Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Sitalkis. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Sitalkis. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

Όταν το Διδυμότειχο, έτρεφε τους δημοσιογράφους της Αθήνας, στην Κατοχή

*Το κτίριο με τα δύο μπαλκόνια στο κέντρο, στέγαζε τη νομαρχία Έβρου κατά την Κατοχή. Ήταν παράλληλα και κατοικία του νομάρχη. Ο νομάρχης Ιωάννης Φραγκούλης δολοφονήθηκε στο κτίριο αυτό. Η φωτογραφία είναι από την απελευθέρωση του Διδυμοτείχου τον Αύγουστο του 1944, από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ 




*Ένα άγνωστο υπόμνημα
του δημοσιογράφου Σπ. Σέλληνα



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Το Διδυμότειχο κατά την περίοδο της Κατοχής τροφοδότησε με τρόφιμα την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, σώζοντας από την φοβερή πείνα πολλούς Αθηναίους δημοσιογράφους και τις οικογένειές τους. Τροφοδότης ήταν ο Αθηναίος δημοσιογράφος Σπ. Σέλληνας, όπως προκύπτει από υπόμνημα του γραμμένο στο Κάιρο στις 31 Μαρτίου 1944.
                Τα γεγονότα εξελίχθηκαν από τη Μεγάλη Εβδομάδα του 1942, όταν δολοφονήθηκε χωρίς ιδιαίτερο λόγο από το ΕΑΜ, ο νομάρχης Έβρου Ιωάννης Φραγκούλης. Να θυμίσουμε, ότι όταν η Ελλάδα καταλήφθηκε το 1941 από τους Γερμανούς, οι νομοί Ξάνθης και Ροδόπης, παραχωρήθηκαν στους συμμάχους τους Βουλγάρους. Ο νομός Έβρου πλην της περιοχής Αλεξανδρούπολης παρέμεινε υπό Γερμανική διοίκηση και η πρωτεύουσα του νομού μεταφέρθηκε στο Διδυμότειχο. Τον δολοφονηθέντα Φραγκούλη διαδέχθηκε ο δημοσιογράφος Σταύρος Ευταξίας, που ήρθε στο Διδυμότειχο και άσκησε τα καθήκοντα του, έως ότου και αυτός διέφυγε στη Μέση Ανατολή, για να μην συλληφθεί από τους Γερμανούς, όταν αυτοί πληροφορήθηκαν τις εθνικές δραστηριότητές του.
                Ο Σπύρος Σέλληνας βρέθηκε στο Διδυμότειχο, όταν τον Ιούλιο του 1942 έλαβε επιστολή του νομάρχη Σταύρου Ευταξία, που τον καλούσε εκεί για λόγους «εθνικούς».
*Η υπογραφή του Σπύρου Σέλληνα, στο ενδιαφέρον υπόμνημά του

Ποιος ήταν ο Σπύρος Σέλληνας


                Ας δούμε όμως, ποιος ήταν ο δημοσιογράφος Σπύρος Σέλληνας.
                Από το 1926 σε πολλή νεαρή ηλικία, άρχισε να εργάζεται στην αμερικανική εταιρεία ύδρευσης των Αθηνών την Ούλεν και αργότερα αλλού στη Θεσσαλονίκη, ενώ παράλληλα ολοκλήρωνε τις σπουδές του στη Νομική Αθηνών. Το 1927 κλήθηκε να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Στο Ναυτικό, αποσπάσθηκε ως αγγλομαθής στη Βρετανική Ναυτική Αποστολή, στο υπουργείο Ναυτικών.  Απολύθηκε το 1929 και πλέον ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία. Έγινε και μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών.
                Το 1937 ο δημοσιογράφος Δημήτριος Σβολόπουλος, πολιτικός αρθρογράφος της εφημερίδας «Ελεύθερος Άνθρωπος» τοποθετήθηκε διευθυντής στο υφυπουργείο Τύπου και Τουρισμού. Στην εφημερίδα είχε γνωρίσει τον Σπύρο Σέλληνα, που εργάζονταν εκεί ως διορθωτής και μεταφραστής από την αγγλική γλώσσα και εκτίμησε τις ικανότητές του. Έτσι τον προσέλαβε στο υφυπουργείο Τύπου, όπου ήδη εργάζονταν οι  Γεώργιος Σεφεριάδης (ο ποιητής Γεώργιος Σεφέρης) και οι δημοσιογράφοι Αντώνιος Σβώκος και Σταύρος Ευταξίας. 
*Το Διδυμότειχο της Κατοχής. Η περιοχή της "Κάϊντρας"

                Κατά τη διάρκεια της Ιταλικής επίθεσης από τον Οκτώβριο του 1940 ο Σέλληνας που συνέχισε να εργάζεται στην εφημερίδα «Ασύρματος» κλήθηκε να αναλάβει την οργάνωση και τη διεύθυνση του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών στο πρόγραμμα 12 ξένων γλωσσών που εξέπεμπε καθημερινά για να διαφωτίζει την παγκόσμια κοινή γνώμη, για τον αγώνα που έδινε η Ελλάδα εναντίον του ιταλικού φασισμού. Παράλληλα παρείχε διευκολύνσεις στους εκπροσώπους του Τύπου και της Ραδιοφωνίας των συμμαχικών χωρών, οι οποίοι έστελναν θερμές ανταποκρίσεις υπέρ της χώρας μου, όπως οι Peter Tompkins, ο Γιώργος Χανιώτης κ.ά. Ο Σέλληνας συνέχισε τις εκπομπές ως την τελευταία ώρα που μπήκαν οι Γερμανοί στην Αττική.
                «Και μόνον όταν οι σύγχρονοι Ούννοι ήρχισαν να πατούν τα άγια χώματα της Αττικής, απεχώρησα εκ της θέσεώς μου την αποφράδα εκείνην νύκτα της 26ης προς την 27ην Απριλίου 1941, αφού προηγουμένως έκαυσα τα αρχεία και τα λοιπά έγγραφα του Σταθμού» ανέφερε σε υπόμνημά του 1944 ο Σέλληνας.   
                Έκτοτε και επί ένα έτος παρέμεινε άνεργος, αφού οι Γερμανοί μεταξύ άλλων διέκοψαν την έκδοση της εφημερίδας «Ασύρματος». Αρνούμενος παρά τις προτάσεις να συνεργασθεί με τις κατοχικές κυβερνήσεις ζούσε με ένα γλίσχρο επίδομα, που έδινε η ΕΣΗΕΑ στα άνεργα μέλη της. Η οικογένειά του έζησε τον μεγάλο θανατηφόρο λιμό της κατοχικής Αθήνας.
*Μια από τις προκηρύξεις του νομάρχη Σταύρου Ευταξία προς του αγρότες του Έβρου.

Καλείται στο Διδυμότειχο από τον νομάρχη Σταύρο Ευταξία

                Τον Ιούλιο του 1942 έλαβε από το Διδυμότειχο την επιστολή του πρώην συναδέλφου του και πλέον νομάρχη Έβρου Σταύρου Ευταξία, που τον καλούσε εκεί επειγόντως για άσκηση εθνικού έργου.
                Ο Σπύρος Σέλληνας αμέσως  ενημέρωσε το προεδρείο της Ένωσης Συντακτών το οποίο συμφώνησε και του ανέθεσε επιπλέον την αποστολή να φροντίζει για την αποστολή ποσοτήτων τροφίμων στον Συνεταιρισμό της ΕΣΗΕΑ, ο οποίος συντηρούσε 2000 άτομα οικογενειών των μελών της. Η ΕΣΗΕΑ του έδωσε και κάποια χρήματα έναντι της αποστολής του. Έτσι ξεκίνησε για το δύσκολο ταξίδι. Για να μην προκαλέσει τις υποψίες των Γερμανών φρόντισε να… ναυτολογηθεί ναύτης σε ένα βενζινόπλοιο. Κατόρθωσε να φτάσει στην Αλεξανδρούπολη και εν συνεχεία στο Διδυμότειχο. Εκεί για να εγκριθεί η παραμονή του δέχτηκε να τοποθετηθεί στη θέση του διευθυντή του νομάρχη Έβρου. Υπενθυμίζεται ότι δεν πήγε εκεί ως διορισμένος από την κατοχική κυβέρνηση της Αθήνας, αλλά ως ιδιώτης.
*Ο δολοφονηθείς νομάρχης Ιωάννης Φραγκούλης (Αρχείο Γιώργου Αγγέλη)

                Στο Διδυμότειχο η πρώτη ενέργειά του ήταν να έρθει σε επαφή με τα μέλη της Εθνικής Πατριωτικής Οργάνωσης, που δρούσε εκεί. Έγινε μέλος της και πήρε τις συνθηματικές ονομασίες 54 και κατόπιν 52/56. Μύησε τον νομάρχη στην οργάνωση και τον έφερε σε επαφή με τον Έλληνα πρόξενο της Αδριανούπολης Καμπαλούρη, μέσω του τότε διαφυγόντος στην Τουρκία μέλους της Οργάνωσης και νομομηχανικού Έβρου Παναγιώτη Σίνη, ο οποίος τελικά στη Μέση Ανατολή κατετάγη στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις με το βαθμό του υπολοχαγού. Συνεργάσθηκε με την Εθνική Πατριωτική Οργάνωση στο Διδυμότειχο επί ένα χρόνο.
*Εικόνα από το Διδυμότειχο της Κατοχής. "Γκατζιολοφόρτια" με καύσιμη ύλη για τις σόμπες


Βοήθεια στους κατατρεγμένους Έλληνες


                Δύο φορές πέρασε κρυφά στις βουλγαροκρατούμενες περιοχές της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας, όπου συνάντησε  Έλληνες που είχαν διαμείνει εκεί, σχηματίζοντας  ο ίδιος εντυπώσεις από τα δεινά που αντιμετώπιζαν.
                Στο Διδυμότειχο συναντούσε και συνεργάζονταν με τους μυστικούς πράκτορες που έστελναν στα εδάφη που έλεγχαν οι Βούλγαροι και συνέλεγε πληροφορίες για τις εθνικές ομάδες αντίστασης. Συνέτασσε εκθέσεις και με ένα μυστικό ταχυδρόμο του νομάρχη, τις έστελνε στο ελληνικό προξενείο της Αδριανούπολης. Σε μία περίπτωση στο Διδυμότειχο, μέσα στο γραφείο του νομάρχη με κίνδυνο να συλληφθεί από τους Γερμανούς που έκαναν αιφνιδιαστικούς ελέγχους, δακτυλογράφησε μια έκθεση 47 σελίδων για τις ωμότητες των Βουλγάρων, ώστε να είναι έτοιμη να χρησιμοποιηθεί ως αδιαμφισβήτητο ιστορικό τεκμήριο στο προσεχές συνέδριο της Ειρήνης. Αντίγραφα αυτής της έκθεσης ο Σέλληνας μετέφερε αργότερα κατά τη διαφυγή του στη Μέση Ανατολή και κατατέθηκαν στο Κάιρο στη Διεύθυνση Ειδικών Υπηρεσιών Πολέμου, στο γραφείο Τύπου και στον ανακριτή του Στρατοδικείου ταγματάρχη Κωστόπουλο.
                Ο Σπύρος Σέλληνας κατά την παραμονή του στο Διδυμότειχο είχα πάντοτε επαφή και βοηθούσε αθέατος τις οικογένειες των τουφεκισθέντων στον Έβρο πατριωτών, των κατά καιρούς διαφυγόντων στη Μέση Ανατολή και σε όσους κατέφευγαν εκεί από τις βουλγαροκρατούμενες περιοχές της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας.
*Ο δολοφονηθείς το 1943 ταγματάρχης Γεώργιος Σταθάτος. Προτομή στην Νέα Ορεστιάδα

                Παραβλέποντας τους κινδύνους εκ μέρους των κατακτητών αλλά και των «διαπληκτιζομένων ανταρτών» του νομού Έβρου συνοδευόμενος από τον Δήμαρχο Σουφλίου Παναγιώτη Δεμερτζή (που αργότερα τον συνέλαβαν οι Γερμανοί) ανέβηκε στα λημέρια της Γκίμπραινας (ανατολικές υπώρειες της οροσειράς της Ροδόπης) και επιχείρησε να πείσει τους αντάρτες του ΕΛΑΣ, παρουσία και του ταγματάρχη Γεωργίου Σταθάτου (το 1943 τον εκτέλεσαν οι Ελασίτες στη Δαδιά) «να αφήσουν κατά μέρος τους διχασμούς, εξορκίζων αυτούς να εργασθούν με μιαν πνοήν και μίαν ψυχήν ως σύγχρονοι Αρματωλοί και Κλέφτες δια την απελευθέρωσιν της Πατρίδος μας».
                Μέρος της άλλης αποστολής του ήταν να συντάσσει καταλόγους των θυμάτων της Γερμανοβουλγαρικής θηριωδίας και να επιτυγχάνει έγκριση από το νομάρχη Σταύρο Ευταξία για χορήγηση χρηματικών βοηθημάτων, βάσει αποδείξεων κατατεθειμένων στη Νομαρχία και τους εντεταλμένους της  Εθνικής Πατριωτικής Οργάνωσης Άγγελο Ζωγράφο και Αθανάσιο Πανταζίδη.
                Παράλληλα παρείχε κάθε είδους βοήθεια στην Οργάνωση και προετοίμαζε τις συσκέψεις των μελών της με τον νομάρχη, λαμβάνοντας τα κατάλληλα προφυλακτικά μέτρα.
                Σημαντική ήταν η βοήθειά προς τον καταδικασμένο σε θάνατο από πείνα λαό της Χίου. Πήρε την πρωτοβουλία και εγκρίθηκε από το νομάρχη η αποστολή σημαντικής ποσότητας τροφίμων. Τα τρόφιμα αυτά παραδόθηκαν σε επιτροπή που εξέλεξαν οι Χιώτες και ήρθε στο Διδυμότειχο να τα παραλάβει. Την επιτροπή αποτελούσαν ο Γεώργιος Βερβερέλης, πρόεδρος, ο Κ. Αργυράκης διευθυντής της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, Α. Αμύγδαλος υποδιευθυντής της Αγροτικής Τράπεζας Χίου και Ι. Καβάφης πρόεδρος του Εθνικού Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Χίου. Η επιτροπή είχε φέρει μαζί της φωτογραφίες των αποσκελετωμένων παιδιών της Χίου.
*Έφιππος, πρώτος ο νομάρχης Σταύρος Ευταξίας στα πέριξ του Διδυμοτείχου 
(αρχείο Γιώργου Αγγέλη)


Βοήθεια στους δημοσιογράφους της Αθήνας


                Ιδιαίτερη βοήθεια προσέφερε ο Σέλληνας στους συναδέλφους του δημοσιογράφους της Αθήνας.
                «Συνεπής προς την αρχικήν μου αποστολήν , εβοήθησα τον δημοσιογραφικόν κόσμον της Ελλάδος επιτυχών την αποστολήν υπό του νομάρχου επανειλημμένως σημαντικών ποσοτήτων τροφίμων καθόσον επίλεκτα μέλη του είχον αρχίσει να υφίστανται τας συνεπείας της πείνης. Εν ολομελεία η Ένωσις Συντακτών μου εξέφρασε τας θερμοτάτας ευχαριστίας της» γράφει στο υπόμνημά του ο Σπύρος Σέλληνας. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες τα τρόφιμα προς την Αθήνα συνόδευε ο δημοσιογράφος Γιαννάτος (σ.σ. μάλλον πρόκειται για τον αείμνηστο Σπύρο Γιαννάτο).
                Σε μία περίπτωση ο Σέλληνας συνοδευόμενος από τον μόνιμο διευθυντή της Νομαρχίας Έβρου Γεώργιο Τζαβιδόπουλο πήγε στη Θεσσαλονίκη και κατόρθωσε παρακαλώντας και απειλώντας να πείσει τον δοσίλογο Γενικό Διοικητή Μακεδονίας Σιμωνίδη, να ψηφισθεί πίστωση 100 εκ. δρχ. για την περίθαλψη των προσφύγων από τις βουλγαροκρατούμενες περιοχές «οι οποίοι συνέρρεον εις Έβρον ρακένδυτοι και πειναλέοι φεύγοντες τας Βουλγαρικάς θηριωδίας». (σ.σ. οι παλαιότεροι κάτοικοι του Διδυμοτείχου έλεγαν ότι ο πληθυσμός της πόλης από 10.000 κατοίκους περίπου έφτασε αριθμεί περίπου 50.000 προσωρινούς κατοίκους).
                Σε άλλη μια περίπτωση κατόρθωσε να κατεβεί στην Αθήνα και κάνοντας χρήση της δημοσιογραφικής του ιδιότητας προέβη σε έντονα διαβήματα γραπτά και προφορικά προς τον κατοχικό πρωθυπουργό Λογοθετόπουλο, ζητώντας να παρέμβει στις Γερμανικές αρχές για να σταματήσουν τα βασανιστήρια των ατυχών Θρακών και Μακεδόνων, που ζούσαν στη Βουλγαρική ζώνη κατοχής. Ζήτησε επίσης να ιδρυθούν στις κυριώτερες πόλεις αυτών των περιοχών Επιτροπές του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού για τον επισιτισμό και την επίλυση άλλων προβλημάτων που προέκυπταν. Από το ταξίδι εκείνο συγκέντρωσε και στρατιωτικές πληροφορίες τις οποίες όταν επανέκαμψε στο Διδυμότειχο προώθησε στον  Έλληνα πρόξενο της Αδριανούπολης, Καμπαλούρη.


Διαφυγή στη Μέση Ανατολή


                Ο Σπύρος Σέλληνας συνέχισε να δρα στο Διδυμότειχο, αλλά όταν αντελήφθη ότι επίκειται η σύλληψή του από την Γκεστάπο, αποφάσισε να διαφύγει στην Τουρκία και εν συνεχεία στη Μέση Ανατολή. Οι Γερμανοί είχαν εισχωρήσει με ένα Τούρκο κατάσκοπο στις τάξεις των ανταρτών και πληροφορήθηκαν για την ύπαρξη της Εθνικής Πατριωτικής Οργάνωσης και τα μέλη της. Πρόλαβαν μάλιστα να συλλάβουν τον δήμαρχο Σουφλίου Παναγιώτη Δεμερτζή και τον ηγούμενο της Μονής Κορνοφωλιάς Χρυσόστομο Τσιριγώτη. Το προξενείο της Αδριανούπολης αναγνωρίζοντας τις υπηρεσίες του, τον Ιανουάριο του 1943 του εξέδωσε διαβατήριο, το οποίο χρησιμοποίησε του Σεπτέμβριο του ίδιου έτους και έφθασε ως το Χαλέπι της Συρίας. Όταν διέφυγε στην Ανατολική Θράκη, ευρισκόμενος στο Ουζούν Κιοπρού(Μακρά Γέφυρα) πληροφορήθηκε ότι στην Αθήνα συνελήφθη η σύζυγός του και το 10ετές τέκνο του. Να σημειώσουμε ότι κατά το παρελθόν η σύζυγός του είχε διατελέσει προσωπική τηλεφωνήτρια του Ελευθέριου Βενιζέλου και ήταν προσωπική φίλη της Πηνελόπης Δέλτα.
*Το βιβλίο του Σπύρου Σέλληνα


                Στη Μέση Ανατολή ο Σέλληνας κατετάγη στον Ελληνικό στρατό, αλλά αντιμετώπισε σειρά διώξεων. Πάντως κατά την παραμονή του στο Κάιρο άρχισε να συγγράφει ιστορικό βιβλίο, το οποίο τελικά εξέδωσε το 1946 από τις εκδόσεις «Αετός» με τίτλο «Η Ελλάς εις τον Πόλεμον- Προς την Νίκην και τον Γολγοθάν».
                Τα στοιχεία του άρθρο αυτού αντλήθηκαν από υπόμνημα που υπέβαλε στο Κάιρο στις 31 Μαρτίου 1944 στον πρωθυπουργό της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης Εμμανουήλ Τσουδερό, διαμαρτυρόμενος για τις διώξεις που υφίστατο.
*Διδυμότειχο 1941. Στην πλατεία στον κεντρικό ιστό κυματίζει η σβάστικα


                Μια πληροφορία εκτός του υπομνήματος. Το 1941 έφτασε στο Διδυμότειχο νεοδιορισμένος φιλόλογος ο Μανόλης Ανδρόνικος ο κατοπινός μεγάλος αρχαιολόγος. Δίδαξε στο γυμνάσιο Διδυμοτείχου και στη συνέχεια διέφυγε στη Μέση Ανατολή, όπου κατετάγη στον Ελληνικό Στρατό και πήρε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις.
                Και μία ακόμη πληροφορία. Το Διδυμότειχο δεν αντιμετώπισε κίνδυνο λιμού. Υπήρχαν μόνο ελλείψεις προϊόντων που δεν παράγονταν επιτοπίως. Π.χ. δεν υπήρχε ζάχαρη ή ελαιόλαδο, αλλά οι «γιαχανάδες» τα σησαμελαιοτριβεία παρήγαν άφθονο σησαμέλαιο ή σπορέλαιο από τους ηλίανθους. Υπήρχε ασυνήθιστα μεγάλη, κατά τις αφηγήσεις των ηλικιωμένων, παραγωγή σιτηρών και οσπρίων (φασόλια, ρεβίθια, φακές κ.λπ.) γι’ αυτό στέλνονταν ποσότητες σε άλλα μέρη της Ελλάδας για να σωθούν οι πεινασμένοι.


Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Στα χέρια η σημαία, το βόλι στην καρδιά…

*Σκίτσο του Εμμανουήλ Κοκκίνη από την εφημερίδα "Αστυ"




*Η περίπτωση του καπετάν Κοκκίνη,

που στα 71 του σκοτώθηκε μαχόμενος

στα τείχη της Ιεράπετρας το 1897




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η ιστορία της Κρήτης είναι γεμάτη ηρωικές πράξεις και επαναστάσεις. Ειδικά στα τέλη του 19ου οι Κρητικοί προχώρησαν σε σειρά εξεγέρσεων προσπαθώντας να αποτινάξουν τον Οθωμανικό ζυγό και να ζήσουν ελεύθεροι. Μάλιστα κατά τα έτη 1869-1874 η κατάσταση στο νησί ήταν άκρως τραγική εξαιτίας των σφαγών και των βιαιοτήτων από τους κατακτητές.
Στα 1878 μπόρεσαν οι Κρητικοί με τις αλλεπάλληλες επαναστάσεις τους να υπογραφεί η σύμβαση της Χαλέπας που επικυρώθηκε με σουλτανικό φιρμάνι και αποτέλεσε το νέο πολιτικό Οργανισμό της Κρήτης. Μεταξύ άλλων ορίζονταν ότι ο Γενικός Διοικητής της Κρήτης μπορούσε να είναι χριστιανός. Η θητεία του ορίστηκε πενταετής, με δυνατότητα ανανέωσης. Η Γενική Συνέλευση θα είχε 80 μέλη, 49 χριστιανούς και 31 μουσουλμάνους. Επίσης ιδρύονταν η Κρητική Χωροφυλακή και αναγνωρίζονταν η ελληνική, ως επίσημη γλώσσα των δικαστηρίων και της Γενικής Συνέλευσης. Η σύμβαση της Χαλέπας δέσμευε την Τουρκία να δημιουργηθεί στην Κρήτη η Χωροφυλακή μόνο από Κρητικούς και οι Χριστιανοί θα μπορούσαν να γίνουν ακόμα και αξιωματικοί.

Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

Το Ναύπλιο, τίμησε τη Θράκη.

*Ο κεντρικός ομιλητής Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



            Το ιστορικό Ναύπλιο, η πρωτεύουσα της Ελλάδας στα κρίσιμα χρόνια της αναγέννησης της χώρας μας, η σημερινή γοητευτική πόλη, τίμησε πανηγυρικά και με εντυπωσιακή συμμετοχή κόσμου, τα 97α «Ελευθέρια» της Θράκης. Δημιουργός της τιμητικής εκδήλωσης, ήταν ο δυναμικός σύλλογος Θρακών Αργολίδας «Η Θράκη», με την ενεργό συμπαράσταση της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας.
            Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 14 Μαΐου 2017 στον Δημοτικό Κινηματογράφο της πόλης. Παρέστησαν εκπρόσωποι της Μητρόπολης Αργολίδας, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Γκιόλας και της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Αδριανός (ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, που βρίσκονταν στο εξωτερικό, με τηλεφώνημά του συνεχάρη το σύλλογο για την πρωτοβουλία του), της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας η κ. Ελένη Αποστολοπούλου, ο αντιδήμαρχος του Δήμου Ναυπλιέων Κωνσταντίνος Ρούτουλας, της Δικαιοσύνης, ο υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της Πανθρακικής Ομοσπονδίας Νότιας Ελλάδας Γιώργος Σιαλάκης και πολλοί Θρακιώτες και Θρακιώτισες, που διαμένουν στο Ναύπλιο και το Άργος, αλλά και φίλοι της Θράκης.

Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

Η θρυλική «Καρτερία» και ο τραγικός θάνατος του Άστιγξ

*Αριστερά η "Καρτερία" κατά την υποδοχή του Όθωνος (από Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η «Καρτερία» υπήρξε ένα από τα γνωστότερα πολεμικά πλοία της Επανάστασης του 1821. Επιπλέον υπήρξε το πρώτο παγκοσμίως ατμοκίνητο πλοίο, που χρησιμοποιήθηκε για πολεμικούς σκοπούς. Οι Αμερικανοί εκείνη την εποχή είχαν κατασκευάσει ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο, το οποίο δεν έτυχε να χρησιμοποιηθεί σε ναυμαχίες. Με το πλοίο αυτό συνέδεσε τη ζωή του ο Άγγλος Φιλέλληνας Άμπνεϋ Φραγκίσκος Άστιγξ (Frank Abney Hastings) .
Η ιστορική «Καρτερία» ήταν μικρή τροχήλατη κορβέτα. Οι τροχοί ήταν τοποθετημένοι σε πλευρικές εσοχές. Η ταχύτητά της δεν ήταν μεγάλη. Έφθανε με δυσκολία τα 6-7 μίλια την ώρα και με καλό καιρό.
Το σπουδαιότερο της όμως πλεονέκτημα έναντι των άλλων πολεμικών σκαφών της εποχής ήταν τα πυροβόλα της. Για πρώτη φορά εμφανίζονταν πλοίο εφοδιασμένο με κανόνια που έβαλαν κοίλα βλήματα γεμισμένα με εκρηκτική ύλη. Η αποτελεσματικότητά τους ήταν ακαταμάχητη. Δεν υπήρξαν πλοία που να αντέξουν τα βλήματα εκείνα.
Η ναυπήγηση του πλοίου παραγγέλθηκε στην Αγγλία και πληρώθηκε από την Ελληνική κυβέρνηση, το Φιλελληνικό Κομιτάτο της Βρετανίας και από τον ίδιο τον Άστιγξ. Κατά τον ιστορικό, καθηγητή Κωνσταντίνο Ράδο « Ήτο τοιούτος ο ενθουσιασμός του, τοσαύτη η πεποίθησίς του, ώστε και κατέβαλεν εξ ιδίων του τρείς χιλιάδας λιρών στερλινών, όπως χρησιμεύσουν για την απόκτησιν ατμοκινήτου υπό τον όρον της συμπληρώσεως των απαιτουμένων υπό της Ελληνικής Κυβερνήσεως και της εν Λονδίνω Φιλελληνικής Εταιρείας».
*Ο Άστιγξ. Πορτρέτο από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο 

Κατά τον Σπύρο Μαρκεζίνη η εμφάνιση της «Καρτερίας» εντυπωσίασε και παρά τις ελλείψεις της «εδικαίωσε τον Άστιγγα επιμένοντα εις την αγοράν ατμήλατων σκαφών». Γράφει επίσης στην Πολιτική Ιστορία της Νεωτέρας Ελλάδος (1828-1964) ότι η «Καρτερία» παραδόθηκε στην Ελλάδα με καθυστέρηση 15 μηνών και έφτασε στη χώρα μας μετά από αβαρίες κατά τη διάρκεια του πλου από την Αγγλία. Και ότι η δράση της δεν ήταν ανάλογη με τις προσδοκίες των Ελλήνων και παρά τις έξοχες ικανότητες του Άστιγξ.
Στα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τα οποία σώζονται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής υπάρχει ένα έγγραφο του Βουλευτικού Σώματος από το Ναύπλιο προς το Εκτελεστικό Σώμα, με ημερομηνία 19 Ιουλίου 1824. Με το έγγραφο αυτό εγκρίνεται από τότε η αγορά ατμοκίνητου πλοίου.  
Από το πρώτο αυτό ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο έχει περισωθεί και βρίσκεται στο Εθνολογικό Μουσείο το ακρόπρωρό του.  Είναι από σκούρο ξύλο και παριστάνει αρχαίο Έλληνα πολεμιστή, ψηλό και εύσωμο, ο οποίος φοράει περικεφαλαία. Στο δεξί του χέρι κρατάει ξίφος. Φοράει μανδύα, ο οποίος από τον άνεμο έχει μαζευτεί στη ράχη του, σχηματίζοντας πτυχές.
*Η "Καρτερία" σε λιθογραφία του Κρατσάιζεν

                Η «Καρτερία» είχε καταπλεύσει στο λιμάνι του Ναυπλίου στις 3 Σεπτεμβρίου 1826.
Η ατμοκίνητη κορβέτα εκτός από τη συμμετοχή της σε ναυμαχίες, με τον μεγάλο σημαιοστολισμό της πήρε μέρος και στην υποδοχή του νέου βασιλέως  Όθωνος τον Ιανουάριο του 1833, στο Πρίντεζι, μαζί με την αγγλική φρεγάτα «Μαδαγασκάρη», την γαλλική κορβέτα «Κορνηλία» και την ρωσική «Άννα».
Το 1822 ευρισκόμενος στην Κόρινθο ο Άστιγξ, έστειλε επιστολή στον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο τονίζοντας: «Δεν θα σας βαρύνω με την καταρίθμησιν των θυσιών ας υπέστην προς υπηρέτησιν της Ελλάδος. Ήλθον αυτόκλητος…». Και σε άλλο σημείο υπογράμμιζε: « Ό,τι ζητώ παρά της Υψηλότητός σας είναι μόνον να υπηρετήσω, χωρίς να έχω την δύναμιν να βλάψω την πατρίδα σας».
*Προσωπογραφία του Άστιγξ, από τον Γερμανό φιλέλληνα Κρατσάιζεν


Ο μαρτυρικός θάνατος του Άστιγξ


Το 1828 και ενώ ο Καποδίστριας είχε αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, ο Άστιγξ μαζί με τον Μανόλη Τομπάζη είχαν διορισθεί «διευθυντές των ναυτικών υποθέσεων» και σχεδίαζαν την διοργάνωση του ναυτικού.
Το Μάρτιο εκείνης της χρονιάς ετοίμασαν μια συντονισμένη επιχείρηση από ξηρά και θάλασσα εναντίον του Ρίου, του Αντιρρίου και της Πάτρας, για υποχρεώσουν τους Τούρκους να εκκενώσουν το Μεσολόγγι. Ο Άστιγξ έπλεε με την «Καρτερία» έξω από τη Βοστίτσα (το Αίγιο) όταν ήρθε εντολή του Μαυροκορδάτου να πάει ο Άγγλος αξιωματικός στην Αίγινα για να του αναθέσει ο Καποδίστριας καινούργιες ναυτικές επιχειρήσεις. Ο Άστιγξ στα τέλη Απριλίου 1828, καθυστέρησε, γιατί προτίμησε να συναντηθεί με τον Άγγλο Τσώρτς στο Βασιλάδι για να εξετάσουν την κατάσταση στη νοτιοδυτική Ρούμελη. Εκεί ενεπλάκη σε επίθεση των Τούρκων εναντίον των Ελλήνων, κυρίως στην περιοχή Ανατολικού. Αυτό συνέβη στις 11 Μαΐου 1828, όταν ο ελληνικός στολίσκος πλησίασε το Ανατολικό και άρχισε να βάλλει κατά των Τούρκων, που ήταν οχυρωμένοι εκεί, χωρίς όμως να επιφέρει τα ποθούμενα αποτελέσματα.
Οι Έλληνες έριχναν «κονγκρεβιανούς πυραύλους»!!! Τι ήταν αυτοί οι πύραυλοι; Ήταν ρουκέτες,  που είχε σχεδιάσει ο Άγγλος συνταγματάρχης Ουίλιαμ Κόνγκριβ και είχαν πάρει το όνομά του. Οι Άγγλοι τις χρησιμοποίησαν σε πολλές μάχες σε διάφορα μέρη της Γης.
Ο Άστιγξ που είχε ανησυχήσει γιατί ο στολίσκος προχώρησε χωρίς να έχει πάρει διαταγή, μπήκε σε μια βάρκα για να πάει στα καράβια να διευθύνει αυτοπροσώπως την επίθεση. Παγιδεύτηκε όμως σε ένα σημείο που οι Τούρκοι είναι τοποθετήσει πασσάλους . Εκεί τους χτύπησαν οι Τούρκοι και τραυμάτισαν πολλούς. Ανάμεσα τους και ο Άστιγξ στο αριστερό χέρι. Η επιχείρηση δεν είχε επιτυχία. Ο στολίσκος απομακρύνθηκε και ο Άγγλος αξιωματικός μεταφέρθηκε στην «Καρτερία» που έπλευσε αμέσως προς το Βασιλάδι. Το τραύμα του αρχικά δεν θεωρήθηκε σοβαρό. Ούτε ο ίδιος έδωσε σημασία. Στις 16 Μαΐου πιστεύοντας ότι το τραύμα του επουλώνεται άρχισε να οργανώνει νέα επιχείρηση κατά του Ανατολικού.
*Η "Καρτερία"

Η μόλυνση όμως του τραύματος δεν υποχώρησε και στο Βασιλάδι δεν υπήρχε χειρουργός να το θεραπεύσει. Ο Άστιγξ μεταφέρθηκε επειγόντως τελικά στη Ζάκυνθο. Εκεί οι γιατροί είδαν ότι, ακόμα και να κόψουν το χέρι του τραυματία δεν θα έσωζαν τη ζωή του. Έτσι ο Άστιγξ μεταφέρθηκε στο λοιμοκαθαρτήριο της Ζακύνθου, όπου πέθανε μέσα σε βασανιστικούς πόνους, στις 20 Μαΐου σε ηλικία 34 ετών. Η σορός του μεταφέρθηκε αρχικά στο Λουτράκι και τελικά τοποθετήθηκε σε κρύπτη της εκκλησία του Ορφανοτροφείου της Αίγινας. Η κηδεία του υπήρξε πάνδημη και σ’ αυτήν παρέστη και ο Ιωάννης Καποδίστριας. Ένα χρόνο μετά το 1829 , η σορός του με το πλοίο «Καρτερία» και συνοδεία άλλων 10 πολεμικών πλοίων μεταφέρθηκε στον Πόρο όπου και ετάφη. Στην τελετή μίλησε για τον Άγγλο Φιλέλληνα, ο Σπυρίδων Τρικούπης. Το δραματικό περιστατικό του τραυματισμού επιβεβαιώνει, με αναφορά στα «Απομνημονεύματά» του και ο Ιθακήσιος αγωνιστής Διονύσιος Ευμορφόπουλος.
Ο Άστιγξ υπήρξε ειλικρινής φιλέλληνας, υπηρέτησε την υπόθεση της Ελληνικής Επανάστασης με γενναιότητα και αυταπάρνηση, με ηρωισμό και αυτοθυσία. Ο Σκώτος στρατηγός Τόμας Γκόρντον, που υπηρέτησε στην Ελληνική Επανάσταση  και έγραψε την ιστορία της, υπογράμμισε σχετικά ότι αν υπήρχε κάποιος πραγματικά χρήσιμος φιλέλληνας αυτός ήταν ο Άστιγξ. Δεν πληρωνόταν από την Ελλάδα, και διέθεσε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του για να συντηρεί την «Καρτερία». Ο Άστιγξ ως Άγγλος αξιωματικός του ναυτικού είχε συμμετάσχει στη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ με το λόρδο Νέλσον, αλλά αργότερα εγκατέλειψε το βρετανικό ναυτικό και έζησε στη Γαλλία για έναν χρόνο, πριν έρθει στην Ελλάδα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Άστιγξ ήταν από τους πρώτους, που έδειξε εμπιστοσύνη στην ελληνική ναυτοσύνη και επέμεινε ότι η Ελλάς πρέπει να αποκτήσει ναυτική ισχύ. Σε ένα υπόμνημά του, το 1823 επιχειρηματολογούσε υπέρ της χρήσης ατμόπλοιων, οπλισμένων με βαριά κανόνια, εναντίον του τουρκικού στόλου. Το υπόμνημά του, που αν ανακοίνωσε ο λόρδος Μπάϋρον, με ορισμένες τροποποιήσεις κατατέθηκε και στην ελληνική κυβέρνηση το 1824. Σ’ αυτό ο Άστιγξ έγραφε:
«Εν πρώτοις καταθέτω ως αξίωμα ότι η Ελλάς δεν δύναται να επιτύχη αποφασιστικόν τι πλεονέκτημα επί των Τούρκων άνευ οριστικής ναυτικής υπεροχής. Καθότι είναι αναγκαίον να τους εμποδίζει να επιβοηθώσιν τα φρούριά των και επισιτίζωσιν τους στρατούς των δια θαλάσσης».    


Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης




ΠΗΓΕΣ:
*Σπύρου Μαρκεζίνη «Πολιτική Ιστορία της Νεωτέρας Ελλάδος (1828-1964)» Εκδόσεις Πάπυρος.
*Ιστορία Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών.
*Γεωργίου Φίνλεϋ «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως» (Μετάφραση Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη) Έκδοση του Ιδρύματος της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία.

Παρασκευή, 5 Μαΐου 2017

Το Ναύπλιο γιορτάζει τα "Ελευθέρια" της Θράκης

*Η αφίσα της εκδήλωσης του Ναυπλίου 



               Την Κυριακή 14 Μαΐου, όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο όμορφο και ιστορικό Ναύπλιο! Ο δραστήριο σύλλογος Θρακών Αργολίδας «Η Θράκη», τιμά με ειδική εκδήλωση που οργανώνει την 97η επέτειο Απελευθέρωσης της Θράκης, σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Αργολίδας.
                Η εκδήλωση θα γίνει στις 12 το μεσημέρι στον κινηματογράφο Ναυπλίου. Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο πρόεδρος του Συλλόγου κ. Πέτρος Νταλιάνης και οι επίσημοι που έχουν προσκληθεί. Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο δημοσιογράφος Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης. Θέμα: «Ο αγώνας των Θρακών βουλευτών για να μην χαθεί η Ανατολική Θράκη το 1922». Θα ακολουθήσουν χοροί της Θράκης και θα παρατεθεί μικρή δεξίωση. Είσοδος ελεύθερη. 
*Οι δύο όψεις της πρόσκλησης

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Κολύμπησε... για τη λευτεριά της Θράκης, ο Γ. Κονδύλης!!!

*Η ανταπόκριση του Κώστα Αθάνατου στην "Πατρίδα". Ο Κονδύλης κολυμβών...




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Είναι γνωστό ότι ο Γεώργιος Κονδύλης υπήρξε ασυγκράτητος σε ό,τι έβαζε στο νου του. Παράφορος κυριολεκτικά. Ορμητικός και ασταμάτητος. Γι' αυτό του κολλήσανε το παρατσούκλι "Κεραυνός". Και παρά την ευθύνη του στην επαναφορά της βασιλείας το 1935, δεν μπορεί κανείς να του αρνηθεί ότι πολέμησε για την πατρίδα από το 1896 έως το 1923 ως στρατιωτικός και στη συνέχεια ως πολιτικός.
                Βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των στρατιωτικών και πολιτικών εξελίξεων.  Δεν είναι τυχαίο ότι διετέλεσε πρωθυπουργός, αντιβασιλέας, αλλά και πολλές φορές βουλευτής και υπουργός.
                Ο Κονδύλης αγωνίσθηκε ιδιαιτέρως και για την απελευθέρωση της Θράκης.
                Η δράση του άρχισε από την ηλικία των 18 ετών όταν κατατάχθηκε εθελοντής στο στρατό  και πήρε μέρος στην Κρητική Επανάσταση του 1896. Αργότερα έδρασε ως  οπλαρχηγός στο Μακεδονικό αγώνα κυρίως στην περιοχή Καστοριάς και Μοριχόβου.

Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

Έτσι γίναμε ανεξάρτητο κράτος…

*Η πρώτη σελίδα του πρωτοκόλλου του 1830





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Και κάπως έτσι γίναμε ελεύθερο και ανεξάρτητο κράτος μετά από ένα γενικό ξεσηκωμό, που άρχισε στις 25 Μαρτίου 1821, ποτίσθηκε με άφθονο ελληνικό αίμα και κινδύνευσε να καταρρεύσει εξαιτίας εμφυλίων σπαραγμών…
                Οι βασικές πρόνοιες για την δημιουργία του νέου ελληνικού κράτους, περιλαμβάνονται στο πρωτόκολλο της 4ης Ιανουαρίου 1830, που συνυπέγραψαν οι πληρεξούσιοι της Γαλλίας, της Μεγάλης Βρετανίας και της Ρωσίας. Αντίγραφο αυτού πρωτοκόλλου υπάρχει στα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, που εξέδωσε η Βουλή των Ελλήνων. Το πρωτόκολλο αυτό βασίσθηκε και στο άρθρο 10 της συνθήκης μεταξύ Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που είχε συναφθεί στην Αδριανούπολη μετά την ήττα της δεύτερης στον μεταξύ τους πόλεμο, αλλά και στην απόφαση των υπουργών Εξωτερικών, που είχαν συνεδριάσει νωρίτερα στο Λονδίνο.

Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Η εκδίκηση του Δράμαλη… 56 χρόνια μετά, στην Αν. Ρωμυλία!!!

*Από την "Εφημερίδα" του Δημητρίου Κορομηλά.




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Είναι άγνωστο, αλλά ο Δράμαλης, ο μεγάλος ηττημένος πασάς της μάχης των Δερβενακίων, πήρε εκδίκηση από τους Χριστιανούς, που τον κατενίκησαν και τον οδήγησαν στο θάνατο, πολλά χρόνια αργότερα, όταν… δεν ζούσε πια!!! Και πήρε εκδίκηση μέσω ενός γιου του το 1877.
                Ας δούμε όμως τα γεγονότα από την αρχή.
                Η Μάχη των Δερβενακίων, είναι μια από τις σημαντικότερες μάχες της Επανάστασης του 1821, γιατί έκρινε αποφασιστικά την πορεία του αγώνα των επαναστατημένων Ελλήνων και επέτρεψε να λάμψει ο στρατηγικός νους του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
                  Ήταν αρχές Ιουλίου του 1822, όταν ισχυρή τουρκική δύναμη υπό τον Μαχμούτ Πασά, γνωστότερο ως Δράμαλη (λόγω της καταγωγής του από τη Δράμα) άρχισε να κατεβαίνει προς την Πελοπόννησο για να καταπνίξει στο αίμα την εξέγερση των Ελλήνων. Η δύναμη αυτή εντυπωσίαζε και τρομοκρατούσε τους πάντες απ’ όπου περνούσε. Ο Δράμαλης απέβλεπε στην ανακατάληψη της Τριπολιτσάς και στον τερματισμό  της Επανάστασης στον Μοριά.

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

Έλληνας στην Πλέβνα με λάφυρο την Τουρκική σημαία (1877)

*Εικόνα από τον ρωσοτουρκικό πόλεμο 1877-78. Πίνακας του Victor Mazurofski


Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Η Πλέβνα (σημερινό Πλέβεν) είναι μια ορεινή πόλη στη Βόρεια Βουλγαρία, που έμεινε στην ιστορία, από τη μεγάλη μάχη που έγινε κατά τη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου το 1877. Η μάχη ήταν άκρως αιματηρή και έκρινε μαζί με άλλες μάχες την έκβαση αυτού του πολέμου (διάβαση της Σίπκας κ.λπ.).
Στη μάχη αυτή, ανιχνεύονται σημάδια ελληνικής παρουσίας, υπέρ των Ρώσων, που συνήθως μας είναι άγνωστη, πέραν της γνωστής ιστορικής πραγματικότητας, ότι η Ελλάδα δίστασε να βγει στον πόλεμο εκείνο στο πλευρό των Ρώσων, που ήταν οι νικητές. Μαζί με τους Ρώσους πολέμησαν τότε οι Ρουμάνοι (οι ελληνικές εφημερίδες τους αποκαλούσαν Ρωμούνους) οι οποίοι έμπρακτα κατοχύρωσαν την ανεξαρτησία τους από τους Οθωμανούς.
   Η Πλέβνα, με μεγάλη δυσκολία, χρονική καθυστέρηση και τεράστιες απώλειες σε ζωές, καταλήφθηκε από τους Ρώσους προς τα τέλη του 1877, που έτσι μπόρεσαν να προελάσουν και να καταλάβουν διαδοχικά τη Σόφια και τη Φιλιππούπολη και τον Ιανουάριο του 1878 να καταλάβουν την Αδριανούπολη.

Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

Η εκκένωση της Αν. Θράκης το 1922: Φρικώδης…

*Η θλιβερή εκκένωση της Ανατολικής Θράκης


*Η μέγιστη αδικία εις βάρος της Θράκης
*Η λέξη φρίκη κυριαρχούσε στα ρεπορτάζ
*Από παντού αισχροκέρδεια
*Βροχή, λάσπη και χαλάζι
*Η «κηδεία» της Ανατολικής Θράκης



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                «Η εικών των μετακινουμένων πληθυσμών είναι φρικώδης. Η βροχή πίπτει ραγδαία από διημέρου, καθιστώσα τας οδούς αδιαβάτους και ευρούσα όλους τους πληθυσμούς εν υπαίθρω». («Νέα Αλήθεια» 6 Οκτωβρίου 1922).  Αυτή είναι μια λιτή δημοσιογραφική ολιγόλογη περιγραφή του φοβερού δράματος, που έζησαν οι Ανατολικοθρακιώτες, όταν εκόντες άκοντες διατάχθηκαν να εκκενώσουν τις πανάρχαιες εστίες τους, στις οποίες άνθισε ο Ελληνισμός από τα προϊστορικά χρόνια.
                Το μεγάλο κακό άρχισε από τα Μουδανιά.  Ήδη η διάσκεψη των Μεγάλων Δυνάμεων στα Μουδανιά, Στις 28 Σεπτεμβρίου 1922, με την Ελλάδα απούσα, είχε προδιαγράψει λίγες μέρες νωρίτερα την τύχη της Ανατολικής Θράκης. Παραχώρηση στους Τούρκους, που δεν πολέμησαν καθόλου, όταν την απελευθέρωσαν οι Έλληνες τον Ιούλιο του 1920. Ούτε πολέμησαν για να την ανακαταλάβουν. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1922, ήδη η εφημερίδα «Πολιτεία» έγραφε ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος σε συνομιλία που είχε στο Λονδίνο με τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών λόρδο Κώρζον «επείσθη ότι η θυσία της Θράκης είναι μοιραία».
                Η Αθήνα ζούσε σε καθεστώς αλλοφροσύνης. Είχε προηγηθεί η Μικρασιατική Καταστροφή στα τέλη Αυγούστου 1922. Είχε εκραγεί η επανάσταση των Γονατά- Πλαστήρα. Η χώρα πλημμύρισε από τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Οι επαναστάτες ετοιμάζονταν να δικάσουν τους υπαίτιους της τρομερής ήττας. Τα πάθη που προκάλεσε ο Εθνικός Διχασμός εξημμένα. Αυτή την ατμόσφαιρα θα επιχειρήσουμε να δούμε μέσα από τα δημοσιεύματα του Τύπου, όσο και αν η δημοσιογραφική κάλυψη της απώλειας της Ανατολικής Θράκης υπήρξε ελλειμματική.

Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017

Ο θάνατος του ευέλπιδος Ρωσέττη στο Μπιζάνι, το 1912

*Ο Σκαρλάτος Ρωσέττης




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ίσως η καλύτερη εποχή της ελληνικής αστικής τάξης, είναι τα πρώτα χρόνια του 20 αιώνα. Είναι η εποχή της κοινωνικής και οικονομικής ανόδου της, αλλά κυρίως είναι η εποχή, που η τάξη αυτή έδειξε τα καλύτερα δείγματα του πατριωτισμού και της αυτοθυσίας της.
                Υπάρχουν ηχηρά παραδείγματα, που αποδεικνύουν αυτόν τον ισχυρισμό. Έχουν καταγραφεί από την ιστορία ή έχουν αποτυπωθεί ανεξίτηλα στη συλλογική εθνική μνήμη. Μέγιστο παράδειγμα είναι η αυτοθυσία του Παύλου Μελά, γόνου καλής οικογένειας, που έδωσε τη ζωή του στον αγώνα για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.

Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Ο τελευταίος νεκρός αξιωματικός στη Μικρά Ασία

*Ο Δημήτριος Χατζίσκος, σε φωτογραφία του 1912, σημαιοφόρος τότε.




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Θεωρήθηκε, ο τελευταίος νεκρός αξιωματικός της άτυχης Μικρασιατικής Εκστρατείας. Πρόκειται για τον πλωτάρχη του Πολεμικού Ναυτικού Δημήτριο Χατζίσκο, που οι φίλοι και γνωστοί του τον αποκαλούσαν με το χαϊδευτικό Τάκης.  Ο Τάκης Χατζίσκος γεννήθηκε το 1888 στο Μαυρίλο, ανάμεσα στη Λαμία και το Καρπενήσι. Ανήκε στη μεγάλη οικογένεια των Χατζίσκων, η οποία πρόσφερε πολλά στην πατρίδα (Δημήτριος Χατζίσκος, αγωνιστής του 1821 και Πρόεδρος Βουλής το 1848 και το 1871, Νικόλαος Χατζίσκος Πρόεδρος Βουλής 1903-1904) .
Στο Πολεμικό Ναυτικό όπου κατετάγη το 1908, ο Τάκης Χατζίσκος είχε την εκτίμηση των συναδέλφων του, για τον ευθύ χαρακτήρα του, την καθαρότητα των ιδεών του, την φιλοπατρία του, αλλά και την πολεμική του δράση. Πήρε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και στις κατοπινές πολεμικές εμπλοκές της χώρας μας ως το θάνατό του 1922.

Σάββατο, 28 Ιανουαρίου 2017

Ο θάνατος του ταγματάρχη Παπαδήμα το 1912, παράδειγμα θάρρους

*Ο ηρωικός ταγματάρχης Αγησίλαος Παπαδήμας




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Στις στρατιωτικές σχολές, αλλά και στην εκπαίδευση ακόμα των νεοσυλλέκτων πάντα ετίθετο  το δίλημμα. Σε μια μάχη εκ του συστάδην ο επικεφαλής αξιωματικός πρέπει να μπαίνει μπροστά για να ενθαρρύνει τους άνδρες του ή πρέπει να τους ακολουθεί για να μπορεί να διευθύνει την κίνησή τους αποφασιστικά; Διότι και η απώλεια του επικεφαλής στη διάρκεια της μάχης, μπορεί να κρίνει την έκβασή της προς το χειρότερο.
                Για το ζήτημα αυτό εκφράστηκαν πολλές απόψεις κατά καιρούς. Προσωπικά δεν έχω καταλήξει οριστικά. Πιστεύω ότι οι εκάστοτε συνθήκες της μάχης διαμορφώνουν κάθε φορά την απόφαση του επικεφαλής αξιωματικού ή και υπαξιωματικού. Και κυρίως οι εποχές, γιατί σήμερα η δραστικότητα των όπλων, δεν επιτρέπει άσκοπους ηρωισμούς.
                Το δίλημμα αυτό ήταν πάντοτε προ οφθαλμών, κυρίως των κατώτερων αξιωματικών, που ηγούντο δυνάμεων επίθεσης (λόχοι, διμοιρίες) σε παλαιότερες εποχές. Σήμερα έχουν αλλάξει οι συνθήκες των πολεμικών συγκρούσεων.
                Σε παλαιότερους πολέμους έχουμε πολλά παραδείγματα ηρωικών θανάτων αξιωματικών, που με την αυταπάρνησή τους έγραψαν δοξασμένες σελίδες στους ελληνικούς πολέμους. Σήμερα θα θυμηθούμε τον ηρωικό θάνατο του ταγματάρχη Αγησίλαου Παπαδήμα, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων.

Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2017

Mια ιστορική πτήση υδροπλάνου το 1913!!!

*Το υδροπλάνο των Μουτούση- Μωραϊτίνη



*Η πρώτη διεθνώς επιχείρηση 
αεροναυτικής συνεργασίας
ήταν ελληνική.



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Οι Βαλκανικοί πόλεμοι, που πραγματικά δόξασαν την Ελλάδα, και την διπλασίασαν σε έκταση και πληθυσμό, κατέγραψαν και μια άλλη ελληνική πρωτιά, σε διεθνές επίπεδο. Την πρώτη αεροναυτική συνεργασία. Η πρωτιά αυτή οφείλονταν στην τόλμη ενός νεόκοπου αεροπόρου του Μιχαήλ Μουτούση, που πέταξε , με παρατηρητή το σημαιοφόρο Αριστείδη Μωραϊτίνη με υδροπλάνο τύπου Maurice Farman MF7. Ήταν 5 Φεβρουαρίου 1913 (24 Ιανουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο). Η Ελλάδα πρωτοπορούσε καθώς ήταν από τις πρώτες και ελάχιστες χώρες στον κόσμο που χρησιμοποίησε τότε το νέο μέσο, το αεροπλάνο, για στρατιωτικούς σκοπούς.
                Ο Μουτούσης, υπολοχαγός του Μηχανικού, λίγους μήνες νωρίτερα και συγκεκριμένα το Σεπτέμβριο του 1912 ήταν στη Γαλλία, όπου εκπαιδεύονταν ως πιλότος μαζί με τους  Δημήτριο Καμπέρο, υπολοχαγό του Πυροβολικού, Πανούτσο Νοταρά υπίλαρχο και Χρήστο Αδαμίδη, ανθυπίλαρχο. Τότε, με διαταγή του υπουργείου των Στρατιωτικών, ανακλήθηκαν οι πιλότοι αυτοί, για να επανδρώσουν το νεοσύστατο Λόχο Αεροπορίας, ενόψει του προετοιμαζόμενου Βαλκανικού Πολέμου.

Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2016

Ο πάτερ Γυμνάσιος: Βίος και πολιτεία του

*Ο περίφημος καλόγερος πάτερ Γυμνάσιος



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Ο καλόγερος που γιάτρευε τον κόσμο με βότανα που μάζευε μόνος του στο βουνό και έφτιαχνε διάφορα ματζούνια με τα οποία γιάτρευε τον κοσμάκη, είναι μια υπαρκτή μυθική μορφή του μεσοπολέμου. Η φήμη του διέτρεξε σχεδόν όλη την Ελλάδα και ο μύθος του διατηρείται ζωντανός ακόμα και στις μέρες μας.
Στα παλαιοβιβλιοπωλεία θα βρείτε ακόμα τις παλαιές εκδόσεις με τις περίφημες 369 συνταγές του, αλλά το βιβλίο δεν το έγραψε αυτός, αφού δεν ήξερε γράμματα! Το βιβλίο το κυκλοφόρησαν διάφοροι, που θέλησαν να εκμεταλλευτούν τη φήμη του.
Στα ραδιόφωνο μπορείτε και σήμερα να ακούσετε το ομώνυμο σατιρικό τραγούδι από τον «Θεσσαλικό Κύκλο» του Γιάννη Μαρκόπουλου σε στίχους Κώστα Βίρβου.
Πρόκειται για τον περίφημο καλόγερο, τον πατέρα Γυμνάσιο τον Λαυριώτη, που αναστάτωσε ολόκληρη την Ελλάδα με τις… βιολογικές θεραπείες που εφάρμοζε.

Τρίτη, 1 Νοεμβρίου 2016

Μια εξαφανισμένη ταινία για την απελευθέρωση της Δυτ. Θράκης

*Ο πολιτικός διοικητής της Δυτικής Θράκης Χαρίσιος Βαμβακάς στο χωριό Χιρκάς 
(σήμερα Κίρκη) κοντά στην Αλεξανδρούπολη.



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Στις 22 Ιουλίου 1920, σε μια αίθουσα του υπουργείου Εξωτερικών προβλήθηκε στις 8 το βράδυ, μια κινηματογραφική ταινία μήκους πλέον των 1800 ποδών, που έδειχνε σκηνές από την κατάληψη της Δυτικής Θράκης από τα ελληνικά στρατεύματα, που εισέρχονταν στις θρακικές πόλεις και τις απελευθέρωναν μετά από Οθωμανικό ζυγό 600 περίπου ετών.
                Την σημαντική αυτή παράσταση τίμησε με την παρουσία του ο υπουργός Εξωτερικών Νικόλαος Πολίτης και όλο το προσωπικό του υπουργείου.
                Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής εκείνης, στο φιλμ αυτό υπήρχαν σκηνές από την είσοδο του ελληνικού στρατού στη Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή), το Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) το Σουφλί το Διδυμότειχο και το Κάραγατς, καθώς και την καταστραφείσα από τους Βουλγάρους ελληνικότατη Μάκρη στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης. Υπήρχαν επίσης σκηνές από την αναχώρηση του επικεφαλής της Διασυμμαχικής Θράκης Γάλλου στρατηγού Σαρπύ μετά την παράδοση της εξουσίας στους Έλληνες, σκηνές από την επίσκεψη στη Θράκη του υπουργού Εσωτερικών Κωνσταντίνου Ρακτιβάν και σκηνές με τον Αρχηγό της Στρατιάς στρατηγό Ζυμβρακάκη και άλλους ανώτατους και ανώτερους αξιωματικούς. Επιπλέον, προβάλλονταν παρελάσεις προσκόπων, δοξολογίες, υποδοχές στρατευμάτων, ωραία τοπία της Θράκης κ.λπ.

Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016

Δημοσιογράφος Ιω. Δαμηλάτης:Έπεσε γενναίως μαχόμενος…

*Ο δημοσιογράφος Ιωάννης Δ. Δαμηλάτης, έφεδρος υπολοχαγός



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Το σώμα των δημοσιογράφων, που τόσες ανοίκειες επιθέσεις δέχεται από άτομα (αλλά και θεσμούς εσχάτως) μπορεί να σεμνύνεται, για την συνολική εθνική προσφορά του στους αγώνες του έθνους, αλλά και για τις θυσίες μεμονωμένων μελών του.
                Μια τέτοια περίπτωση θα γνωρίσουμε σήμερα από την περίοδο της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Πρόκειται για τον Ιωάννη Δ. Δαμηλάτη, που είχε γεννηθεί στην Καλαμάτα.
                Ήταν γνωστός δημοσιογράφος και διακρίθηκε από την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων, όταν είχε τραυματισθεί. Έχασε τη ζωή του το 1921 πολεμώντας στη μάχη του Ακ Μπουνάρ. Και η οικογένειά του όμως είχε τίτλους τιμής, αφού ήταν το τρίτο μέλος της, που έχανε τη ζωή του πολεμώντας. Αλλά και μεταξύ των δημοσιογράφων την εποχή εκείνη ήταν ο τέταρτος πεσών. Είχε προηγηθεί ο ηρωικός θάνατος του Ευστάθιου Δογάνη, του Πέτρου Καλαμίδα και του Αλέξανδρου Λάκκα.

Κυριακή, 9 Οκτωβρίου 2016

Τέτοιες οικογένειες δόξασαν την Ελλάδα!…

*Δημοσιεύματα εποχής για τις ξεχωριστές οικογένειες




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Η οικογένεια είναι το κύτταρο της κοινωνίας. Μέσα στην οικογένεια, διαμορφώνονται οι χαρακτήρες των παιδιών. Διδάσκονται αρχές και αξίες, ώστε τα παιδιά μεγαλώνοντας να γίνονται χρήσιμοι πολίτες. Και όλοι μαζί οι χρηστοί πολίτες να στηρίζουν ένα έθνος ή ένα κράτος. Μέσα από την οικογένεια, σμιλεύονται οι χαρακτήρες και καλλιεργείται ο καλώς εννοούμενος πατριωτισμός.
                Στην ιστορική πορεία των Ελλήνων υπήρξαν στιγμές, που ανέδειξαν σημαντικά παραδείγματα πατριωτών. Δεν θέλω εδώ να μιλήσω για επιφανή παραδείγματα οικογενειών, που τα κατέγραψε η ιστορία. Στόχος μου είναι να ασχοληθώ με ταπεινούς ανθρώπους του λαού, που σε στιγμές δύσκολες για την πατρίδα έδωσαν πρόθυμα τη ζωή τους ή θυσίασαν την σωματική τους ακεραιότητα και τελικά έμειναν ξεχασμένοι.
                Ο αιώνας που πέρασε, ο 20ος, πότε με τις νίκες και πότε με τις ήττες, μας κληρονόμησε τέτοια παραδείγματα, που τα σκέπασε πλέον η σκόνη της Ιστορίας. Για τέτοια παραδείγματα θα μιλήσουμε σήμερα, τινάζοντας τα σύννεφα σκόνης, που έχουν κατακαθίσει στους παλαιούς τόμους των εφημερίδων. Το θέμα αυτό δεν είναι δυνατόν να ολοκληρωθεί. Όμως και τα όσα σταχυολόγησα, βροντοφωνάζουν από το παρελθόν, την αξία της οικογένειας και του πατριωτισμού. Είναι αξιόλογα παραδείγματα, που αξίζει ακόμα και να διδάσκονται στις νεώτερες γενιές.

Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου 2016

Η κατάρα της πολύνεκρης ευλογιάς στο κατεχόμενο Διδυμότειχο

*Οι σκηνές με τους μολυσμένους από ευλογιά



*Ο αποφασιστικός ρόλος

του γιατρού Β. Χατζηπουλίδη

*Τουλάχιστον 1250 κρούσματα

και 282 θάνατοι



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η ναζιστική κατοχή υπήρξε αποτρόπαιη για την Ελλάδα γενικά και ειδικά για κάθε πόλη της και χωριό. Είναι γνωστό ότι συνέβησαν «ολοκαυτώματα» σε πολλές πόλεις και χωριά, εξαιτίας της βαρβαρότητας των κατακτητών, από την οποία έχασαν τη ζωή τους πολλοί άνθρωποι, ακόμα και αθώοι και μικρά παιδιά.
                Κοντά όμως σε όλα αυτά υπήρξαν και παράλληλες απώλειες από ποικίλες άλλες αιτίες. Μια τέτοια παράλληλη απώλεια, με πολλούς νεκρούς, στοίχειωσε το 1943 το Διδυμότειχο. Ήταν η φοβερή θανατηφόρα επιδημία ευλογιάς, η μεγαλύτερη στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, τα χρόνια εκείνα.
                Μέσα από τις προσπάθειες καταπολέμησης αυτής της τρομερής ασθένειας, αναδείχθηκε η προσωπικότητα, αποφασιστικότητα, η αφοσίωση στο καθήκον και ο σεβασμός στον όρκο του Ιπποκράτη, ενός νέου τότε γιατρού, του Βασίλειου Δημ. Χατζηπουλίδη.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...