυρή μεσογειακή θέση των ΗΠΑ, όμως, και η κυριαρχία της αμερικανόφιλης συντηρητικής παράταξης στην Ελλάδα κατέστησαν, μέχρι το 1964, περιττή την προσφυγή σε «ακραίες λύσεις».
Το 1964, βέβαια, αποτέλεσε ορόσημο για τη διεθνή ισορροπία ισχύος και για την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού στην Ελλάδα. Τη χρονιά εκείνη η Σοβιετική Ένωση υιοθέτησε ένα ταχύρρυθμο πρόγραμμα εξοπλισμών, με το οποίο ξεπέρασε σε πυρηνικούς εξοπλισμούς τις ΗΠΑ. Συνάμα εκμεταλλεύθηκε τις αρνητικές εντυπώσεις που είχαν δημιουργηθεί από τις δυσκολίες των ΗΠΑ στο Βιετνάμ και στην Καμπότζη και από την αμερικανοϊσραηλινή συνεργασία εναντίον των Αράβων και προώθησε σημαντικά τις θέσεις της στη Μεσόγειο.
Το αποτέλεσμα ήταν να μειωθούν οι έως τότε παρεχόμενες διευκολύνσεις στις αεροναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ στη θάλασσα αυτή. Το ενδεχόμενο της περαιτέρω μείωσης των διευκολύνσεων αυτών από την άνοδο της Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα στα μέσα της δεκαετίας του 1960 δεν μπορούσε να γίνει ανεκτό από τις ΗΠΑ. Γι’ αυτό και, εν πολλοίς, δεν αντέδρασαν εναντίον του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967.

Πέμπτη, 1 Αυγούστου 2019

Ένα νέο σημαντικό ιστορικό πόνημα για την Ξάνθη, από τον κ. Πέτρο Γεωργαντζή

 *Το εξώφυλλο του βιβλίου




                «Χρονικό Ελευθερίων Ξάνθης και λοιπής Δυτικής Θράκης (1912-1920)» είναι ο τίτλος του νέου και ενδιαφέροντος βιβλίου του πολυγραφότατου και πολυβραβευμένου εκπαιδευτικού Πέτρου Α. Γεωργαντζή. Πρόκειται για έκδοση 320 σελίδων της Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης με την ευκαιρία εφέτος των 100 ετών απελευθέρωσης της Ξάνθης.
                Για τους εκτός Θράκης φίλους θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η περιοχή της Ξάνθης απελευθερώθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1919, εξ ού και η συμπλήρωση της Εκατονταετίας. Η υπόλοιπη Δυτική Θράκη απελευθερώθηκε το Μάιο του 1920.
                Το νέο πόνημα του κ. Γεωργαντζή αναφέρεται στην κρίσιμη οκταετία 1912-1920, τότε που οι κάτοικοι της Ξάνθης και της λοιπής Δυτικής Θράκης, είδαν στους Βαλκανικούς Πολέμους τα ελληνικά στρατεύματα να ελευθερώνουν τις πόλεις και τα χωριά, αλλά και σύντομα να σβήνει το όνειρο αιώνων με την άδικη συνθήκη του Βουκουρεστίου του 1913, που επεδίκασε την ελληνικότατη αυτή περιοχή στην ηττημένη Βουλγαρία, η οποία δεν άργησε να προσχωρήσει στους Γερμανούς κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο νέο βιβλίο του κ. Γεωργαντζή υπάρχουν πολλά πρωτοδημοσιευμένα στοιχεία, που δίνουν ανάγλυφα την εικόνα των βασάνων που δοκίμασαν οι Θράκες. Επτά κεφάλαια και ένα επίμετρο, αποτελούν την διάρθρωση του βιβλίου, το οποίο κοσμείται με πάρα πολλές ενδιαφέρουσες φωτογραφίες.

Παρασκευή, 26 Ιουλίου 2019

Θράκες της Θεσσαλονίκης κατά των πολιτικών διακρίσεων στις εκλογές του 1915

*Η επιστολή των Θρακών στην εφημερίδα "Φως" Θεσσαλονίκης






Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Οι εκλογές της 31ης Μαΐου 1915, ήταν οι πρώτες εκλογές που διεξήχθησαν μέσα στη νέα πολιτική πραγματικότητα, την οποία άρχισε να διαμορφώνει από τότε ο καταστροφικός Εθνικός Διχασμός. Τότε σημειώθηκε και η πρώτη προσπάθεια αποκλεισμού των Θρακών προσφύγων της Θεσσαλονίκης, να αναδείξουν εκπροσώπους στη Βουλή, γιατί ήταν κατά πλειοψηφία βενιζελικοί.
Εκείνες οι εκλογές έγιναν από την κυβέρνηση του Δημητρίου Γούναρη. Χαρακτηριστικό τους γνώρισμα ήταν ότι σε αυτές ψήφισαν για πρώτη φορά και οι περιοχές που πρόσφατα είχαν απελευθερωθεί κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους κυρίως. Δηλαδή η Ήπειρος, η Μακεδονία και τα νησιά του Αιγαίου. Τις εκλογές εκείνες της 31ης Μαΐου 1915 κέρδισε ο Ελευθέριος Βενιζέλος με το κόμμα των Φιλελευθέρων, λαμβάνοντας 186 από τις 316 έδρες, και σχηματίζοντας νέα κυβέρνηση στις 10 Αυγούστου, που όμως παραιτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου λόγω διαφωνίας με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο Α΄. Τα πάθη ήδη ήταν εξημμένα, ενώ η Ευρώπη σπαράσσονταν από τον Α’  Παγκόσμιο Πόλεμο.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...