Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017

Η εδραίωση του δικτατορικού καθεστώτος

*Μετά το αποτυχημένο αντικίνημα του Κωνσταντίνου επικράτησε πλήρως η τριανδρία των Παπαδόπουλου, Μακαρέζου, Παττακού 
και σχηματίστηκε αμιγής κυβέρνηση στρατιωτικών.





Γράφει ο κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ*



Αφότου εξασφαλίστηκε η επιτυχία του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου, οι ηγέτες της χούντας επιδόθηκαν σε μία σειρά από ενέργειες για την τήρηση της τάξης και την εδραίωση του καθεστώτος. Πιο συγκεκριμένα, οργάνωσαν ένα σύστημα αποκλεισμού και απαγορεύσεων που τέθηκε στο πλαίσιο της κήρυξης της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας, μέσω της επιβολής στρατιωτικού νόμου και της αναστολής λειτουργίας του Κοινοβουλίου καθώς και σειράς άρθρων του Συντάγματος για θεμελιώδη δικαιώματα.
Στα πρώτα μέτρα του καθεστώτος συμπεριλήφθηκαν η απαγόρευση συγκεντρώσεων και απεργιών, η διάλυση κομμάτων και σωματείων, η χρήση εκτάκτων στρατοδικείων για την απονομή ποινικής δικαιοσύνης και η καθαίρεση και εκτόπιση εκλεγμένων αρχόντων της τοπικής αυτοδιοίκησης. Με αυτόν τον τρόπο, η χούντα κατάφερε να θέσει υπό πλήρη έλεγχο τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, τα πανεπιστήμια, τους δήμους, τους συνεταιρισμούς, ενώ εξαιρετικά σημαντικές για την εξουδετέρωση πιθανών εστιών ανατροπής ήταν οι εκτενείς διώξεις αξιωματικών του Στρατού (οι αποτάξεις και συνταξιοδοτήσεις το 1967 άθροισαν αριθμό ίσο με το ένα έκτο του συνόλου των αξιωματικών). Επιπροσθέτως, ιδιαίτερη σημασία έδωσαν οι επικεφαλής της δικτατορίας στον έλεγχο του Τύπου, με τη λογοκρισία και τις διώξεις εναντίον εφημερίδων, εκδοτών και δημοσιογράφων να λαμβάνουν μεγάλες διαστάσεις, ενώ αξίζει να σημειωθεί και η αναδιοργάνωση του γραφείου του πρωθυπουργού ώστε να αποκτήσει ολοκληρωτικό έλεγχο σε όλα τα κυβερνητικά τμήματα, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος.
*Η Γυάρος

Οι παράγοντες που ευνόησαν τους δικτάτορες

Αναφορικά με τη μεταχείριση των αντιφρονούντων, αλλά και γενικότερα τους τρόπους που μεταχειρίστηκε για να επιβληθεί στον πληθυσμό, το δικτατορικό καθεστώς αποδείχθηκε ιδιαίτερα σκληρό, προβαίνοντας σε χιλιάδες συλλήψεις, φυλακίσεις και εκτοπίσεις πολιτικών κρατουμένων (κυρίως στη Λέρο και στη Γυάρο), αλλά και σε κατάφωρη καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τα βασανιστήρια αντιφρονούντων από το περιβόητο ΕΑΤ/ΕΣΑ να αποτελούν «οργανωμένο και συστηματικό μέσο ανάκρισης, τιμωρίας, εκφοβισμού και γενικότερης τρομοκράτησης των πολιτών».
Σε ό,τι έχει να κάνει με τη διεθνή εικόνα της δικτατορίας, οι επικεφαλής της χούντας έσπευσαν να διακηρύξουν τον σεβασμό τους για τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, καθώς και την πρόθεσή τους για φιλικές σχέσεις με όλες τις χώρες, ανεξαρτήτως ιδεολογικού προσανατολισμού. Ως θεμελιώδης σκοπός του καθεστώτος προβαλλόταν η δημιουργία των συνθηκών για γρήγορη επιστροφή στον κοινοβουλευτισμό, τον οποίο οι ιθύνοντες της χούντας θεωρούσαν ότι απειλούσε ο κομμουνιστικός κίνδυνος. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην εδραίωση του καθεστώτος σημαντικό ρόλο έπαιξε, πέρα από τη συναίνεση του βασιλιά Κωνσταντίνου, η υποβάθμιση του λεγόμενου «ελληνικού ζητήματος» σε διεθνή φόρα μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών.
*Μέρος των εγκαταστάσεων του ΕΑΤ/ΕΣΑ

Οι φόβοι της Δύσης

Η σύρραξη αυτή, ενάμιση μόλις μήνα μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, οδήγησε σε διαφορετική αντιμετώπιση της δικτατορίας των συνταγματαρχών από αρκετά μέλη της Ατλαντικής Συμμαχίας, γεγονός που η χούντα, σε συνάρτηση με τον φόβο των Δυτικών για σκλήρυνση της στάσης της, εκμεταλλεύθηκε στο έπακρο. Σε αυτό, βεβαίως, συνετέλεσε και η αδυναμία σχηματισμού κοινού μετώπου εναντίον της δικτατορίας εκ μέρους της πολιτικής ελίτ της χώρας, η οποία εξάλλου είχε σε μεγάλο βαθμό απαξιωθεί στα μάτια της κοινής γνώμης κατά τη διάρκεια των γεγονότων που οδήγησαν στο πραξικόπημα.

Ενδείξεις αδυναμίας και εσωτερικές τριβές

Αυτή η συγκυρία, ωστόσο, δεν σήμαινε ότι η τελευταία στρατιωτική δικτατορία που είχε εγκατασταθεί στην Ευρώπη απολάμβανε πλήρη και άνευ όρων επιδοκιμασία στο εξωτερικό. Χαρακτηριστική είναι η απογοήτευση που ένιωθαν οι ηγέτες της χούντας ήδη από τον πρώτο χρόνο της εξουσίας τους για την αποτυχία εξασφάλισης συμπάθειας από χώρες της Δυτικής Ευρώπης, με τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, και την Ιταλία να διατηρούν κάπως ψυχρές σχέσεις, ενώ οι σχέσεις με την Ολλανδία και κυρίως τις Σκανδιναβικές χώρες να χαρακτηρίζονται «παγωμένες». Τις προσπάθειες σταθεροποίησης του καθεστώτος δυσχέραιναν ακόμη περισσότερο οι εσωτερικές διαφωνίες που έκαναν την εμφάνισή τους μέσα στο 1967, με σημεία τριβής ανάμεσα στους «μετριοπαθείς» και στους «σκληρούς» να αποτελούν οι σχέσεις με τον βασιλιά και ο σεβασμός των προσωπικών ελευθεριών. Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1967, η χούντα έδινε την εντύπωση μιας αδύναμης κυβέρνησης, καθώς οι αποφάσεις της ήταν απρόβλεπτες και συνήθως αντικρουόμενες, ενώ φαινόταν ότι προσπαθούσε να ικανοποιήσει ταυτόχρονα τους «σκληρούς» αξιωματικούς, πολιτικούς υπουργούς, τον βασιλιά, τη διεθνή πίεση, και το κοινό της- προετοιμάζοντας παράλληλα την παραμονή της στην εξουσία για το προβλεπόμενο μέλλον.
*Εικόνα από τις γιορτές που οργάνωνε η δικτατορία  

«Πηγαίος ενθουσιασμός»

Τις μέρες που η χούντα διοργάνωνε έξαλλους εορτασμούς για την «Ημέρα Πολεμικής Αρετής» («εις ατμόσφαιρα εθνικής εξάρσεως και πηγαίου ενθουσιασμού», όπως σημείωναν οι λογοκριμένες εφημερίδες), εκτιμήσεις από το εσωτερικό και το εξωτερικό συνέκλιναν στο ότι είχε αρχίσει να αναδεικνύεται η αδυναμία του καθεστώτος να εξασφαλίσει μαζική υποστήριξη (ειδικά στα αστικά κέντρα), ενώ, διόλου τυχαία, την ίδια περίοδο φαινόταν ότι δεν είχε αποφασιστεί εάν το καθεστώς θα ακολουθούσε τον δρόμο της επανόδου στον κοινοβουλευτισμό (όπως συνήθως ευαγγελίζονταν οι χουντικοί) ή τον δρόμο της «μονιμοποίησης». Έτσι, μοιραία, το καθεστώς παρουσιαζόταν ως «παρένθεση», ένα είδος απαραίτητης ενδιάμεσης περιόδου (κάτι σαν δωμάτιο παρακολούθησης νοσοκομείου) ανάμεσα στον «φαύλο κοινοβουλευτισμό» του παρελθόντος, στον οποίο δήθεν ελλόχευε ο κίνδυνος επικράτησης του κομμουνισμού, και στο νέο, απαλλαγμένο από τέτοιες «ασθένειες», καθεστώς. Η εμφάνιση κάποιων δυσκολιών για το καθεστώς (που σε καμία περίπτωση, ωστόσο, δεν ανακόπτουν την πορεία του) επισφραγίζεται με την εκκίνηση της διαδικασίας καταδίκης του ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα δικαιώματα του Ανθρώπου, που θα οδηγήσει στην αποχώρηση της χούντας από το Συμβούλιο της Ευρώπης στα τέλη του 1969.
 *Το αντικίνημα του βασιλέως Κωνσταντίνου απέτυχε. Η βασιλική οικογένεια, 
καταφεύγει από την Καβάλα στη Ρώμη

Οριστική επικράτηση στο τέλος του 1967

Το 1967 κλείνει με μια κρίση στην Κύπρο και κλυδωνισμούς στο καθεστώς, λόγω έντασης με την Τουρκία, αλλά πρωτίστως εξαιτίας της διεξαγωγής του αποτυχημένου αντικινήματος του Κωνσταντίνου. Αυτό το γεγονός σηματοδοτεί το τέλος της πρώτης περιόδου της δικτατορίας, με τον σχηματισμό αμιγούς κυβέρνησης στρατιωτικών να καταδεικνύει την πλήρη επικράτηση της τριανδρίας των Παπαδόπουλου, Μακαρέζου, Παττακού. Με αυτόν τον άδοξο τρόπο κλείνει ένα παράθυρο δυνατότητας ανατροπής της χούντας, τόσο από το εσωτερικό όσο και διεθνώς, καθώς ακολουθεί μία σειρά από γεγονότα στην ευρύτερη περιοχή και στην Ανατολική Ευρώπη που τονίζουν τη σημασία του καθεστώτος (βλ. την κατάπνιξη της Άνοιξης της Πράγας το 1968, την απομάκρυνση των συμμαχικών βάσεων από τη Λιβύη, καθώς και τις αντιαμερικανικές διαδηλώσεις στην Ιταλία και στην Τουρκία το 1969). Η εδραίωση του καθεστώτος σφραγίζεται με την αποχώρηση του βασιλιά και την αναγνώριση από ξένες χώρες (κυρίως τις ΗΠΑ) τον Ιανουάριο του 1968. Πρόκειται για μια πλήρη και εύκολη νίκη για τη χούντα- απαραίτητη δεδομένης της πρόσφατης δραματικής αποτυχίας της στην Κύπρο.
Τούτων λεχθέντων- και παρά το γεγονός ότι το καθεστώς δεν είχε συγκεκριμένη πολιτική πελατεία- η παθητική στάση της πλειονότητας του πληθυσμού απέναντι στη δικτατορία συνέχισε να επικρατεί και πέρα από τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης της χούντας. Αιτία αυτού αποτέλεσαν σε ένα βαθμό τα κοινωνικοπολιτικά προβλήματα των προηγούμενων ετών και σε μάλλον μεγαλύτερο βαθμό η καλή κατάσταση της οικονομίας, την οποία εκμεταλλεύθηκε η χούντα για να λάβει φιλολαϊκά μέτρα, όπως η αύξηση των αγροτικών συντάξεων, ή η διαγραφή αγροτικών χρεών, η αύξηση μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και των κατώτατων ημερομισθίων των εργατών και η βελτίωση των υποδομών στην επαρχία που άρχισαν να πραγματοποιούνται, ωστόσο, από το 1968 και έπειτα. Οι ενέργειες αυτές, ωστόσο, δεν είχαν ως αποτέλεσμα τη γενική επιδοκιμασία της κοινής γνώμης. Σημαντικότερος λόγος για την αποτυχία αυτή της χούντας σύμφωνα με ξένους παρατηρητές ήταν η αδυναμία κατάρτισης πειστικού, ή έστω συμπαγούς, πολιτικού προγράμματος, καθώς η πολιτική φιλοσοφία των ηγετών της μπορούσε να συμπυκνωθεί στις φράσεις «Ελλάς, Ελλήνων, Χριστιανών» και «οι κομμουνιστές δεν είναι Ελληνες».
*Ισχύς του καθεστώτος της 21ης Απριλίου, οι Ένοπλες Δυνάμεις

Η μεσσιανική ρητορική και η αντίληψη για την εξουσία

Στις συνομιλίες τους με ξένους αρχηγούς, οι ηγέτες της χούντας υπογράμμιζαν σε κάθε ευκαιρία τον προσωρινό και απολιτικό χαρακτήρα του καθεστώτος, κυρίως για να διαφοροποιηθούν από δικτατορικά καθεστώτα όπως αυτά της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Εάν μπορούμε να μιλήσουμε για ιδεολογία της χούντας, αυτή είχε περιεχόμενο πρωτίστως αρνητικό: τον αντικομμουνισμό και την εναντίωση στο παλαιό πολιτικό καθεστώς. Η προσπάθεια των πρωτεργατών του πραξικοπήματος να αποποιηθούν τον χαρακτηρισμό «καθεστώς», καθώς και οποιαδήποτε σχέση τους με φασιστικά πρότυπα εκδηλώνεται έντονα τόσο σε επίπεδο ρητορικής- σε αυτή την πρώιμη φάση λιγότερο μέσα από ομιλίες του Γ. Παπαδόπουλου και περισσότερο μέσω αναφορών προσώπων όπως του σπουδαιότερου πολιτικού συνεργάτη του καθεστώτος, Παναγιώτη Πιπινέλη- όσο και στη (συγκεχυμένη) επικοινωνιακή στρατηγική που ακολουθεί η χούντα για να δικαιολογήσει το πραξικόπημα.
*Ο Παναγιώτης Πιπινέλης

Σε αυτό το πλαίσιο, έμφαση δίνεται στη σύνδεση της χούντας με «επαναστατικά» γεγονότα της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα, και κυρίως με τον Στρατιωτικό Σύνδεσμο και το Κίνημα στο Γουδί, αλλά και τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου, σε μια καταφανή προσπάθεια εγγραφής της περιόδου της χούντας σε ένα φαντασιακό ιστορικό συνεχές εθνικοφροσύνης. Χαρακτηριστικό είναι ότι ως στόχος του καθεστώτος προβάλλονταν, στην καλύτερη περίπτωση, η «επαναφορά της Ελλάδας στην αξιοζήλευτη θέση στα Βαλκάνια όπου βρισκόταν υπό την καθοδήγηση του Ελ. Βενιζέλου, του Π. Τσαλδάρη και του Ι. Μεταξά» και στη χειρότερη η επικράτηση στην (κατά τον πρωτεργάτη του πραξικοπήματος, Ιωάννη Λαδά) «απόλυτη και απεριόριστη μάχη κατά του κομμουνισμού».
Εκμεταλλευόμενοι την απαξίωση της πολιτικής τάξης και των θεσμών όπως το Κοινοβούλιο και το Στέμμα, και με καθαρή στόχευση την εδραίωση του καθεστώτος, οι ιθύνοντες της χούντας δημιούργησαν και αναπαρήγαγαν ad nauseam μια αφήγηση για την περίοδο πριν από την «Επανάσταση»: έδιναν έμφαση στην αγωνία και στο άγχος των «προ-Επαναστατικών» μηνών, στη δήθεν παρουσία της «διεθνούς κομμουνιστικής συνωμοσίας» και στη χαμηλή ποιότητα του κοινοβουλευτισμού, ενώ επιτίθεντο σε όλον τον πολιτικό κόσμο συλλήβδην, ισχυριζόμενοι ότι τα τελευταία χρόνια η πολιτική σκηνή είχε μεταφερθεί στο πεζοδρόμιο, είχε καλλιεργηθεί κλίμα ανομίας και είχε δημιουργηθεί ψυχολογία «λαϊκού μετώπου».
Σε αυτό το πλαίσιο, η εγκαθίδρυση του καθεστώτος θεωρούνταν αναγκαία και αναπόδραστη, ειδικά μετά το 1964 που σηματοδοτεί, σύμφωνα με τη χούντα, την κορύφωση της «κομμουνιστικής διείσδυσης» και μπροστά στη θεωρούμενη απειλή για «ανατροπή όλων των αξιών» σε περίπτωση εκλογικής επικράτησης της Ενωσης Κέντρου στις εκλογές του 1967. Έτσι διαμορφώνεται η μεσσιανική αποστολή της χούντας για την εγκαθίδρυση νέας πολιτικής και ηθικής τάξης, την «κάθαρση της κρατικής μηχανής από το κομμουνιστικό μίασμα» από τη μια πλευρά και την αναδιοργάνωση της δημόσιας ζωής από την άλλη, με ταυτόχρονη επίκληση στο καθήκον (και το συμφέρον) όλων των εθνικοφρόνων Ελλήνων. Σύμφωνα με τη ρητορική των συνταγματαρχών, μόνον με την επίτευξη αυτών των στόχων θα τερματιζόταν ο υποτιθέμενος προσωρινός χαρακτήρας της δικτατορίας. Όπως εξάλλου έγραψε ο Πιπινέλης, υπουργός Εξωτερικών της χούντας από τον Νοέμβριο του 1967: «Οι Επαναστάσεις και οι δικτατορίες δεν αποτελούν καθεστώς. Αποτελούν διέξοδο, προπαρασκευαστικά στάδια νέας μορφής πολιτικών συνθέσεων σε μια χώρα. Γι’ αυτό τον λόγο, η διάρκειά τους δεν είναι προδιαγεγραμμένη, ούτε η έντασή τους περιορισμένη σε χρόνο, αλλά εξαρτάται από την ολοκλήρωση της αποστολής τους».


* Ο κ. Αλέξανδρος Ναυπλιώτης είναι διδάκτωρ Διεθνούς Ιστορίας του London School of Economics and Political Science.

Πέμπτη, 22 Ιουνίου 2017

Γράμματα από μέτωπο- Αρχείο Αδελφών Δεσποτοπούλου

ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΘΕΤΟ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ «ΕΛΛΑΔΑ, 20ος  αιώνας 1920-1930, Α΄ Τόμος»
*Γράμμα από το μέτωπο. Με το όπλο στα χέρια




Γράφει η κ. Δέσποινα Λαμπαδά*



«Αδελφή μου,
Βυθισμένος κάτω από το αμπρί και σε ένα θαμπερό καντίλι φτιασμένο από κουτό κονσέρβας, που το έχουμε να φωτίζει τη σκοτεινή εκείνην τρύπα, γράφω στην αδελφή μου και την παρακαλώ, ας μου γράψει δύο λόγια παρηγορίας και ανακουφίσεως εδώ στην ερημιά. Είμαι ολάρφανος και δεν έχω κανέναν σ’ αυτόν τον κόσμο να με παρηγορήσει, και εάν και η αδελφή μου δεν γράψει, τότες θα με σκεπάσει το ελαφρό χώμα της Ιωνίας».
                Ο λοχίας Εμμανουήλ Μάλαμας, ο οποίος έγραφε τις παραπάνω γραμμές τον Νοέμβριο του 1921, δεν απευθυνόταν σε κάποιο συγγενικό του πρόσωπο, αλλά σε μία από τις Σμυρνιές αδελφές Δεσποτοπούλου, μέλη του συνδέσμου «Η αδελφή του Στρατιώτου».

Τετάρτη, 21 Ιουνίου 2017

Η κατάλυση της ελευθερίας του Τύπου

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ   http://www.kathimerini.gr/914411/article/epikairothta/ellada/h-katalysh-ths-eley8erias-toy-typoy 

*21 Απριλίου 1967. Το τελευταίο φύλλο της «Κ». Η Ελένη Βλάχου έκλεισε τις εφημερίδες της την ημέρα του πραξικοπήματος.




Γράφει ο κ. ΓΙΑΝΝΗΣ Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΟΣ*



Στοιχειώδες καθήκον και αναγκαία πρόνοια κάθε έμφρονος και νουνεχούς δικτάτορα είναι να άρει την ελευθερία του Τύπου. Να επιβάλει δε αυθωρεί και παραχρήμα μόλις καταλάβει την εξουσία, απόλυτη και καθολική λογοκρισία. Η χούντα των απριλιανών τηρεί δεόντως τα ανωτέρω. Ακολουθεί τους κανόνες του συνετού συνωμότη. Και μάλιστα στην προκειμένη περίπτωση προτού καν επιχειρήσει να ενδυθεί τον έστω διάτρητο μανδύα σχετικής νομιμότητας: της κηρύξεως δηλ. της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας.
 Ήδη, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 20/21 Απριλίου ουλαμοί από στρατιώτες και υπαξιωματικούς εισβάλλουν στα τυπογραφεία των εφημερίδων. Κραδαίνουν περίστροφα. Διακόπτουν βιαίως την εκτύπωση των φύλλων. Μερικά από αυτά έχουν προλάβει και περιλαμβάνουν στην ύλη τους έστω μονόστηλα, τα οποία αναφέρουν πληροφορίες ότι σημειώνονται νυκτερινές κινήσεις αρμάτων και μονάδων. Διατυπώνουν φόβους περί εκτροπής. Ελάχιστα από αυτά τα φύλλα δεν καταστρέφονται. Και πάντως δεν κυκλοφορούν. Τα τυπογραφεία, μάλιστα, των δύο εφημερίδων της Αριστεράς, της «Αυγής» και της «Δημοκρατικής Αλλαγής» υφίστανται βανδαλισμούς. Τα αρχεία κατάσχονται. Οι υπεύθυνοι της έκδοσης συλλαμβάνονται.

Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Θράκη, η εριβώλαξ- Βίντεο


*Γκραβούρα Διδυμοτείχου από το άλμπουμ των SAYGER, S & DESARNOD, " Album d'un voyage en Turquie fait par ordre de sa majesté l'empereur Nicolas 1er en 1829 et 1830", par C. Sayger & A. Desarnod, Παρίσι, Imprimérie de Firmin Didot Frères, 1834 (επιχρωματισμένη)




*Ένα βίντεο με παλαιές εικόνες πόλεων και χωριών της Θράκης. Ένα βίντεο νοσταλγίας...



*Ακούγεται ο μεγάλος Χρόνης Αηδονίδης στο τραγούδι  για τον καπετάν Βαγγέλη Ματσιάνη των Λαβάρων, που βγήκε στο βουνό εναντίον των Τούρκων το 1872


Σάββατο, 17 Ιουνίου 2017

Η Εκκλησία της Ελλάδος και η χούντα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ http://www.kathimerini.gr/913375/article/epikairothta/ellada/h-ekklhsia-ths-ellados-kai-h-xoynta
*17 Μαΐου 1967. Η τελετή ενθρόνισης του πρωθιερέα των ανακτόρων και καθηγητή Πανεπιστημίου Ιερωνύμου Κοτσώνη ως Αρχιεπισκόπου Αθηνών.




Γράφει ο Μητροπολίτης ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΑΝΑΚΗΣ*


     Η δικτατορία του 1967 δεν ήλεγχε την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσόστομο Β΄. Το 1967 συνεχίστηκε η προσπάθεια του Μεταξά για τη χειραγώγηση της Ιεραρχίας, με την επιβολή ως Αθηνών του από Τραπεζούντος Χρυσάνθου, το 1938. Τότε, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την εκλογή του κανονικώς εκλεγέντος, υπό του Σώματος της Ιεραρχίας, Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού. Η ηρωική έξοδος του Χρυσάνθου, που αρνήθηκε να ορκίσει τη γερμανόφιλη κυβέρνηση της Κατοχής (1941), όταν χωρίς να παραιτηθεί αποχώρησε από την Αρχιεπισκοπή, επανέφερε στον Θρόνο τον από την Ιεραρχία εκλεγέντα, Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό.
     Η δικτατορία του 1967 αναζήτησε έναν ιδεολογικό σύμμαχο και θεωρητικό καθοδηγητή του ελληνικού λαού, διότι βεβαίως η ίδια από μόνη της δεν μπορούσε να πείσει. Η εκκλησιαστική δομή που βρήκε στην Εκκλησία της Ελλάδος, αλλά και στην υπό την κανονική αναφορά της στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Εκκλησία της Κρήτης, με Αρχιεπίσκοπο τον Ευγένιο και την Επαρχιακή του Σύνοδο, δεν εξυπηρετούσε τους ιδεολογικούς της στόχους. Συνεπώς, η δικτατορία αποφασίζει την κατάλυση της κανονικής εκκλησιαστικής τάξης στην Εκκλησία της Ελλάδος. Παύει τον Αθηνών Χρυσόστομο Β΄, διορίζει Αριστίνδην Σύνοδο από αρχιερείς και επιβάλλει ως Αρχιεπίσκοπο τον αρχιμανδρίτη Ιερώνυμο Κοτσώνη.

Τετάρτη, 14 Ιουνίου 2017

Η Αγία Σοφία πριν από 170 χρόνια

*Άποψη του κεντρικού χώρου του ναού μέσα από το βόρειο πλευρικό κλίτος. Οπως γίνεται σαφές, η κατασκευή των παράπλευρων χώρων εξυπηρετούσε πλήρως την ανάδειξη του ενιαίου κεντρικού χώρου.





Γράφει η ΓΙΩΤΑ ΜΥΡΤΣΙΩΤΗ



Έχει διατυπωθεί πολλές φορές. Χωρίς τους αδελφούς Γκασπάρε και Τζιουζέπε Φοσάτι (Gaspare και Giuseppe Fossati) η Αγία Σοφία δεν θα είχε παραμείνει το αρχιτεκτονικό αριστούργημα που γνωρίζουμε σήμερα. Οι Ιταλοελβετοί αρχιτέκτονες έσωσαν στην κυριολεξία από την κατάρρευση το μεγαλειώδες σύμβολο της βυζαντινής ναοδομίας.
Την ιστορική αυτή καμπή φωτίζουν οι έγχρωμες λιθογραφίες του Γκασπάρε Φοσάτι που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό της Θεσσαλονίκης. Απεικονίζουν τον ναό της Αγίας Σοφίας στην Πόλη, την εσωτερική αρχιτεκτονική του σύνθεση, τον περιβάλλοντα χώρο, με πανοραμικές λήψεις της Πόλης, όπως ήταν πριν από 170 χρόνια, αμέσως μετά τη ριζική ανακαίνισή του. Τα μοναδικά λιθογραφικά έργα τέχνης φιλοτεχνήθηκαν στο Λονδίνο το 1852 με βάση τα σχέδια του Γκασπάρε Φοσάτι κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης (1847-1849).
Επί 43 χρόνια ήταν «θαμμένες» στα ράφια της Κεντρικής Βιβλιοθήκης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 22 από τις 25 λιθογραφίες του Φοσάτι, ανάμεσα σε περίπου 3.500 έργα τέχνης και άλλους θησαυρούς του Ελληνισμού που διέσωσε ο ομογενής Αιγύπτιος Ιωάννης Τρικόγλου. Ανασύρθηκαν πρόσφατα για την έκθεση «Η Αγία Σοφία των αδελφών Fossati, μέσα από την Τρικόγλειο βιβλιοθήκη του ΑΠΘ» στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης για να μας αποκαλύψουν λεπτομέρειες του μνημείου, τη θέση του στη χερσόνησο αλλά και την ουσιαστική συνδρομή των αδελφών Φοσάτι που κέρδισαν την εμπιστοσύνη του νεαρού σουλτάνου Αβδουλμετζίτ για να τους αναθέσει την αποκατάσταση της Αγίας Σοφίας υπερνικώντας αντιδράσεις κύκλων της οθωμανικής κοινωνίας.

Δευτέρα, 12 Ιουνίου 2017

Πώς δεν έγινε βουλγαρικό λιμάνι στην Αλεξανδρούπολη, το 1923

*Η ανταπόκριση του Γεώργιου Βεντήρη για το βουλγαρικό λιμάνι στην Αλεξανδρούπολη




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η τύχη της ελληνικότητας του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, το 1923, στο διάστημα που στη Λωζάνη συζητούσαν την υπογραφή της ομώνυμης Συνθήκης, πέρασε από τεντωμένο σχοινί και τελικά παρέμεινε οριστικά στην Ελλάδα, ενώ αυτό διεκδικούσε η Βουλγαρία.
                Είναι μια ιστορία, που δεν πρέπει να ξεχνάμε, γιατί οι γείτονες Βούλγαροι, αν και ηττημένοι συνεχώς από το 1913, δεν έπαψαν ποτέ να διεκδικούν εδάφη της Δυτικής Θράκης για να έχουν διέξοδο στη «ζεστή θάλασσα» δηλαδή στο Αιγαίο.
Η Βουλγαρία δεν έπαψε να δραστηριοποιείται σε όλα τα διεθνή fora και κυρίως στο διπλωματικό τομέα, διεκδικώντας τη Δυτική Θράκη. Στις συνομιλίες που διεξήχθησαν στη Γένοβα το 1922 και στη Διάσκεψη της Λωζάνης κατά τα έτη 1922-1923, επεδίωξε την εδαφική της διέξοδο στο Αιγαίο και χρησιμοποιώντας διαστρεβλωτικά επιχειρήματα ζητούσε  την αναθεώρηση του άρθρου 48 της συνθήκης του Νεϊγύ.

Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Η Δικαιοσύνη έχει «ανάγκην ελαίου ίνα κινηθή»


*Πολλά από τα επισημαινόμενα προβλήματα της ελληνικής Δικαιοσύνης που παρουσιάζονται στον τόμο «Ο ασάλευτος χρόνος της Ελληνικής Δικαιοσύνης» δεν είναι δυστυχώς καθόλου σημερινά, μερικά μάλιστα είναι υπεραιωνόβια. Ανεξίτηλα τεκμήρια του συντηρητισμού μας.





Γράφει ο κ. Χ.Ε. ΜΑΡΑΒΕΛΙΑΣ*



Η φράση είναι κοινότοπη, αλλά παραπλανητική: «Αν νομίζετε ότι αδικείσθε, να προσφύγετε στη Δικαιοσύνη». Με την αφηρημένη λέξη εννοείται απλά ο κρατικός μηχανισμός των δικαστηρίων. Ο Γ. Φιλάρετος (στα 1885) μιλάει για τη μηχανική της εν Ελλάδι Δικαιοσύνης που έχει «ανάγκην ελαίου ίνα κινηθή». Δισσός ο λόγος. Διότι, όπως κάθε θεσμός του νεοελληνικού κράτους, κουβαλάει κι αυτός αμαρτίες κολοκοτρωνέικες.
Ένας Σύμβουλος της Επικρατείας, ήτοι μέλος του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας του θεσπισμένου για να ελέγχει τη νομιμότητα των πράξεων (και παραλείψεων) του ελληνικού Κράτους, ο επιμελητής του τόμου κ. Π. Κ. Τσούκας, είχε τη λαμπρή ιδέα να συλλέξει και συνεκδώσει μία σειρά από κείμενα που ασχολούνται με τα προβλήματα της Δικαιοσύνης στη χώρα μας.

Τρίτη, 6 Ιουνίου 2017

Η ανθούσα ναυτιλία της Επτανήσου Πολιτείας

*Από το εικαστικό υλικό της έκδοσης. Ο λιμένας του Αργοστολίου κατά το τέλος του 18ου αιώνα. Ελαιογραφία αγνώστου. Μουσείο Μπενάκη.




Γράφει ο κ. ΜΙΧΑΛΗΣ Ν. ΚΑΤΣΙΓΕΡΑΣ



Κάποτε στα χρόνια της Κατοχής, ένας έφηβος στο Αργοστόλι, αναδιφώντας την οικογενειακή βιβλιοθήκη έπεσε πάνω στο βιβλίο του Εμμανουήλ Ροδοκανάκη «Bonaparte et les IIes ioniennes» [O Βοναπάρτης και τα Επτάνησα] που είχε εκδοθεί στο Παρίσι το 1899.
 Εκεί λοιπόν διάβασε, μεταξύ άλλων, ότι ο Καποδίστριας, ως υπουργός της Ρωσίας σε ένα υπόμνημά του ανέφερε ότι: «Η [Επτάνησος] Πολιτεία διέθετε ανθούσα εμπορική ναυτιλία. Μέσα στο μικρό διάστημα των επτά ετών [της ύπαρξής της], η κυβέρνησή της είχε αδειοδοτήσει πάνω από 400 ιστιοφόρα ναυπηγημένα στα νησιά [της]». Αυτή η αναφορά του Καποδίστρια στα 400 πλοία ήταν το εμπύρευμα που ενεργοποίησε το έκτοτε συνεχές ενδιαφέρον του έφηβου εκείνου, του Γεράσιμου Μ. Βλάχου, για τη ναυτιλία της Επτανήσου Πολιτείας. Νομικός και ιστορικός εξειδικευμένος στα θέματα ναυτιλίας ο συγγραφέας, μετά μία σειρά επιμέρους μελετών, μας προσφέρει σήμερα ένα εξαιρετικό και ογκώδες έργο (590 σελίδες 4ου σχήματος και εικόνες hors texte) με τίτλο «Η ναυτιλία της Επτανήσου Πολιτείας (1800-1807) με τα 400 καράβια του Καποδίστρια», το οποίο διατίθεται από το ιστορικό και φιλολογικό βιβλιοπωλείο του Διονυσίου Νότη Καραβία.

Σάββατο, 3 Ιουνίου 2017

Ο κατοχικός πληθωρισμός στον Έβρο και οι… «μοκαβάδες»!!!

 *Η ηγεσία των ανταρτών του Έβρου, περί το 1943 κάπου στα βουνά του Έβρου. Από αριστερά Φλέσσας (Ευάγγελος Κατμερίδης από το Πύθιο) Μπάμπης (Σταύρος Σαμουρίδης από τη Νέα Ορεστιάδα), καπετάν Οδυσσέας (Ιωάννης Γαλέαδης από την Καβάλα) Μίμης (Διαμαντής Παγιώτας από την Αλεξανδρούπολη) Τηλέμαχος (Βαΐτσης Καραπαναγιώτης από το Πύθιο) 





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Μαύρες, κατάμαυρες μέρες, πέρασε ο ελληνικός λαός κατά τη διάρκεια της Κατοχής, όταν η χώρα βρέθηκε κάτω από γερμανική, ιταλική και βουλγαρική κατοχή. Δεκάδες χιλιάδες είναι οι νεκροί, κυρίως από την πείνα. Σοκάρουν οι φωτογραφίες των σκελετωμένων παιδιών.
                Ο νομός Έβρου είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση, γιατί βρέθηκε υπό γερμανική κατοχή (πλην ελαχίστων τμημάτων του που δόθηκαν στη Βουλγαρία), αλλά όντας απομακρυσμένος  δοκιμάστηκε σκληρά και αυτός, από τις ελλείψεις ειδών που δεν παράγονταν επιτοπίως.
                Είναι γεγονός, ότι ο νομός Έβρου επλήγη λιγότερο, συγκριτικά με άλλες περιοχές της Ελλάδας από επισιτιστικής πλευράς, αλλά οι συνθήκες διαβίωσης δεν έπαψαν να είναι χαλεπές. Οι συνθήκες δεν ήταν ιδανικές δεδομένου ότι υπήρχαν δραματικές ελλείψεις σε διάφορα προϊόντα και άλλα καταναλωτικά είδη.

Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Ο Καραμανλής και η δικτατορία

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
*Στο διαμέρισμά του στο Παρίσι. Τα έντεκα χρόνια αυτοεξορίας και αναγκαστικής απραξίας ήταν μια κατ’ εξοχήν δύσκολη περίοδος για έναν δυναμικό πολιτικό.





Γράφει ο κ. ΕΥΑΝΘΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ*



Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε, το 1963, αποχωρήσει από την πολιτική και από την Ελλάδα επειδή δεν μπορούσε να επιφέρει τη συνταγματική αναθεώρηση, την οποία θεωρούσε θεμελιώδη προϋπόθεση για τη συνέχιση της ανοδικής πορείας της χώρας. Σε εκείνα τα χρόνια, ο Καραμανλής και οι στενοί πολιτικοί του φίλοι έβλεπαν ως πρότυπο την ορμητική μεταρρυθμιστική δράση του Καρόλου ντε Γκωλ στη Γαλλία το 1958, όταν διαμορφώθηκε η Πέμπτη Δημοκρατία με ταχύτητα, σθένος και κεραυνοβόλες πρωτοβουλίες, χωρίς να διακυβευθεί το δημοκρατικό πολίτευμα.
Αλλά τέτοιες προϋποθέσεις δεν υπήρχαν στην Ελλάδα των μέσων της δεκαετίας του 1960. Ήταν μια πικρή εποχή για τον Καραμανλή. Υπέστη από τους πολιτικούς του αντιπάλους χυδαίες επιθέσεις, δέχθηκε εμφανώς ασύστατες κατηγορίες, παρακολούθησε ακόμη και μια απόπειρα παραπομπής του στο Ειδικό Δικαστήριο, για ένα τεράστιο αναπτυξιακό έργο, το οποίο συνέχιζε η κυβέρνηση η οποία αποπειράθηκε να τον παραπέμψει! Ακόμη και το 1966-67, η έλλειψη της θεμελιώδους προϋπόθεσης (η δυνατότητα συνταγματικής μεταρρύθμισης) τον ώθησε να απορρίψει προτάσεις του βασιλιά Κωνσταντίνου αλλά και πολιτικών δυνάμεων (ΕΡΕ, «αποστάτες», Σπ. Μαρκεζίνης) να επανέλθει στην Ελλάδα και να αναλάβει την πρωθυπουργία: «υπό τας συνθήκας αυτάς [δηλαδή χωρίς θεσμική αναμόρφωση], και εάν εκέρδιζα τας εκλογάς, όπως με διαβεβαίουν, μετά εξάμηνον θα ευρισκόμουν εις την ανάγκην να φύγω και πάλιν από την πολιτικήν ή να καταφύγω σε κάποιο είδος εκτροπής».

Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

Όταν το Διδυμότειχο, έτρεφε τους δημοσιογράφους της Αθήνας, στην Κατοχή

*Το κτίριο με τα δύο μπαλκόνια στο κέντρο, στέγαζε τη νομαρχία Έβρου κατά την Κατοχή. Ήταν παράλληλα και κατοικία του νομάρχη. Ο νομάρχης Ιωάννης Φραγκούλης δολοφονήθηκε στο κτίριο αυτό. Η φωτογραφία είναι από την απελευθέρωση του Διδυμοτείχου τον Αύγουστο του 1944, από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ 




*Ένα άγνωστο υπόμνημα
του δημοσιογράφου Σπ. Σέλληνα



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Το Διδυμότειχο κατά την περίοδο της Κατοχής τροφοδότησε με τρόφιμα την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, σώζοντας από την φοβερή πείνα πολλούς Αθηναίους δημοσιογράφους και τις οικογένειές τους. Τροφοδότης ήταν ο Αθηναίος δημοσιογράφος Σπ. Σέλληνας, όπως προκύπτει από υπόμνημα του γραμμένο στο Κάιρο στις 31 Μαρτίου 1944.
                Τα γεγονότα εξελίχθηκαν από τη Μεγάλη Εβδομάδα του 1942, όταν δολοφονήθηκε χωρίς ιδιαίτερο λόγο από το ΕΑΜ, ο νομάρχης Έβρου Ιωάννης Φραγκούλης. Να θυμίσουμε, ότι όταν η Ελλάδα καταλήφθηκε το 1941 από τους Γερμανούς, οι νομοί Ξάνθης και Ροδόπης, παραχωρήθηκαν στους συμμάχους τους Βουλγάρους. Ο νομός Έβρου πλην της περιοχής Αλεξανδρούπολης παρέμεινε υπό Γερμανική διοίκηση και η πρωτεύουσα του νομού μεταφέρθηκε στο Διδυμότειχο. Τον δολοφονηθέντα Φραγκούλη διαδέχθηκε ο δημοσιογράφος Σταύρος Ευταξίας, που ήρθε στο Διδυμότειχο και άσκησε τα καθήκοντα του, έως ότου και αυτός διέφυγε στη Μέση Ανατολή, για να μην συλληφθεί από τους Γερμανούς, όταν αυτοί πληροφορήθηκαν τις εθνικές δραστηριότητές του.
                Ο Σπύρος Σέλληνας βρέθηκε στο Διδυμότειχο, όταν τον Ιούλιο του 1942 έλαβε επιστολή του νομάρχη Σταύρου Ευταξία, που τον καλούσε εκεί για λόγους «εθνικούς».

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Χούντα και αστικός πολιτικός κόσμος

*Από αριστερά, ο δικηγόρος Γεώργιος Β. Μαγκάκης, Γεώργιος Μαύρος, Παναγιώτης Κανελλόπουλος και Παναγής Παπαληγούρας 
στη δίκη της «Δημοκρατικής Αμυνας».





Γράφει ο κ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ*



Το πραξικόπημα του 1967 αποτελεί μια ιδιαιτερότητα της μακράς ιστορίας των στρατιωτικών επεμβάσεων στην Ελλάδα. Και τούτο γιατί για πρώτη φορά, μετά τη δικτατορία του Πάγκαλου το 1925, μέρος του στρατεύματος κατέλαβε την εξουσία όχι για να την παραδώσει στη συνέχεια σε μία από τις αντιμαχόμενες πολιτικές μερίδες, αλλά προκειμένου να την ασκήσει το ίδιο. Ποιες όμως ήταν οι ρίζες και οι εκφάνσεις της στάσης που κράτησαν οι δικτάτορες έναντι του πολιτικού κόσμου της χώρας κατά την περίοδο της παντοδυναμίας τους;
Η ακριβής επιρροή της μεταξικής δικτατορίας στους Απριλιανούς παραμένει ως σήμερα ένα αντικείμενο που χρήζει μεγαλύτερης διερεύνησης. Πιθανότατα, πάντως, η επίδραση της 4ης Αυγούστου δεν ήταν ασήμαντη στην αρνητική στάση των νεαρών τότε αξιωματικών προς τα πολιτικά κόμματα, καθώς το αυταρχικό καθεστώς συνοδεύθηκε από την παύση ανάμειξης των ενόπλων δυνάμεων στην πολιτική μετά τα αλλεπάλληλα κινήματα του μεσοπολέμου.

Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Στα χέρια η σημαία, το βόλι στην καρδιά…

*Σκίτσο του Εμμανουήλ Κοκκίνη από την εφημερίδα "Αστυ"




*Η περίπτωση του καπετάν Κοκκίνη,

που στα 71 του σκοτώθηκε μαχόμενος

στα τείχη της Ιεράπετρας το 1897




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η ιστορία της Κρήτης είναι γεμάτη ηρωικές πράξεις και επαναστάσεις. Ειδικά στα τέλη του 19ου οι Κρητικοί προχώρησαν σε σειρά εξεγέρσεων προσπαθώντας να αποτινάξουν τον Οθωμανικό ζυγό και να ζήσουν ελεύθεροι. Μάλιστα κατά τα έτη 1869-1874 η κατάσταση στο νησί ήταν άκρως τραγική εξαιτίας των σφαγών και των βιαιοτήτων από τους κατακτητές.
Στα 1878 μπόρεσαν οι Κρητικοί με τις αλλεπάλληλες επαναστάσεις τους να υπογραφεί η σύμβαση της Χαλέπας που επικυρώθηκε με σουλτανικό φιρμάνι και αποτέλεσε το νέο πολιτικό Οργανισμό της Κρήτης. Μεταξύ άλλων ορίζονταν ότι ο Γενικός Διοικητής της Κρήτης μπορούσε να είναι χριστιανός. Η θητεία του ορίστηκε πενταετής, με δυνατότητα ανανέωσης. Η Γενική Συνέλευση θα είχε 80 μέλη, 49 χριστιανούς και 31 μουσουλμάνους. Επίσης ιδρύονταν η Κρητική Χωροφυλακή και αναγνωρίζονταν η ελληνική, ως επίσημη γλώσσα των δικαστηρίων και της Γενικής Συνέλευσης. Η σύμβαση της Χαλέπας δέσμευε την Τουρκία να δημιουργηθεί στην Κρήτη η Χωροφυλακή μόνο από Κρητικούς και οι Χριστιανοί θα μπορούσαν να γίνουν ακόμα και αξιωματικοί.

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Αντιπολίτευση, αντίσταση και διώξεις


*Χιλιάδες άτομα εκτοπίστηκαν στην ακατοίκητη Γυάρο των Κυκλάδων κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, όπου διέμεναν υπό άθλιες συνθήκες σε παροπλισμένες εγκαταστάσεις.





*Η καταστολή των πολιτικών δυνάμεων

και οι δίκες στα στρατοδικεία

κατά τον πρώτο χρόνο της Δικτατορίας





Του κ. ΜΙΧΑΛΗ Ν. ΚΑΤΣΙΓΕΡΑ*


Η Γυάρος είναι ένα μικρό ακατοίκητο νησί των Κυκλάδων. Κατά την περίοδο της ρωμαϊκής κατάκτησης χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εξορίας. Το ίδιο και κατά τη σύγχρονη εποχή, μετά τον Εμφύλιο και κατά τη συνέχειά του, δηλαδή κατά τη Δικτατορία που προέκυψε από το στρατιωτικό πραξικόπημα τη νύχτα της 21ης Απριλίου 1967.
Τη νύχτα εκείνη, από τις 2.05 που βγήκαν τα τανκς στους δρόμους του κέντρου των Αθηνών και μέχρι τις 5 το πρωί οι ομάδες συλλήψεων των πραξικοπηματιών, σε συνεργασία με τη Χωροφυλακή και την Αστυνομία, είχαν περίπου ολοκληρώσει τη σύλληψη των 6.135 πολιτών που προέβλεπε το σχέδιο «Ιέραξ ΙΙ», παραλλαγή και επέκταση του σχεδίου «Προμηθεύς». Η νομική βάση των ενεργειών υπήρχε τύποις και δυνάμει στη νομοθεσία της περιόδου του Εμφυλίου, τα κατάλοιπα της οποίας, παρά την- αρχής γενομένης από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή- σταδιακή άρση των συνεπειών, εξακολουθούσαν να υπάρχουν, διά παν ενδεχόμενον.

Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

Το Ναύπλιο, τίμησε τη Θράκη.

*Ο κεντρικός ομιλητής Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



            Το ιστορικό Ναύπλιο, η πρωτεύουσα της Ελλάδας στα κρίσιμα χρόνια της αναγέννησης της χώρας μας, η σημερινή γοητευτική πόλη, τίμησε πανηγυρικά και με εντυπωσιακή συμμετοχή κόσμου, τα 97α «Ελευθέρια» της Θράκης. Δημιουργός της τιμητικής εκδήλωσης, ήταν ο δυναμικός σύλλογος Θρακών Αργολίδας «Η Θράκη», με την ενεργό συμπαράσταση της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας.
            Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 14 Μαΐου 2017 στον Δημοτικό Κινηματογράφο της πόλης. Παρέστησαν εκπρόσωποι της Μητρόπολης Αργολίδας, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Γκιόλας και της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Αδριανός (ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, που βρίσκονταν στο εξωτερικό, με τηλεφώνημά του συνεχάρη το σύλλογο για την πρωτοβουλία του), της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας η κ. Ελένη Αποστολοπούλου, ο αντιδήμαρχος του Δήμου Ναυπλιέων Κωνσταντίνος Ρούτουλας, της Δικαιοσύνης, ο υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της Πανθρακικής Ομοσπονδίας Νότιας Ελλάδας Γιώργος Σιαλάκης και πολλοί Θρακιώτες και Θρακιώτισες, που διαμένουν στο Ναύπλιο και το Άργος, αλλά και φίλοι της Θράκης.

Παρασκευή, 12 Μαΐου 2017

Ολίγα τινά επετειακά για τη Θράκη


                Στις 14 Μαΐου ή Θράκη γιορτάζει τα 97α «Ελευθέριά» της. Την επέτειο δηλαδή, που τερματίσθηκε σκλαβιά περίπου 600 ετών. Ήταν τότε που ξεκίνησε ο ελληνικός στρατός από την Ξάνθη και προωθούμενος ανατολικά, ύψωνε τη γαλανόλευκη στις πόλεις της Θράκης.
                Η σχετική ανακοίνωση έγινε στη Βουλή στις 18 Μαΐου από τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο. Ιδού τι είπε, όπως το διέσωσαν τα Επίσημα Πρακτικά της Βουλής:

Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

Το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967

 ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
*21η Απριλίου 1967: Τεθωρακισμένα έξω από τη Βουλή.





Γράφει ο κ. ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ



Τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου δύο συνταγματάρχες (Γεώργιος Παπαδόπουλος, Νικόλαος Μακαρέζος) και ένας ταξίαρχος (Στυλιανός Παττακός) έκαναν ένα πραξικόπημα. Έχουν από τότε περάσει πενήντα χρόνια και τα ιστορικά ερωτήματα βρίσκουν τις απαντήσεις τους.
Οι τρεις πραξικοπηματίες ήταν οι «τεχνικοί» στους οποίους είχε ανατεθεί η επεξεργασία σχεδίων πολιτικής εκτροπής για παν ενδεχόμενο. Παρόμοια σχέδια υπήρχαν στο Πεντάγωνο και στην ΚΥΠ κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Οι Παπαδόπουλος και Μακαρέζος ήταν οι επιτελικοί εγκέφαλοι του βαθέος κράτους. Ο Παττακός ήταν ο εκτελεστικός βραχίονας, καθώς ήλεγχε τα τανκς στο στρατόπεδο στο Γουδί.

Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

Η θρυλική «Καρτερία» και ο τραγικός θάνατος του Άστιγξ

*Αριστερά η "Καρτερία" κατά την υποδοχή του Όθωνος (από Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η «Καρτερία» υπήρξε ένα από τα γνωστότερα πολεμικά πλοία της Επανάστασης του 1821. Επιπλέον υπήρξε το πρώτο παγκοσμίως ατμοκίνητο πλοίο, που χρησιμοποιήθηκε για πολεμικούς σκοπούς. Οι Αμερικανοί εκείνη την εποχή είχαν κατασκευάσει ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο, το οποίο δεν έτυχε να χρησιμοποιηθεί σε ναυμαχίες. Με το πλοίο αυτό συνέδεσε τη ζωή του ο Άγγλος Φιλέλληνας Άμπνεϋ Φραγκίσκος Άστιγξ (Frank Abney Hastings) .
Η ιστορική «Καρτερία» ήταν μικρή τροχήλατη κορβέτα. Οι τροχοί ήταν τοποθετημένοι σε πλευρικές εσοχές. Η ταχύτητά της δεν ήταν μεγάλη. Έφθανε με δυσκολία τα 6-7 μίλια την ώρα και με καλό καιρό.
Το σπουδαιότερο της όμως πλεονέκτημα έναντι των άλλων πολεμικών σκαφών της εποχής ήταν τα πυροβόλα της. Για πρώτη φορά εμφανίζονταν πλοίο εφοδιασμένο με κανόνια που έβαλαν κοίλα βλήματα γεμισμένα με εκρηκτική ύλη. Η αποτελεσματικότητά τους ήταν ακαταμάχητη. Δεν υπήρξαν πλοία που να αντέξουν τα βλήματα εκείνα.

Παρασκευή, 5 Μαΐου 2017

Το Ναύπλιο γιορτάζει τα "Ελευθέρια" της Θράκης

*Η αφίσα της εκδήλωσης του Ναυπλίου 



               Την Κυριακή 14 Μαΐου, όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο όμορφο και ιστορικό Ναύπλιο! Ο δραστήριο σύλλογος Θρακών Αργολίδας «Η Θράκη», τιμά με ειδική εκδήλωση που οργανώνει την 97η επέτειο Απελευθέρωσης της Θράκης, σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Αργολίδας.
                Η εκδήλωση θα γίνει στις 12 το μεσημέρι στον κινηματογράφο Ναυπλίου. Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο πρόεδρος του Συλλόγου κ. Πέτρος Νταλιάνης και οι επίσημοι που έχουν προσκληθεί. Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο δημοσιογράφος Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης. Θέμα: «Ο αγώνας των Θρακών βουλευτών για να μην χαθεί η Ανατολική Θράκη το 1922». Θα ακολουθήσουν χοροί της Θράκης και θα παρατεθεί μικρή δεξίωση. Είσοδος ελεύθερη. 
*Οι δύο όψεις της πρόσκλησης

Η κυβέρνηση Κανελλόπουλου, το 1967

*Η κυβέρνηση Κανελλόπουλου. Αποτέλεσε την ύστατη προσπάθεια να αποτραπεί η διατάραξη της δημοκρατικής ομαλότητας, αλλά ανατράπηκε από τους συνταγματάρχες το μοιραίο πρωί της 21ης Απριλίου 1967.





Γράφει ο κ. ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΛΑΨΗΣ*



Στις 20 Δεκεμβρίου 1966 ο αρχηγός της ΕΡΕ, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ανακοίνωσε την άρση της εμπιστοσύνης του κόμματός του προς την κυβέρνηση του Στέφανου Στεφανόπουλου, η οποία μοιραία οδηγήθηκε άμεσα σε παραίτηση. Η πρωτοβουλία του Κανελλόπουλου προέκυψε ως αποτέλεσμα της μυστικής συμφωνίας, στην οποία είχε καταλήξει λίγες ημέρες νωρίτερα, κατόπιν μεσολάβησης του βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄, με τον ηγέτη της Ένωσης Κέντρου Γεώργιο Παπανδρέου.
Η συμφωνία προέβλεπε τον σχηματισμό υπηρεσιακής κυβέρνησης, η οποία, αφού ψήφιζε εκλογικό νόμο βασιζόμενο στην απλή αναλογική, θα οδηγούσε τη χώρα σε εκλογές το αργότερο μέχρι το τέλος Μαΐου του 1967. Επιπλέον, ο Γ. Παπανδρέου δεσμευόταν ότι εάν στις εκλογές η Ένωση Κέντρου δεν κατόρθωνε να συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών, δεν θα δεχόταν να στηριχθεί από την ΕΔΑ προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση.

Τρίτη, 2 Μαΐου 2017

Η ιστορική διαδρομή 180 ετών του ΕΚΠΑ

*Ο καθηγητής Ορυκτολογίας και Πετρολογίας Κ. Κτενάς και στο βάθος το ηφαίστειο της Καμένης στη Σαντορίνη, την εποχή της ηφαιστειακής δραστηριότητάς του το 1925. Η φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο του πετρολογικού εργαστηρίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.





Γράφει ο κ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ



«O Γιάννης Βλαχογιάννης στην Ιστορική Ανθολογία που εκδόθηκε το 1927, αναφέρει ένα περιστατικό του Κολοκοτρώνη με τον γιο του. Ο Κολοκοτρώνης είδε τον Κολίνο που έγραφε και τον ρώτησε ποιο νομίζει ότι είναι το εθνικό σπίτι της Ελλάδος. Στην απάντηση του παιδιού “το παλάτι του Βασιλέως”, ο Κολοκοτρώνης το διόρθωσε, λέγοντάς του πως “όχι, το Πανεπιστήμιο είναι το εθνικό σπίτι της Ελλάδος”» διηγείται στην «Κ» ο Θάνος Δημόπουλος, πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Εκατόν ογδόντα χρόνια μετά την ίδρυσή του, στις 3 Μαΐου του 1837, οι αριθμοί δίνουν την ποσοτική διάσταση της προσφοράς στην Ελλάδα του Πανεπιστημίου Αθηνών, με τα εμβληματικά Προπύλαιά του στο κέντρο της Αθηναϊκής Τριλογίας.

Μορφές της νεοελληνικής πνευματικής ιστορίας

ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
*Πορτρέτο του Μάρουλλου Ταρχανιώτη από τον Σάντρο Μποτιτσέλι (1496)



*Ο ερευνητής Νικήτας Σινιόσογλου
επιλέγει επτά πρόσωπα,
αντιπροσωπευτικά του φαινομένου,
που ευφυώς ονομάζει αλλόκοτο Ελληνισμό



Γράφει ο Αναστάσης Βιστωνίτης


Υπάρχουν μορφές της νεοελληνικής πνευματικής ιστορίας που για τη ζωή και το έργο τους το ευρύ αναγνωστικό κοινό έχει μια πολύ συγκεχυμένη ιδέα. Επτά τέτοιες μορφές επέλεξε ο νεότερος ερευνητής Νικήτας Σινιόσογλου, αντιπροσωπευτικές του φαινομένου που ευφυώς ονομάζει αλλόκοτο Ελληνισμό: τον Κυριακό Αγκωνίτη, εκφραστή της περιπλάνησης, τον Γεώργιο Γεμιστό (Πλήθωνα) που εκφράζει την ουτοπία, τον Μάρουλλο Ταρχανιώτη τον εκτοπισμό, τον Χριστόδουλο Παμπλέκη τη βλασφημία, τον Θεόφιλο Καΐρη την αίρεση, τον Παναγιώτη Σοφιανόπουλο το αλλόκοτο και τον Κωνσταντίνο Σιμωνίδη την ψευδολογία.
Γνωστότεροι από αυτούς είναι ο Πλήθων και ο Καΐρης- εν μέρει και ο Σοφιανόπουλος- αν και ο τελευταίος είναι εκείνος που εισηγήθηκε τους όρους νεοέλληνες και νεοελληνικός. Ο Κυριακός και ο Πλήθων εμφανίζονται την περίοδο που η Βυζαντινή Αυτοκρατορία βρίσκεται σε βαθιά παρακμή. Και οι δύο μάλιστα πεθαίνουν το 1452, έναν χρόνο πριν από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης.

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Ο κύκλος των χαμένων ευκαιριών

ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
*Ο πρέσβης Βασίλης Κασκαρέλης με τον αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα στον Λευκό Οίκο τον Ιούλιο του 2009


*Ο διπλωμάτης Βασίλης Κασκαρέλης

αναλύει τους λόγους που η Ελλάδα

δεν κατάφερε να έχει

μια αποτελεσματική εξωτερική πολιτική




Γράφει ο κ. Γιάννης  Καρτάλης


Σε μια περίοδο που η ελληνική εξωτερική πολιτική παραμένει μετέωρη (και όχι μόνο λόγω της οικονομικής κρίσης) αδυνατώντας να προβάλει τις δυνατότητες της χώρας να εμφανισθεί ως ένας παράγοντας σταθερότητας σε μια ιδιαίτερα ασταθή περιοχή και να παίξει τον ρόλο εκείνο που μπορεί να παίξει λόγω της ταυτόχρονης συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έρχεται ένα βιβλίο να ρίξει φως στις μακροχρόνιες αδυναμίες για τη χάραξη μιας συγκροτημένης πολιτικής.
Το βιβλίο αυτό με τίτλο «Η Τέλεια Καταιγίδα» υπογράφει ένας πολύ έμπειρος και δραστήριος διπλωμάτης, ο Βασίλης Κασκαρέλης, ο οποίος υπηρέτησε στα κρισιμότερα πόστα (ΝΑΤΟ, ΕE, Ουάσιγκτον, Άγκυρα κ.λπ.) τερματίζοντας την θητεία του ως γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών.

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Κολύμπησε... για τη λευτεριά της Θράκης, ο Γ. Κονδύλης!!!

*Η ανταπόκριση του Κώστα Αθάνατου στην "Πατρίδα". Ο Κονδύλης κολυμβών...




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Είναι γνωστό ότι ο Γεώργιος Κονδύλης υπήρξε ασυγκράτητος σε ό,τι έβαζε στο νου του. Παράφορος κυριολεκτικά. Ορμητικός και ασταμάτητος. Γι' αυτό του κολλήσανε το παρατσούκλι "Κεραυνός". Και παρά την ευθύνη του στην επαναφορά της βασιλείας το 1935, δεν μπορεί κανείς να του αρνηθεί ότι πολέμησε για την πατρίδα από το 1896 έως το 1923 ως στρατιωτικός και στη συνέχεια ως πολιτικός.
                Βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των στρατιωτικών και πολιτικών εξελίξεων.  Δεν είναι τυχαίο ότι διετέλεσε πρωθυπουργός, αντιβασιλέας, αλλά και πολλές φορές βουλευτής και υπουργός.
                Ο Κονδύλης αγωνίσθηκε ιδιαιτέρως και για την απελευθέρωση της Θράκης.
                Η δράση του άρχισε από την ηλικία των 18 ετών όταν κατατάχθηκε εθελοντής στο στρατό  και πήρε μέρος στην Κρητική Επανάσταση του 1896. Αργότερα έδρασε ως  οπλαρχηγός στο Μακεδονικό αγώνα κυρίως στην περιοχή Καστοριάς και Μοριχόβου.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...