Πώς βρέθηκε το Διδυμότειχο υπό κατηγορία, από τον πράκτορα της OSS Αλέκο Γεωργιάδη, το 1945!!!

*Το έγγραφο της OSS, που έθετε το Διδυμότειχο υπό κατηγορία.

 

 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

 

          Το Διδυμότειχο, ο μητροπολίτης του Ιωακείμ (κατά κόσμον Σιγάλας) αξιωματικοί και ηγετικές προσωπικότητες της πόλης, βρέθηκαν μετά την απελευθέρωση από το Ναζιστικό ζυγό, να κατηγορούνται- και αυτό είναι άγνωστο- ότι ήθελαν ακόμα και να εκτελέσουν τον Ελληνοαμερικανό πράκτορα της OSS Αλέκο Γεωργιάδη, ο οποίος από τα τέλη του 1943 έως την απελευθέρωση του 1944, δρούσε από την Αδριανούπολη.

Η βαριά αυτή κατηγορία, διατυπώθηκε από τον ίδιο τον Γεωργιάδη το 1945 και έφτασε στα γραφεία της OSS στην Αθήνα και είναι προφανές ότι υπηρεσιακά έφτασε τελικά στην Ουάσιγκτον. Όμως το μοναδικό στοιχείο, που προσκόμισε στην υπηρεσία του ο Γεωργιάδης, ήταν… μια κουβέντα καφενείου στην Νέα Ορεστιάδα!!!

Πριν εξιστορήσουμε την απίστευτη αυτή ιστορία, ας δούμε αρχικά τι σημαίνει OSS. Η οργάνωση αυτή ήταν η μυστική υπηρεσία των ΗΠΑ κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία μεταπολεμικά εξελίχθηκε στην γνωστή μας σήμερα CIA. Ο Γεωργιάδης επιλέχθηκε λόγω της γνώσης της γλώσσας και άλλων προσόντων του και τοποθετήθηκε στην Αδριανούπολη. Του δόθηκε μάλιστα και διπλωματική κάλυψη και εμφανίζονταν ως γραμματέας του ελληνικού προξενείου.

Ο τότε διευθυντής του προξενείου Γ. Καλούτσης, με τον οποίο ο Γεωργιάδης ήρθε πολλές φορές σε ρήξη, σε έγγραφό του προς τον έλληνα πρεσβευτή Π. Ραφαήλ στην Άγκυρα, τόνιζε: «Ο διορισμός ούτος εγένετο ίνα διευκολυνθή η εγκατάστασις πράκτορος της Ο.Σ.Σ. πλησίον των τουρκικών συνόρων προς Ελλάδα και Βουλγαρίαν ίνα καταστή δυνατή εκ της επικαίρου εκείνης θέσεως, η οποία άλλως θα ήτο απρόσιτος εις αμερικανικήν υπηρεσίαν, δοθέντος ότι η Τουρκία δεν στέργει την ίδρυσιν νέων προξενείων εν Θράκη, η συλλογή πληροφοριών περί της εν Νομώ Έβρου και Βουλγαρία καταστάσεως!..».

Από τη θέση εκείνη στήριξε το αντιστασιακό κίνημα του νομού Έβρου ποικιλοτρόπως. Κυρίως με όπλα, αλλά και χρήματα, με φάρμακα και άλλα υλικά.

Ο Γεωργιάδης είχε άμεση επαφή με τους αντάρτες του Έβρου και ειδικά με τον γνωστό καπετάν Οδυσσέα, ο οποίος καταδικάστηκε από τους αντάρτες του για τα εγκλήματά του και μετά από ανταρτοδικείο εκτελέστηκε και τάφηκε στο χωριό Λευκίμη Σουφλίου. Προηγουμένως όμως είχε εκτελέσει τον ταγματάρχη Σταθάτο, που επιχειρούσε να δημιουργήσει αντάρτικο με εντολή της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης. Εκτέλεσε επίσης τον Πορτοκαλλίδη από τις Φέρες και την ομάδα του, συνολικά ένδεκα άτομα… Και πολλούς άλλους...

Οι σχέσεις πάντως του Ελληνοαμερικανού πράκτορα με τον πρόξενο Καμπαλούρη και το προσωπικό του προξενείου ήταν από την αρχή προβληματικές. Ο Γεωργιάδης θεωρούσε ότι όλοι ήταν όργανα των Βρετανών.

*Το Διδυμότειχο κατά την Κατοχή. Διακρίνεται χωρίς στέγη, το κτίριο που είχε καεί στη μεγάλη πυρκαγιά του 1933.

Η κατηγορία κατά του Διδυμοτείχου

 

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Με ημερομηνία 18 Ιουνίου 1945, έφυγε από την Αθήνα ένα έγγραφο για το Κάιρο. Συντάκτης ο Τσαρλς Φ. Έντσον (CHARLES F. EDS0N), λοχαγός, Αρχηγός OSS στην Αθήνα. Αποδέκτης ο  λοχαγός Λώρενς Ρ, Χιούστον, αναπληρωτής SSO/NETO (;) στο Κάιρο.

Από το έγγραφο του Έντσον προκύπτει ότι ο Γεωργιάδης τον είχε ενημερώσει με επιστολή του στις 12 Ιουνίου ότι:

«Στο Διδυμότειχο, πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ ανώτερων Ελλήνων αξιωματικών, του Επισκόπου και εθνικιστών ηγετών. Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης, ο υπολοχαγός Γεωργιάδης έγινε αντικείμενο συζήτησης.

          Ελήφθη η απόφαση να συλληφθεί ο υπολοχαγός Γεωργιάδης στο επόμενο ταξίδι του στην περιοχή του Έβρου. Τέσσερις πρώην συνεργάτες του ενοχλήθηκαν ιδιαίτερα και διαφώνησαν έντονα με την απόφαση, υπενθυμίζοντας τον πραγματικό ρόλο που έπαιξε έναντι του λαού της επαρχίας κατά την περίοδο της εχθρικής κατοχής. Μερικοί από τους πρώην συνεργάτες του έφυγαν από τη συνάντηση θυμωμένοι. Αυτοί οι φίλοι του υπολοχαγού Γεωργιάδη πιστεύουν ότι πίσω από αυτή τη στάση βρίσκονται ο Νομάρχης (Επαρχιακός Κυβερνήτης) και ο Επίσκοπος. Υποψιάζονται επίσης βρετανική ενθάρρυνση από αυτούς τους άνδρες».

Εδώ να σημειώσουμε ότι νομάρχης Έβρου, που είχε διορισθεί από την κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου, ήταν ο Δημήτριος Μυτιληνιός (όπως ήταν το σωστό επώνυμό του και υπηρέτησε αρχικά στον Έβρο από 6 Μαρτίου έως 2 Οκτωβρίου 1945). Ο αναφερόμενος «Επίσκοπος» ήταν ο Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου Ιωακείμ, παλαιός αγωνιστής του Μακεδονικού Αγώνα και αργότερα μητροπολίτης Κερασούντος, όταν ο Τοπάλ Οσμάν έσφαζε τους Ποντίους.

*Ο Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδας και Σουφλίου Ιωακείμ.

Ο Έντσον στο έγγραφό του ξεκαθαρίζει:

«Ειλικρινά, νομίζω ότι η συζήτηση για σύλληψη ήταν απλώς συζήτηση και τίποτα περισσότερο. Θεωρώ πολύ απίθανο ότι οποιοσδήποτε Έλληνας αξιωματούχος ή εθνικιστής εξτρεμιστής θα τολμούσε να συλλάβει έναν Αμερικανό αξιωματικό, αν και η πιθανότητα μιας τέτοιας υπερβατικής πράξης ίσως δεν μπορεί να αποκλειστεί εντελώς. Ο φόβος μου είναι μάλλον ότι ο υπολοχαγός Γεωργιάδης μπορεί να υποστεί όχι μόνο πράξεις εσκεμμένης παρεμπόδισης του έργου του (οι οποίες έχουν ήδη γίνει εμφανείς σε προηγούμενα ταξίδια πρόσφατα) αλλά και στην πραγματικότητα σωματική επίθεση. Δεν υπάρχει ακόμη πραγματική ασφάλεια στην ελληνική ύπαιθρο».

Συνεχίζοντας εκφράζει την άποψη πως αν συνέβαινε κάτι, όπως π.χ. πυροβολισμοί από μια πλαγιά κάπου σε μια απομακρυσμένη περιοχή, δεν θα υπήρχαν Αμερικανοί μάρτυρες του περιστατικού και των δραστών της επίθεσης, που θα μπορούσαν πολύ εύκολα να διαφύγουν. Ο υπολοχαγός Γεωργιάδης είναι ένας από τους πολύ λίγους, πιθανώς ο μόνος ικανός εξωτερικός παρατηρητής των ατυχών γεγονότων που συμβαίνουν τώρα σε αυτήν την περιοχή. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η παρουσία του στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη είναι εντελώς ανεπιθύμητη για τα στοιχεία, που βρίσκονται τώρα στην εξουσία, εννοώντας την κυβέρνηση Παπανδρέου, στον νομό Έβρου, συμπεριλαμβανομένων των Βρετανών!

Ο Έντσον υπενθυμίζει ότι διέταξε τον Γεωργιάδη να μην επιστρέψει στην Ανατολική Μακεδονία ή Θράκη χωρίς συγκεκριμένες εντολές από τον ίδιο. Προς το παρόν, θα επιχειρούσε μόνο στη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία. Εξετάζονταν μάλιστα στην OSS σχέδια για την κάλυψη της περιοχής από άλλον αξιωματικό. 

*Ο Αλέκος Γεωργιάδης

Ο ανταγωνισμός ΗΠΑ- Αγγλίας στη Θράκη

Ένα σημαντικό απόσπασμα, που δείχνει τον μεγάλο ανταγωνισμό των μυστικών υπηρεσιών των μεγάλων συμμαχικών δυνάμεων στη Θράκη, περιέχει μια αδρή εικόνα άγνωστων γεγονότων, που εξελίσσονταν πίσω από κλειστές πόρτες.

Ο Γεωργιάδης είχε ως έδρα το ελληνικό προξενείο στην Αδριανούπολη για κάλυψη και διέθετε ελληνικό διπλωματικό διαβατήριο. Εκείνη την εποχή, η OSS αναλάμβανε τις επιχειρήσεις πληροφοριών στον Έβρο από τους Βρετανούς με επίσημη συμφωνία με την ISLD/Κωνσταντινούπολη (σ.σ. άγνωστη βρετανική μυστική υπηρεσία), υπό τη διοίκηση του συνταγματάρχη Γκίμπσον. Οι Βρετανοί αντιμετώπισαν σοβαρές δυσκολίες στον Έβρο λόγω των προσπαθειών τους να συνδυάσουν την πολιτική δραστηριότητα, με τις επιχειρήσεις πληροφοριών. Ως μέρος της συμφωνίας, ο υπολοχαγός Γεωργιάδης ανέλαβε ό,τι είχε απομείνει από τα βρετανικά δίκτυα. Ήταν σαφώς κατανοητό ότι η OSS επρόκειτο να αντικαταστήσει την ISLD στην περιοχή.

Κατά τη γνώμη του Έντσον, η βρετανική πρόθεση ήταν να χρησιμοποιήσει τις επιχειρήσεις του OSS στην περιοχή ως «κόκκινη ρέγγα» (σ.σ. πρόκειται για μια μεταφορά, ένα αμερικανικό ιδίωμα, που σημαίνει, κάτι που αποσπά την προσοχή από το κύριο θέμα ή το στόχο).  Θα ήταν καλύτερα- έγραφε- να μπορούν να συνεχίσουν τις μέχρι τώρα ανεπιτυχείς δραστηριότητές τους, στόχος των οποίων ήταν να αντικαταστήσουν τους αντάρτες του ΕΛΑΣ στον Έβρο με μια «εθνικιστική» αντάρτικη ομάδα πιστή στην εξόριστη κυβέρνηση του Καΐρου. Ότι αυτή ήταν η πρόθεσή τους φάνηκε από τη συνέχεια.

*Ο Αλέκος Γεωργιάδης (πρώτος από αριστερά) με αντάρτες του Έβρου.

Οι βρετανικές προσπάθειες να αντικαταστήσουν τον ΕΛΑΣ στον Έβρο δεν σταμάτησαν. Οι διαταγές που είχε ο Γεωργιάδης από το Κάιρο ήταν σαφείς: Έπρεπε να απέχει απολύτως από την υποστήριξη οποιασδήποτε πολιτικής ομάδας και να περιοριστεί αποκλειστικά στη συλλογή πληροφοριών. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι αυτές οι διαταγές ανάγκασαν τον Γεωργιάδη να συναινέσει στην ύπαρξη του ΕΛΑΣ στον Έβρο, αλλά η συναίνεση δεν είναι συνώνυμη με την υποστήριξη, έγραφε ο Έντσον στο ίδιο έγγραφο. Οι Έλληνες προξενικοί υπάλληλοι στην Αδριανούπολη ήταν έξαλλοι με τον Γεωργιάδη για την άρνησή του να συνεργαστεί μαζί τους στα σχέδιά τους. Από καιρό σε καιρό υποβλήθηκαν καταγγελίες εναντίον του από το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, μερικές από τις οποίες έφτασαν στον Αμερικανό Πρέσβη στην Ελλάδα, στο Κάιρο. Αυτές οι καταγγελίες αποτελούν την αρχή της κατηγορίας ότι ο Γεωργιάδης είναι «αριστερός» συμπέραινε ο αμερικανός λοχαγός.

Η βρετανική και η ελληνική προσπάθεια αντικατάστασης του ΕΛΑΣ συνεχίστηκαν. Διείσδυσαν πράκτορες και έγινε προσπάθεια να δημιουργηθεί κρυφά μια άλλη οργάνωση, που θα αντιτίθεται στον ΕΛΑΣ. Αφού μελετήθηκαν προσεκτικά τα έγγραφα και εντοπίστηκαν τα άτομα που ανήκαν σ’ αυτήν την οργάνωση, ο ΕΛΑΣ σκότωσε όλους τους ηγέτες (σ.σ. κατά πάσα πιθανότητα ο Έντσον υπονοεί τις δολοφονίες Σταθάτου, Πορτοκαλλίδη και άλλων από τον Οδυσσέα κυρίως).  Αυτή η εξέλιξη φυσικά δεν ικανοποίησε τους Έλληνες προξενικούς υπαλλήλους στην Αδριανούπολη, ούτε αύξησε την συμπάθειά τους για τον Γεωργιάδη.

*Ο Οδυσσέας με αντάρτες του.

Σε ένα σημείο του εγγράφου αυτού ο Έντσον αποκαλεί τον επικεφαλής του ΕΛΑΣ Οδυσσέα, «χασισοφάγο»!!! (hashish-eating «Odysseas»). Επιπλέον σε ένα άλλο αμερικανικό έγγραφο, αναφέρεται ότι μετά την εκτέλεση του Οδυσσέα, βρέθηκαν στα προσωπικά του αντικείμενα, χασίς και ράβδοι χρυσού!!!

Συνεχίζοντας, υπενθυμίζει μεταξύ άλλων ότι ο Γεωργιάδης έκανε τις διαπραγματεύσεις για τη διείσδυση μιας αποστολής SO (Sicago Operation) στον Έβρο, η οποία έγινε με την έγκριση του Υπουργείου Εξωτερικών και ήταν η μόνη αμερικανική αποστολή SO που επιχειρούσε στην Ελλάδα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τους Βρετανούς (σ.σ. πρόκειται για την αποστολή Κέλλις, που ανατίναξε γέφυρες στον Έβρο). Ο υπολοχαγός Γεωργιάδης κατηγορήθηκε τότε για «εξοπλισμό των κομμουνιστών».

«Κατά την παρούσα φάση- καταλήγει ο Έντσον- η κυρίαρχη φατρία στην ελληνική Θράκη αποτελείται ακριβώς από αυτά τα άτομα που αντιτάχθηκαν σφοδρά στον ΕΛΑΣ, που τους καταδίωξε από την περιοχή. Είναι πράγματι έκπληξη το γεγονός, ότι αυτοί οι άνθρωποι έχουν μια πολύ αρνητική άποψη για τον υπολοχαγό Γεωργιάδη. Σε αυτήν την περιοχή βρίσκεται τώρα, όπως λέει ο ίδιος, ως σεσημασμένο άτομο».

Αυτή την εντύπωση είχαν για την πλειοψηφία των κατοίκων της Θράκης (σ.σ. χρησιμοποιείται η λέξη κυρίαρχη) οι Αμερικανοί το 1945…

*Η επιστολή του Αλέκου Γεωργιάδη προς τον Τσαρλς Έντσον.

Τι συνέβη σε καφενείο της Ορεστιάδας;

 

Ας επανέλθουμε όμως στο θέμα της κατηγορίας κατά του Διδυμοτείχου από τον Ελληνοαμερικανό πράκτορα της OSS Αλέκο Γεωργιάδη.

Στις 5 Ιουνίου 1945, ο Γεωργιάδης σε επιστολή προς τον Έντσον εξιστορεί τι συνέβη, όπως του τα αφηγήθηκε ο έμμισθος πληροφοριοδότης του Χριστόδουλος Καραστεφάνου, κάτοικος Ορεστιάδας.

«Σε ένα καφενείο στη Νέα Ορεστιάδα- γράφει ο Γεωργιάδης- έγινα το θέμα της συζήτησης. «Ήταν ο Αλέκος ο Αμερικάνος Κουκουές;» (δηλαδή «κομμουνιστής») ήταν το ερώτημα που τέθηκε σε μια ομήγυρη. Όλοι οι πρώην πράκτορές μου και όσοι με γνώριζαν εκεί κατά τη διάρκεια της κατοχής και αργότερα, είπαν ότι ήταν δύσκολο ακόμη και να το σκεφτώ αυτό. Μερικοί εθνικιστές που ήταν είτε στη Θεσσαλονίκη είτε στην Αθήνα ως πρόσφυγες και πρόσφατα έφτασαν στη Νέα Ορεστιάδα, επέμειναν ότι ήμουν, επειδή βοήθησα το ΕΑΜ δίνοντάς τους όπλα. Όταν τους είπαν ότι δεν έπρεπε να μιλάνε έτσι, επειδή δεν γνώριζαν, όντας απόντες, είπαν ότι ο Αρχιεπίσκοπος από το Διδυμότειχο επισκεπτόταν το σπίτι ενός ντόπιου επιχειρηματία και εκεί έκανε τη δήλωση, ότι ο Αλέκος ο Αμερικάνος ήταν η αιτία για όλα αυτά, επειδή έδωσε στους κομμουνιστές όπλα.

Η παρέα στο καφενείο ρώτησε στη συνέχεια τον Καραστεφάνου αν με γνώριζε ως «Κουκουέ». Φοβούμενος ότι οι εθνικιστές και οι αξιωματικοί της Εθνοφρουράς που ήταν εκεί «θα του καταλόγιζαν φταίξιμο», μου είπε ο ίδιος, ότι τους είπε, πως «νόμιζε ότι ήμουν φιλο-κομμουνιστής». Εφόσον αυτό μπορεί να συμβεί στο εγγύς μέλλον, έχω μια περιγραφή της ιστορίας γραμμένη από τον ίδιο τον αφελή, την οποία σας στέλνω για τα αρχεία σας».

Συνεχίζοντας ο Γεωργιάδης εξήγησε ότι θεωρούσε όλο αυτό, μια εθνικιστική προπαγάνδα για να τους δυσφημίσει σε εκείνη την περιοχή, ώστε να μην μπορούν να παρακολουθούν τις πράξεις τους. Ταυτόχρονα, το θεωρούσε και ως δράση εναντίον τους, καθώς οι άνθρωποι του Έβρου, συμπεριλαμβανομένων των εθνικιστών, γνώριζαν τις δραστηριότητες τους εκεί και ήταν φιλικοί προς αυτόν.

Πίστευε απόλυτα, ότι η δουλειά του πρόξενου της Αδριανούπολης Καμπαλούρη, είναι αυτή που του έχει προκαλέσει πολλά προβλήματα στην Τουρκία. Τον βοηθούσε σε αυτή τη βρώμικη δουλειά ο Μητροπολίτης Ιωακείμ, του οποίου η φήμη κατά τον Γεωργιάδη, είχε  εδραιωθεί στον Έβρο ως φιλογερμανού, καθώς και ο νέος νομάρχης, Μυτιληναίος (σ.σ. Μυτιληνιός πιο σωστά), ο οποίος ήταν ηγέτης του ΕΔΕΣ και ένθερμος υποστηρικτής του Μεταξά.

*Η αναφορά για τις δραστηριότητες του Καραστεφάνου.

Ποιος ήταν ο Καραστεφάνου;

 

Ας δούμε τώρα ποιος ήταν ο Καραστεφάνου, που μετέφερε στο Γεωργιάδης τις καφενειακές συζητήσεις που είχαν γίνει στην Ορεστιάδα.

Σύμφωνα με έγγραφη αναφορά δραστηριοτήτων του ίδιου του Καραστεφάνου, που ο Γεωργιάδης την είχε επισυνάψει στην επιστολή του προς τον Έντσον ο Καραστεφάνου, τον Ιούνιο του 1945, προσλήφθηκε ως σύνδεσμος μεταξύ του Ελληνικού Προξενείου στην Αδριανούπολη και των πρακτόρων της υπηρεσίας σε Ορεστιάδα - Διδυμότειχο - Τρίγωνο.

Προσλήφθηκε από τον Έλληνα λοχαγό, Ιωάννη Δεμερτζή και υπηρέτησε μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 1943, όταν η δράση αυτής της υπηρεσίας έγινε γνωστή στους Γερμανούς και διαλύθηκε. Στη συνέχεια προσλήφθηκε από μια νέα αμερικανική αποστολή υπό τον Γεωργιάδη. Αυτή η αποστολή είχε πάει στην Αίγυπτο στα μέσα Οκτωβρίου του ίδιου έτους, και από εκεί έφτασε στην Αδριανούπολη. Ο Καραστεφάνου υπηρέτησε ως σύνδεσμος μέχρι τον Φεβρουάριο του 1944, όταν έγινε γνωστή η δράση του στους Γερμανούς και αναγκάστηκε να καταφύγει στον ΕΛΑΣ (στον οποίο ανήκε ο αδελφός του), όπου υπηρέτησε ως ομαδάρχης.

Επειδή δεν συμφωνούσε- όπως έγραφε ο ίδιος-  με τους ηγέτες αυτού του σώματος και με την ιδεολογία τους, γιατί ήταν κομμουνιστές, και επειδή έμαθε ότι οργανωνόταν μια εθνικιστική ομάδα, απευθύνθηκε σ’ αυτήν την  ομάδα με σκοπό να συνεργαστεί μαζί τους. Αυτό έγινε γνωστό στους κομμουνιστές και μη έχοντας άλλη διέξοδο, διέφυγε στην Τουρκία. Οι Τούρκοι ήθελαν να τον επιστρέψουν στην Ελλάδα και τον κράτησαν περιορισμένο για οκτώ ημέρες. Ειδοποίησε τον Γεωργιάδη και ως αποτέλεσμα των προσπαθειών του μέσω των τουρκικών αρχών, στάλθηκε στην Αίγυπτο ως πρόσφυγας. Ζήτησε από τον Γεωργιάδη ένα πιστοποιητικό που να βεβαιώνει για τις υπηρεσίες μου, αλλά για λόγους ασφαλείας αρνήθηκε να του δώσει τέτοιο πιστοποιητικό.

Έφυγε από την Αδριανούπολη στις 24 Μαΐου και έφτασε στο Χαλέπι στις 31 Ιουλίου 1944. Στη συνέχεια, κατέληξε στην Παλαιστίνη με μια ομάδα 360 ατόμων. Από αυτούς, όλοι στρατολογήθηκαν από την ελληνική κυβέρνηση εκτός από τον Καραστεφάνου. Οι ελληνικές αρχές της Μέσης Ανατολής μπορεί να ήταν καχύποπτες σχετικά με τις σχέσεις του με τον ΕΛΑΣ.

Τελικά επιστρατεύτηκε τον Νοέμβριο του 1944, αλλά τον κράτησαν στο στρατόπεδο για μήνες ακόμη, ενώ άλλοι στάλθηκαν να ενταχθούν στις μονάδες τους. Γι' αυτό, ενημέρωσε τον Έλληνα πρόξενο στην Παλαιστίνη και του είπε την ιστορία του. Του είπε μάλιστα ότι είχε συνεργαστεί με τον Αμερικανό Γεωργιάδη στην Αδριανούπολη, ο πρόξενος σχολίασε, ότι συχνά ενημέρωνε πως ο Αμερικανός ήταν κομμουνιστής. Το ίδιο είπε και ένας Έλληνας που συνεργαζόταν με βρετανική υπηρεσία στην Παλαιστίνη. Ο Καραστεφάνου απάντησε: «Μας θεωρούσαν κομμουνιστές αφού είχαμε εκτελέσει τέτοια υπηρεσία και είχαμε κινδυνεύσει από τους Γερμανούς, τους ίδιους τους αντάρτες, τους Τούρκους και από μισθοφόρους;».

Όταν επέστρεψε στον Έβρο, άκουσε διαδόσεις  ότι ο Γεωργιάδης ήταν φίλος των κομμουνιστών και τους υποστήριζε. Πληροφορήθηκε ότι οι αναφορές προέρχονταν από βασιλικούς, που είχαν φτάσει πρόσφατα στον Έβρο. Συχνά, φοβούμενος τις ελληνικές και βρετανικές αρχές και για να καθησυχάσει τυχόν υποψίες που μπορεί να είχαν οι ανώτεροί του γι’ αυτόν, έλεγε ότι υποθέτει πως ο Αμερικάνος ήταν φίλος των κομμουνιστών.

«Καταλαβαίνοντας ότι είχα αδικήσει τον Γεωργιάδη, προσπάθησα να τον συναντήσω για να του ζητήσω συγγνώμη. Έμαθα ότι βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη και πραγματοποίησα μια συνάντηση μέσω του Αμερικανικού Προξενείου. Αυτή η κατάθεση είναι το αποτέλεσμα αυτής της συνάντησης και ελπίζω να ξεκαθαρίσει το θέμα» κατέληγε ο Καραστεφάνου.

Αυτό ήταν ένα άγνωστο περιστατικό, που το Διδυμότειχο, και ηγετικές προσωπικότητές του βρέθηκαν να κατηγορούνται για συνωμοσία με στόχο τη δολοφονία Ελληνοαμερικανού πράκτορα της OSS. Τα μόνα στοιχεία που προσκόμισε ο Γεωργιάδης στην υπηρεσία του, ήταν οι καφενειακές συζητήσεις της Ορεστιάδας.

Δεν πρέπει πάντως να λησμονείται η εθνική δράση του Μητροπολίτη Ιωακείμ Σιγάλα και το γεγονός ότι ο ΕΛΑΣ, που γνώριζε το ποιον του, πριν επιτεθεί για να ελευθερώσει το Διδυμότειχο από τους Ναζί, ζήτησε από τον Ιωακείμ να μεσολαβήσει για να παραδοθούν οι Γερμανοί ώστε να αποφευχθεί η αιματοχυσία. Ο Γερμανός διοικητής κράτησε αγέρωχη στάση και απέρριψε τη μεσολάβηση. Το αποτέλεσμα ήταν να συντριβεί η γερμανική δύναμη, κάποιοι να σκοτωθούν, άλλοι να μπορέσουν να ξεφύγουν μέσω του ποταμού Έβρου προς την Τουρκία και άλλοι να πνιγούν.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, από τις 28 έως τις 31 Αυγούστου 1944, οι αντάρτες συνέλαβαν 284 αιχμαλώτους και κατέλαβαν πυρομαχικά και όπλα από τις φρουρές του Διδυμοτείχου και των Φερών, 60 σιδηροδρομικά βαγόνια με τρόφιμα, τεθωρακισμένα οχήματα και 14 αυτοκίνητα.

Η ελευθερία, ήρθε δολιχοδρομώντας μέσα από δύσβατες ατραπούς και κακούς οιωνούς, για όσα θα ακολουθούσαν τα επόμενα χρόνια.

 

Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

ΠΗΓΕΣ

*Αμερικανικά Εθνικά Αρχεία (συλλογή εγγράφων Vlanton, ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ)