Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017

Η χρυσή κληρονόμος και ο εθνάρχης

ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
 *Η Έλενα και ο Ελευθέριος σε αναμνηστική φωτογραφία μετά την τελετή του γάμου τους. Δίπλα τους οι γιοι του Βενιζέλου, Κυριάκος και Σοφοκλής, με τις συζύγους τους







Γράφει η Λαμπρινή Κουζέλη



«Ελενάκι μου, αρχίζω να γίνομαι υπερβολικά νευρικός και αρχίζω να χάνω την ηρεμίαν μου. Κακό σημάδι. Φοβούμαι μήπως κάμω καμμία brusquerie [χοντράδα]. Η Συνδιάσκεψις καταληφθείσα από τριών εβδομάδων από παραλυσίαν πηγαίνει να εκπνεύσει αδόξως...». Από τη Λωζάννη, όπου ηγείται της ελληνικής αντιπροσωπείας κατά τις εργασίες της Συνδιάσκεψης Ειρήνης με την Τουρκία, ο Ελευθέριος Βενιζέλος γράφει στις 21 Ιουνίου 1923 στη σύζυγό του Έλενα, στέλνοντας «πολλά φιλιά διά το Ελενάκι και να μη μου κουράζεται».
Δύο χρόνια νωρίτερα, στις 15 Σεπτεμβρίου του 1921, ο πενηνταεπτάχρονος Βενιζέλος, χήρος από το 1894, με δυο γιους που κοντεύουν τα τριάντα, είχε παντρευτεί σε δεύτερο γάμο τη σαρανταοκτάχρονη Έλενα Σκυλίτση, με την οποία θα ζήσει ως τον θάνατό του, το 1936.
Η ζωή τους δεν ήταν απολύτως ανέφελη ούτε απολύτως αρμονική. Το τρυφερό «Ελενάκι μου» του 1923 γίνεται «Αγαπητή  Έλενα» το 1928 και τα «πολλά φιλιά» περιορίζονται σε ένα τυπικότερο «σε καταφιλώ». Από την άλλη, δεν ήταν και ένα συνηθισμένο ζευγάρι. Εκείνος είναι (με διαλείμματα) ηγέτης μιας μικρής χώρας με μεγάλες φιλοδοξίες σε μια κρίσιμη εποχή ανάμεσα σε δυο μεγάλους πολέμους, μια χαρισματική προσωπικότητα που εμπνέει έντονα συναισθήματα λατρείας και μίσους στο εσωτερικό ενώ ακτινοβολεί στο εξωτερικό. Εκείνη είναι γόνος οικογένειας επιχειρηματιών και τραπεζιτών από τη Χίο με έδρα το Λονδίνο. Ήδη στα τριάντα πέντε της, ως κληρονόμος της πατρικής περιουσίας με τη μητέρα της Βιργινία, συγκαταλέγεται στις σαράντα πέντε πλουσιότερες οικογένειες της Βρετανίας. Ενδιαφέρονται και οι δύο για την Ελλάδα. Εκείνος χρησιμοποιεί την πολιτική και τη διπλωματία για να υλοποιήσει το εθνικό του όραμα. Εκείνη χρησιμοποιεί το μέσον που κατέχει καλύτερα, το χρήμα.
*Ο Ελευθέριος Βενιζέλος


Στη σκιά του Βενιζέλου


Αρκετά χρόνια αργότερα, τον Νοέμβριο του 1954, ο Ελευθέριος Κοτσαρίδας, συντάκτης του «Βήματος», ταξιδεύει με προορισμό το Παρίσι για να συναντήσει τη χήρα του Βενιζέλου, κατόπιν πρόσκλησής της. Εκεί, σχεδόν δεκαοκτώ χρόνια μετά τον θάνατο του Βενιζέλου, η Έλενα παραδίδει ιδιοχείρως στον έλληνα δημοσιογράφο ένα αυτοβιογραφικό κείμενο, τις αναμνήσεις από τη ζωή της με τον Βενιζέλο, και επιστολές δικές του από την προσωπική τους αλληλογραφία με σκοπό να δημοσιευθούν στο «Βήμα». Αναμνήσεις και επιστολές δημοσιεύονται σε δεκατέσσερις και δώδεκα αντιστοίχως συνέχειες, αρχής γενομένης την Κυριακή 5 Δεκεμβρίου με τίτλο «Εις την σκιάν του Βενιζέλου», για τα απομνημονεύματα της Έλενας, και «Εμπιστευτικόν Αρχείον» για την αλληλογραφία. Η υποδοχή και η επιτυχία του αναγνώσματος πείθουν την  Έλενα ότι οι αναμνήσεις της αξίζει να εκδοθούν σε βιβλίο, πράγμα που γίνεται, πρώτα στα γαλλικά (A l'ombre de Veniselos, εκδόσεις Genin, 1955), με πρόλογο του προσωπικού φίλου του Βενιζέλου και πρώην διπλωμάτη της Γαλλίας στην Ελλάδα Αndré d' Ormesson. Με τον ίδιο τίτλο θα κυκλοφορήσουν αργότερα και στα ελληνικά (Στη σκιά του Βενιζέλου, Ωκεανίδα, 2002). Ήταν όμως πράγματι η  Έλενα Βενιζέλου από τα άτομα που βρίσκονται στη σκιά; Το ερώτημα διερευνά η χανιώτισσα ιστοριοδίφισσα Ζωή Μητσοτάκη στη βιογραφία «Η κυρία Ελενα Βενιζέλου. Πορεία μιας ζωής» που κυκλοφόρησε από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» (2017), με τη φροντίδα της φιλολόγου και επιμελήτριας εκδόσεων Ελένης Κεχαγιόγλου, η οποία ανέλαβε την ολοκλήρωση της έκδοσης μετά τον θάνατο της συγγραφέως το 2015.
 *Η Έλενα και ο Ελευθέριος Βενιζέλος


Ο έρωτας της Έλενας


Η Έλενα Βενιζέλου στάθηκε μακριά από τις μικρότητες του κομματικού ανταγωνισμού, από δολοπλοκίες και παρεμβάσεις, ωστόσο δεν ήταν πολιτικά άβουλη. Ο Βενιζέλος γνωρίζει την οικογένεια Σκυλίτση και η Έλενα θαυμάζει τον Βενιζέλο ήδη από την πρώτη ιστορική ομιλία του στο Σύνταγμα το 1910. Τον πρωτοσυναντά στο Λονδίνο το 1912. Στη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου, η Έλενα συντάσσεται με την Εθνική Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης όπου στέλνει συστηματικά ρούχα, φάρμακα, σκηνές και άλλη βοήθεια. Στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 βρίσκεται με τη μητέρα της στην Ελλάδα και μετά την εκλογική ήττα του Βενιζέλου ναυλώνει τη θαλαμηγό «Νάρκισσος» και αναχωρεί από την Ελλάδα. Ο πρόεδρος πείθεται να την ακολουθήσει. Μετά τις ταραχές που ακολούθησαν τις εκλογές η φυγή του ήταν απαραίτητη για να ηρεμήσουν τα πνεύματα, όπως του ζητούσε με επιστολή του ο νέος πρωθυπουργός Δημήτρης Ράλλης. Στη Νίκαια της Γαλλίας η ομήγυρη του «Νάρκισσου» φιλοξενείται στο σπίτι της Δέσποινας Ζερβουδάκη, μητέρας της αρραβωνιαστικιάς του Σοφοκλή Βενιζέλου, η οποία ενημερώνει τον Βενιζέλο για τα αισθήματα που τρέφει για αυτόν η Έλενα από καιρό. Έχουν ήδη μια σχέση φιλική, βλέπονται καθημερινά και εκείνος έχει αποφασίσει να αποσυρθεί από την πολιτική. Η προοπτική της άνετης και ευχάριστης ζωής με την Έλενα ήταν προφανώς δελεαστική. Προχωρούν στον γάμο. Ύστερα από ένα πολύμηνο γαμήλιο ταξίδι και ενθουσιώδη υποδοχή στην Αμερική, το ζεύγος εγκαθίσταται τελικά στο Παρίσι, σε διαμέρισμα στην οδό Μποζόν 22.
 *Το ζεύγος Βενιζέλου


Τα παιδιά και ο λαός: οι αντίζηλοι


Γρήγορα στη σχέση τους παρουσιάζονται εντάσεις. Κυρίως με τα παιδιά και τις νύφες του Βενιζέλου- ήταν «όπως όλες οι οικογένειες» σχολιάζει η Μητσοτάκη- και ο εθνάρχης καλείται να επιστρατεύσει τα διπλωματικά του χαρίσματα για να επιτύχει την οικιακή ειρήνη. Δυσκολότερες είναι οι σχέσεις με τον δευτερότοκο Σοφοκλή που δεν γνώρισε τη μητέρα του, η οποία πέθανε λίγες μέρες αφότου γεννήθηκε εκείνος. Η συγγραφέας της βιογραφίας της Έλενας Βενιζέλου διακινδυνεύει μια ψυχολογική ερμηνεία των τεταμένων σχέσεων γιου- μητριάς: «Για τον πατέρα του, η σύνδεση του παιδιού με το γεγονός της απώλειας της μητέρας του ήταν μάλλον αυτόματη. [...] Την απόρριψη την κουβαλούσε ενδεχομένως σε όλη του τη ζωή ο Σοφοκλής, διεκδικώντας πάντα την αποδοχή του σπουδαίου πατέρα». Κι ενώ ο Σοφοκλής προσπαθεί να κάνει δική του οικογένεια και να αποκτήσει παιδί, «έρχεται ο γάμος του πατέρα του με μια σημαντική γυναίκα, ώριμη, κατασταλαγμένη και φιλόδοξη, που ήξερε πολύ καλά να διεκδικεί».
Βεβαίως δεν ανταγωνίζονταν για την εύνοια του Βενιζέλου μονάχα οι γιοι και η σύζυγος. Είναι η μοίρα των σαγηνευτικών και χαρισματικών ανθρώπων να διεγείρουν διχόνοιες στα πλήθη των οπαδών τους που διαγκωνίζονται για την προτίμησή τους. Με αντιπάθεια είδε την Έλενα και ο λαός της Κρήτης, όταν ο Βενιζέλος αποφάσισε να γυρίσει στη Χαλέπα στα Χανιά το 1927. Ο Βενιζέλος ήταν δικός τους. Κατά κάποιον τρόπο δεν όριζε τον εαυτό του, δεν είχε δικαίωμα να παντρευτεί, και μάλιστα με μια γυναίκα αγγλοθρεμμένη, «επιφυλακτική, αριστοκρατική, κουμπωμένη και από φυσικού της ανθρωποφοβούμενη», η οποία «ξαφνιαζόταν μέχρις εκνευρισμού κάθε φορά που άκουγε τους Κρητίκαρους να φωνάζουν τον Βενιζέλο "Λευτεράκη" ή "Λευτέρη", [...] να του μιλάνε στον ενικό [...]. Χτυπούσανε όλα αυτά τόσο άσχημα στην πίστη της για την κοινωνική ιεραρχία και στο τακτ της αγγλικής της ανατροφής» αναφέρει η Μητσοτάκη, παραθέτοντας λόγια του βιογράφου του Βενιζέλου Γιάννη Δ. Μουρέλλου. Η Έλενα στην Κρήτη ήταν πάντοτε ψάρι έξω από το νερό. Ήταν ολότελα ξένη προς τα λαϊκά στρώματα, «προς τη νοοτροπία, την πρωτόγονη αξιοπρέπεια, την εγκαρδιότητα και τον ενθουσιασμό της λαϊκής μάζας και ειδικότερα του Κρητικού λαού». Εξαίρεση αποτελούσε η αγγλοσπουδαγμένη ζωγράφος και επαγγελματίας, η εμψυχώτρια της κρητικής υφαντουργίας, Φλωρεντίνη Καλούτση. Στο σαλόνι της Καλούτση, όπου συγκεντρωνόταν η αφρόκρεμα της χανιώτικης κοινωνίας αλλά και πολιτικοί, λογοτέχνες, ηθοποιοί και καλλιτέχνες από την Αθήνα, η Έλενα βρίσκει μια θέση για τον εαυτό της και μια φίλη την οποία θα εμπιστεύεται διά βίου.
*Ο Βενιζέλος στη Λωζάνη


Φιλοδοξία και αφοσίωση


Φιλοδοξία και αφοσίωση, δυο ισχυρά χαρακτηριστικά, επανέρχονται και ξεχωρίζουν στους χαρακτηρισμούς της βιογράφου και άλλων για την Ελενα Βενιζέλου. Φιλόδοξη γιατί διεκδίκησε τον λαμπρότερο γαμπρό που μπορούσε να της προσφέρει η Ελλάδα- παρότι οι μαρτυρίες της εποχής και της ιδίας συντείνουν στο ότι η φιλοδοξία αυτή δεν ήταν κοινωνική, ήταν ερωτική: ήταν επί εννέα χρόνια γοητευμένη με τον Βενιζέλο. Η αφοσίωσή της τεκμηριώνεται έμπρακτα με υλικές και ηθικές εκφράσεις: προσέφερε στον Βενιζέλο την ευκαιρία μιας ανάπαυλας και επανασυγκρότησης μετά την απρόσμενη ήττα τού 1920. Με δικά της χρήματα αγοράστηκε το διαμέρισμα στο Παρίσι όπου ζούσαν, εκείνη χρηματοδότησε την ανακαίνιση της πατρικής του οικίας στη Χαλέπα και το καινούργιο σπίτι στην οδό Λουκιανού 2 στο Κολωνάκι, για να γίνει «το κέντρο που χρειαζόταν ο αρχηγός του Βενιζελικού Κόμματος». Υποστήριξε οικονομικά τις προεκλογικές εκστρατείες του Βενιζέλου από τη στιγμή που εκείνος αποφάσισε να επιστρέψει στην πολιτική.
Κορωνίδα των ευεργεσιών και δωρεών της ήταν το υποδειγματικό μαιευτήριο που προσέφερε στην πρωτεύουσα, στα πρότυπα του Μαιευτηρίου της Λωζάννης που την είχε εντυπωσιάσει. Το θεμελιώνει το 1927 και το αφιερώνει στη μνήμη της καλύτερης φίλης της, της Μαρίκας Ηλιάδη. Τα εγκαίνια γίνονται τον Φεβρουάριο του 1933, με τον Βενιζέλο να μιλά για λογαριασμό της συζύγου του, η οποία δεν ήταν συνηθισμένη να ομιλεί ενώπιον πολλού κόσμου. Στα διαστήματα πρωθυπουργίας του Βενιζέλου ως το 1933 τον συνοδεύει σε όλα τα επίσημα ταξίδια και στις κοινωνικές υποχρεώσεις του. Στη δολοφονική απόπειρα εναντίον του της 6ης Ιουνίου 1933 η Έλενα τραυματίζεται από τους πυροβολισμούς στη μαύρη Πακάρ και μεταφέρεται στον Ευαγγελισμό με το αίμα της να ραίνει τα μαρμάρινα σκαλοπάτια του νοσοκομείου, σύμφωνα με ρεπορτάζ του «Ελευθέρου Βήματος». Μετά την απόπειρα, και την αποτυχία του κινήματος των βενιζελικών αξιωματικών του 1935, ο Βενιζέλος αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα. Θα πεθάνει στο Παρίσι.
Μετά τον θάνατό του η Έλενα, δυσαρεστημένη από τη συμπεριφορά που του επιφύλαξαν οι Έλληνες στα τελευταία χρόνια του, πουλάει το μέγαρο της Λουκιανού στη βρετανική κυβέρνηση, η οποία θα το χρησιμοποιεί ως κατοικία του εκάστοτε βρετανού πρέσβη στην Ελλάδα. Ήταν ένα σπίτι που το χάρηκαν λίγο, άλλωστε, όπως γράφει στις αναμνήσεις της, «τα δωμάτια ήταν πολύ μεγάλα και δύσκολο να επιπλωθούν, και η πελώρια είσοδος, τα σαλόνια και τα γραφεία όπου μπαινόβγαιναν φίλοι και οπαδοί δεν είχαν τίποτα από την οικεία ατμόσφαιρα ενός σπιτιού». Από το Λονδίνο ή το Παρίσι θα φροντίζει στη συνέχεια για όλα τα πρακτικά του τάφου και για τα ετήσια μνημόσυνα στα Χανιά, χωρίς η ίδια να παρευρεθεί σε κανένα.
*Το βιβλίο της Ζωής Μητσοτάκη


Το ευχάριστο ανάγνωσμα– το μεγάλο μυστικό


Σκοπός της Ζωής Μητσοτάκη ήταν να προσφέρει ένα «ανάγνωσμα ευχάριστο και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό». Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος», από τις εκδόσεις του έχει κυκλοφορήσει τα βιβλία «Το σπίτι του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Χαλέπα Χανίων» (2001) και το «Γενεαλογικό δένδρο οικογένειας Βενιζέλου» (2008) καθώς και τον τόμο «Φλωρεντίνη Καλούτση και η τέχνη της Κρήτης. Από τη Μινωική ως τη σύγχρονη εποχή» (Μουσείο Μπενάκη, 1999), ένα αρχείο με σχέδια της χανιώτισσας καλλιτέχνιδας. Η Φλωρεντίνη Καλούτση, την οποία είχε γνωρίσει προσωπικά και θαύμαζε η Μητσοτάκη και η οποία ήταν στενή φίλη της Έλενας Βενιζέλου, ήταν η δίοδος μέσω της οποίας η βιογράφος προσέγγισε τη ζωή και τη σκέψη της Έλενας Βενιζέλου.
Οι 550 επιστολές της τελευταίας προς την πρώτη, που εμπιστεύθηκαν στο Ίδρυμα οι γιοι της Καλούτση, Γιώργος και Βαλέριος, δακτυλογραφημένες επιστολές, χειρόγραφες κάρτες και σημειώματα που στέλνει με μεγάλη συχνότητα η Βενιζέλου στην Καλούτση από το 1927 ως το 1958- λίγο πριν από τον θάνατό της το 1959- συνιστούν το βασικό αρχειακό υλικό που αξιοποιεί η εν λόγω βιογραφία.
Ο προσωπικός χαρακτήρας του αρχειακού υλικού δίνει και τον τόνο στο σύνολο της βιογραφίας, η οποία παρότι δεν θα τη χαρακτηρίζαμε επιστημονική, είναι γραμμένη με τρυφερότητα και αγάπη, παρουσιάζει γλαφυρά τους ανθρώπους, την ατμόσφαιρα και τις συνθήκες της εποχής και προσφέρει πληροφορίες για τη βιογραφούμενη από πρώτο χέρι. Μία από αυτές είναι η μαρτυρία που καταθέτει ο Γιώργος Καλούτσης, γιος της Φλωρεντίνης και βαφτισιμιός της Έλενας.
Πρόκειται για ένα μεγάλο μυστικό της Έλενας, το οποίο του εμπιστεύθηκε η μητέρα του πριν πεθάνει: «Πριν από τον γάμο της με τον Ελευθέριο Βενιζέλο είχε αποκτήσει μια κόρη, την οποία είχε αναλάβει η Μαρίκα Ηλιάδη». «Ασφαλώς το συγκεκριμένο μεγάλο μυστικό της νονάς του κανείς δεν μπορεί να το επιβεβαιώσει, ούτε να το αποδείξει» υπογραμμίζει η βιογράφος. «Κατατίθεται απλώς ως μαρτυρία, ανοιχτή στην έρευνα μελλοντικά».


Λαμπρινή Κουζέλη

Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου 2017

Οι αδελφοί Ξενοκράτες, υπέροχοι Θράκες ευεργέτες

*Κωνσταντίνος Ξενοκράτης. Θραξ εθνικός αγωνιστής και ευεργέτης







*Γεννήθηκαν στο Σαμάκοβο Αν. Θράκης
*Πλούτισαν στη Ρουμανία
*Ευεργέτησαν Ελλάδα και Ρουμανία




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης  



                Ο Κωνσταντίνος Ξενοκράτης και οι αδελφοί του Αθανάσιος και Θεόδωρος, είναι σπάνιες ευγενείς μορφές της Θράκης, που διακρίθηκαν για το απέραντο φιλανθρωπικό έργο τους και τον παραδειγματικό πατριωτισμό τους.
Οι αδελφοί  Ξενοκράτη γεννήθηκαν στο Σαμάκοβο της περιφέρειας των Σαράντα Εκκλησιών της Ανατολικής Θράκης. Ο Κωνσταντίνος ειδικά γεννήθηκε το 1803. Από την παιδική τους ηλικία εγκαταστάθηκαν τα αδέλφια Πασχάλης, Θεόδωρος, Κωνσταντίνος και Αθανάσιος στο Βουκουρέστι. Εκεί στα κατοπινά χρόνια ασχολήθηκαν με τις επιχειρήσεις, το εμπόριο και τη γεωργία και απέκτησαν μεγάλη περιουσία.

Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017

Θράκη: Η δύσκολη ζωή κατά τον 19ο αιώνα

*Αίνος: Η πύλη του φρουρίου 




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η ζωή στη Θράκη και ειδικά στις μικρές πόλεις και τα χωριά, ποτέ δεν ήταν ομαλή. Οι Θράκες, ειδικά στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, είχαν να αντιμετωπίσουν μια άγρια καθημερινότητα, που ήταν συνδυασμός της απληστίας και της βαρβαρότητας του Οθωμανού κατακτητή, της επιθετικότητας του ανερχόμενου βουλγαρικού εθνικισμού, αλλά και άλλων απρόβλεπτων παραγόντων, όπως είναι π.χ. τα μεγάλα ατυχήματα, οι κακές καιρικές συνθήκες κ.λπ. Κοντά σ’ αυτά δεν πρέπει να λησμονούμε και την αδυναμία του ελληνικού κράτους, να προστατεύσει τους αλύτρωτους Έλληνες.  
                Ποια ήταν αυτή η άγρια καθημερινότητα; Την περιγράφει λιτά και άκρως παραστατικά, ένα γράμμα των Ελλήνων κατοίκων της Αίνου προς τον υπουργό Εξωτερικών Πέτρο Δεληγιάννη, με ημερομηνία 14 Απριλίου 1868 .

Δευτέρα, 2 Οκτωβρίου 2017

Η απόπειρα κατά του Γ. Παπαδόπουλου, το 1968

*Καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης του, ακόμη και στο εδώλιο, ο Αλέκος Παναγούλης βρίσκεται διαρκώς εν μέσω δύο αστυνομικών.





Γράφει ο κ. ΜΙΧΑΛΗΣ Ν. ΚΑΤΣΙΓΕΡΑΣ*



Την Τρίτη 13 Αυγούστου 1968, γύρω στις 8.20 το πρωί, η λιμουζίνα με τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο, κατευθυνόμενη από τη βίλα του στο Λαγονήσι- που του είχε προσφέρει ο Αριστοτέλης Ωνάσης- προς την Αθήνα, με προπορευόμενους δύο μοτοσικλετιστές και ακόλουθους σε ένα αστυνομικό αυτοκίνητο, πλησίαζε στο 31ο χιλιόμετρο την παραλιακής οδού Αθηνών-Σουνίου. Μία έκρηξη ανατίναξε το κατάστρωμα της οδού. Η πομπή μόλις είχε περάσει. Η λιμουζίνα σταμάτησε, ο δικτάτορας κατέβηκε να δει τι είχε συμβεί, ενώ οι χωροφύλακες κυνηγούσαν στα βράχια, κάτω από τον δρόμο έναν άνδρα ξυπόλυτο και με μαγιό μέχρι που τον συνέλαβαν.
Ο Παπαδόπουλος συνέχισε προς Αθήνα και λίγο μετά τις 09.00 προήδρευε της προγραμματισμένης συνόδου του υπουργικού συμβουλίου χωρίς να ενημερώσει τα μέλη του για το συμβάν. Και όμως, την ώρα εκείνη είχε ήδη αρχίσει να εξελίσσεται η πολιτική πλέον αντιπαράθεση ενός ατρόμητου αγωνιστή της Δημοκρατίας, του Αλέκου Παναγούλη, με τον πανούργο ηγέτη του ποικίλων συμφερόντων δικτατορικού καθεστώτος που είχε προκύψει μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.

Παρασκευή, 29 Σεπτεμβρίου 2017

Οι προεδρικές εκλογές στην Κύπρο

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ     http://www.kathimerini.gr/927960/article/epikairothta/politikh/oi-proedrikes-ekloges-sthn-kypro 

*Ο καταλυτικός ρόλος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου επιβεβαιώθηκε με την πανηγυρική εκλογή του και το 1968. Για τα επόμενα χρόνια, παρέμεινε ο μόνος εκλεγμένος ηγέτης του Ελληνισμού, κάτι που συνέβαλε και στη στοχοποίησή του από τη χούντα των Αθηνών.






Του κ. ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΠΟΛΥΒΙΟΥ*




Στις 25 Φεβρουαρίου 1968 έγιναν προεδρικές εκλογές στην Κύπρο, οι δεύτερες στην πολιτική ιστορία του νεαρού ανεξάρτητου κράτους, στην πραγματικότητα οι πρώτες που οργανώθηκαν από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Είχαν περάσει οκτώ χρόνια ύστερα από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση για την προεδρία του υπό σύσταση κράτους, τον Δεκέμβριο του 1959, στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου από την αποικιακή διακυβέρνηση στην ανεξαρτησία, η οποία ανακηρύχθηκε επισήμως στις 16 Αυγούστου 1960. Εκείνες τις εκλογές τις είχε κερδίσει ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος (1913-1977) με ποσοστό 66,85%, ενώ ο συνυποψήφιός του, Ιωάννης Κληρίδης (1887-1961), συγκέντρωσε ποσοστό 33,15%.

Σάββατο, 9 Σεπτεμβρίου 2017

Επειδή έγραφα στο «γόνατο» τόσα χρόνια… (χα χα χα!!!)


*Η είσοδος του ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ Βούλας





...και μια πονεμένη σελίδα
από τα βάσανα της Θράκης




Από τον Παντελή Στεφ. Αθανασιάδη



                Φίλες και Φίλοι, με λύπη μου θα σας στερηθώ για κάποιες μέρες. Την Τρίτη το πρωί, μπαίνω στο ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ  της Βούλας, για να κάνω την Τετάρτη ολική αρθροπλαστική επέμβαση στο αριστερό γόνατο.
                Στο επάγγελμά μας, στη δημοσιογραφία, από χρόνια επικρατούσε μεταξύ μας το αστείο «γράφεις στο γόνατο» για να υποδηλώσει ένα φτωχό κείμενο, ένα ελλιπές και διαψευδόμενο ρεπορτάζ, μια κακή χρήση λέξεων κ.λπ. Ίσως και εγώ να την έχω πάθει την οστεοαρθρίτιδα, «γράφοντας» με το δικό μου τρόπο, τόσα χρόνια!
Πάντως δεν θα δεχθώ και την παρηγορητική παρέμβαση φίλων, που μου λένε «τι περίμενες από αριστερό γόνατο; Άχρηστο εκ προοιμίου. Γιατροπόρεψέ το να γίνει σαν το δεξιό». Μεταξύ μας και το δεξιό φοβάμαι, πως θα φθαρεί όπως και το αριστερό. Γιατί εγώ θα εξακολουθήσω να γράφω…
Σας κούρασα με τα δικά μου. Απλά ευχηθείτε μου, όπως εσείς νομίζετε. Και μακριά από μένα όλοι σας, όσο θα κουτσαίνω ακόμα. Γιατί αν πλησιάσετε θα μάθετε και εσείς να κουτσαίνετε. Άλλωστε οι αρχαίοι πρόγονοί μας είχαν πει «ει χωλώ παροικήσεις, υποσκάζειν μαθήσεις» (Αν κατοικήσεις κοντά σε κουτσό και εσύ θα μάθεις να κουτσαίνεις).

Τετάρτη, 6 Σεπτεμβρίου 2017

Οι γερουσιαστές της Θράκης 1929-1935

*Η ορκωμοσία των γερουσιαστών το 1929


Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Η Γερουσία είναι πανάρχαιος ελληνικός πολιτικός θεσμός, που όμως στη νεώτερη ιστορίας μας σχετικώς ελάχιστα ενεργοποιήθηκε στα πολιτικά μας πράγματα. Τελευταία ενεργοποίηση του θεσμού αυτού είχε υπάρξει από το 1929 έως το 1935. Η Γερουσία που προβλέφθηκε από το Σύνταγμα του 1927 ιδρύθηκε ως δευτέρου βαθμού νομοθετικό σώμα. 
Οι πρώτες εκλογές για την συγκρότηση της Γερουσίας έγιναν στις 21 Απριλίου 1929 μαζί με τις βουλευτικές εκλογές. Συνολικά τότε εξελέγησαν 92 γερουσιαστές ενώ επιπλέον 18 εξελέγησαν από τα διοικητικά συμβούλια επαγγελματικών οργανώσεων και τα πνευματικά ιδρύματα. Σε αυτούς προστέθηκαν άλλοι 10, που εξέλεξε η Βουλή, σύνολο 120. Η γερουσιαστική θητεία ήταν 9 χρόνια κατ’ ανώτατο όριο, αλλά κάθε τρία χρόνια ανανεώνονταν η σύνθεσή του Σώματος κατά το ένα τρίτο με καθολική ψηφοφορία στο ένα τρίτο των εκλογικών περιφερειών της χώρας.

Παρασκευή, 1 Σεπτεμβρίου 2017

Εθνομάρτυρας ή αίτιος δεινών;

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ    http://www.kathimerini.gr/923930/article/politismos/vivlio/e8nomartyras-h-aitios-deinwn 






Γράφει ο κ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Β. ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΗΣ*




Ο Διονύσιος ο «Φιλόσοφος» ή «Σκυλόσοφος» [1541(;) - 1611], μητροπολίτης Λαρίσης αν και υπήρξε εκκλησιαστικός άνδρας, πρωταγωνίστησε σε δύο αποτυχημένες επαναστατικές κινήσεις στη Θεσσαλία (1600) και στην Ήπειρο (1611) με μοναδικό του όραμα την απελευθέρωση του γένους. Μπορεί να μην πέτυχε τον στόχο του, αλλά σήμανε το πατριωτικό προανάκρουσμα της εθνεγερσίας του 1821 και της αποτίναξης του οθωμανικού ζυγού.

Την προσωπικότητα και τη δράση του Διονυσίου μελετά στην παρούσα έκδοση ο αναπληρωτής καθηγητής της ΑΕΑΘ Δημήτρης Παπάζης αξιολογώντας πρώτη φορά στις λεπτομέρειές τους όλες τις δημοσιευμένες αρχειακές πηγές, οι οποίες αντλήθηκαν από ευρωπαϊκά, κυρίως, αρχεία. Πολύτιμος αρωγός στην έρευνα του Δ. Παπάζη και στην έκδοση της παρούσας μελέτης η Ι. Μ. Λαρίσης και Τυρνάβου, η οποία την ενέταξε στη σειρά των εκδόσεών της.

Δευτέρα, 28 Αυγούστου 2017

Ο ποιητής Ματσούκας στον Έβρο, το 1922

*Με τη φουστανέλα στη Βουλή...




*Εξέδωσε το 1923 ποιητική συλλογή
με τίτλο  «Τα τραγούδια του Έβρου»




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Το κλείσιμο του 1922 και οι πρώτοι μήνες του 1923, ήταν κρίσιμη εποχή για την Ελλάδα, που μόλις είχε βγει από την Μικρασιατική Καταστροφή και προσπαθούσε να σταθεί στα πόδια της, γιατί είχε να αντιμετωπίσει τεράστια οικονομικά προβλήματα και την περίθαλψη 1.500.000 και πλέον προσφύγων της Μικράς Ασίας.
                Η Θράκη αιμορραγούσε από την άδικη απώλεια του Ανατολικού κομματιού της και την εκκένωσή του από τους αυτόχθονες Έλληνες κατοίκους της, ενώ στον Έβρο η Επανάσταση των Γονατά- Πλαστήρα, αγωνίζονταν να ανασυγκροτήσει αξιόμαχο στρατό, αναμένοντας εναγωνίως και τα αποτελέσματα της Διάσκεψης της Λωζάννης. 

Τρίτη, 22 Αυγούστου 2017

Το «λογχισμένο Ευαγγέλιο» της Σαμοθράκης

*Το "λογχισμένο Ευαγγέλιο της Σαμοθράκης" όπως είχε εκτεθεί στη Βουλή το έτος 2000 (Φωτογραφία Σάββα Σταθάκη).




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



Είμαι βέβαιος, ότι οι περισσότεροι από τους συμπατριώτες μου Θρακιώτες, δεν έτυχε να δουν το λεγόμενο «λογχισμένο Ευαγγέλιο της Σαμοθράκης» που αποτελεί πολύτιμο αντικείμενο των συλλογών του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου. Είναι όμως στην πραγματικότητα, ανεκτίμητο ενθύμιο των παθών του Θρακικού Ελληνισμού.
Το «λογχισμένο Ευαγγέλιο της Σαμοθράκης» σχετίζεται άμεσα με το Ολοκαύτωμα του μαρτυρικού νησιού του βορειανατολικού Αιγαίου, κατά την Επανάσταση του 1821.
Συνοπτικά τα γεγονότα: Οι άνθρωποι της Φιλικής Εταιρείας είχαν προετοιμάσει ψυχικά τους κατοίκους της Σαμοθράκης για τον εθνικό ξεσηκωμό, που έρχονταν και ήταν όλοι αποφασισμένοι. Έτσι οι Σαμοθρακίτες επαναστάτησαν τον Αύγουστο του 1821, αρνούμενοι να πληρώσουν φόρους.
Όμως 1η Σεπτεμβρίου 1821 των λεγόμενη στο τοπικό ιδίωμα «πρωτοσταυρινιά» αποβιβάστηκαν στη Σαμοθράκη τα αγήματα των Τούρκων υπό τον υποναύαρχο Καρά-Αλή (σ.σ. είναι αυτός που αργότερα τον Ιούνιο του 1822, ανατίναξε μαζί με την ναυαρχίδα του, ο πυρπολητής Κωνσταντίνος Κανάρης). Αμέσως άρχισαν το έργο της σφαγής και των λεηλασιών. Σφαγιάσθηκαν μερικές χιλιάδες άνδρες και αγόρια. Τα γυναικόπαιδα πουλήθηκαν στα παζάρια σκλάβων  της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης. Τα σπίτια τους κάηκαν. Το νησί ερημώθηκε.

Σάββατο, 19 Αυγούστου 2017

Πώς ο Π. Κουντουριώτης απέτρεψε… μονομαχίες, το 1914

*Ο Αρχηγός του Στόλου του Αιγαίου Παύλος Κουντουριώτης



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Οι μονομαχίες υπήρξαν ένα βάρβαρο και ακατανόητο αιματηρό έθιμο. Στο έθιμο αυτό, κατά τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα, ενέδωσαν και πολλοί αξιωματικοί, πολιτικοί, και άλλοι αξιόλογοι άνδρες, με τραγικά επακόλουθα. Το 1914, επιχειρήθηκε η εμπλοκή σε μονομαχία, ακόμα και του αντιναυάρχου τότε Παύλου Κουντουριώτη, για γελοία αιτία, αλλά αυτός, άνθρωπος σοβαρός και συνετός, δεν ενέδωσε στην πρόκληση αψίκορου μονομάχου, απόστρατου αξιωματικού του Ναυτικού.
Πώς ακριβώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα εκείνων των ημερών;
Προς τα τέλη Μαρτίου 1914 είχε προκύψει ζήτημα προαγωγής πέντε πλοιάρχων των Ι. Δαμιανού, Π. Γκίνη, I. Βρατσάνου, Ανδρ. Μιαούλη και Φ. Κανελλόπουλου. Ο υπουργός Ναυτικών είχε στείλει στους υπουργούς αντίγραφα όλων των εγγράφων που σχετίζονταν μα αυτές τις κρίσεις, καθώς είχαν διατυπωθεί και διάφορες μομφές εναντίον τους, απότοκοι κυρίως πολιτικών ανταγωνισμών και προσωπικών φιλοδοξιών.

Πέμπτη, 17 Αυγούστου 2017

Η φυλάκιση του Ανδρέα Παπανδρέου

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ    http://www.kathimerini.gr/922542/article/epikairothta/politikh/h-fylakish-toy-andrea-papandreoy
*24 Δεκεμβρίου 1967. Μετά την απελευθέρωσή του, ο Ανδρέας Παπανδρέου φθάνει στο σπίτι του. Από αριστερά, η μητέρα του Σοφία Μινέικο, τα παιδιά του Νίκος, Γιώργος, Ανδρέας και Σοφία, η σύζυγός του Μαργαρίτα και ο Γιώργος Κατσιφάρας. Πίσω από τον Ανδρέα, ο Αντώνης Στρατής.





Του κ. ΣΠΥΡΟΥ ΔΡΑΪΝΑ*



Στην ταραχώδη πολιτική καριέρα του Ανδρέα Παπανδρέου, η σύλληψή του τις πρωινές ώρες της 21ης Απριλίου 1967 αποτελούσε «ώρα μηδέν». Στα τρία χρόνια που προηγήθηκαν, ο αμφιλεγόμενος πολιτικός αναδείχθηκε σε κεντρικό παράγοντα στις εκρηκτικές πολιτικές συγκρούσεις- με τη μοναρχία, τις αμερικανικές διπλωματικές και μυστικές υπηρεσίες και τις συνωμοτικές ομάδες Ελλήνων αξιωματικών- οι οποίες κατέληξαν στη βίαιη ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος της χώρας. Η απομόνωσή του στις Φυλακές Αβέρωφ, όπου θα μείνει για σχεδόν εννέα μήνες, του στέρησε το κεντρικό στοιχείο της ταυτότητάς του ως κινητήριας δύναμης στα πολιτικά δρώμενα.
Παραδόξως, η ίδια η πολιτική ακινητοποίηση του Παπανδρέου τον καθιστούσε σημαντικό παράγοντα στις πολιτικές διεργασίες που θα καθόριζαν τη μοίρα της παπαδοπουλικής χούντας στον πρώτο χρόνο της στην εξουσία, ιδιαίτερα στις ζωτικής σημασίας σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μάλιστα, από τις πρώτες ώρες μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος, η σύλληψη του Ανδρέα Παπανδρέου υπήρχε αγκάθι στο πλευρό της κυβέρνησης Τζόνσον των ΗΠΑ.

Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

“Θεσσαλονίκη 1917: H Φωτιά που Γέννησε μια Πόλη”

*Παντού αποκαΐδια





*Το ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη 
Γρηγόρη Βαρδαρινού
στην 82η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης



Ταξίδι ενός αιώνα πίσω στο παρελθόν επιχειρεί το ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη Γρηγόρη Βαρδαρινού, το οποίο αφορά την πυρκαγιά που έπληξε την πόλη της Θεσσαλονίκης τον Αύγουστο του 1917 και αποτέλεσε τον καταλυτικό παράγοντα για την διαμόρφωση της πόλης όπως την γνωρίζουμε σήμερα.
Το ντοκιμαντέρ αναβιώνει τα γεγονότα της πιο καταστροφικής πυρκαγιάς στην ιστορία της Θεσσαλονίκης και τον τρόπο με τον οποίο η πόλη ξαναγεννήθηκε μέσα από τις στάχτες της.

Τετάρτη, 9 Αυγούστου 2017

Το αντικίνημα του Κωνσταντίνου το 1967

 ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ     

*13.9.1967: Η ηγεσία της χούντας υποδέχεται στο αεροδρόμιο του Ελληνικού τον Κωνσταντίνο, 
ο οποίος επιστρέφει από τις ΗΠΑ.





Του κ. ΑΝΤΩΝΗ ΚΛΑΨΗ*



Η επικράτηση του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967 έφερε τον νεαρό βασιλιά Κωνσταντίνο Β΄, ο οποίος μόλις είχε συμπληρώσει τρία χρόνια από την ανάρρησή του στον θρόνο, αντιμέτωπο με ένα τετελεσμένο γεγονός που αδυνατούσε να ελέγξει. Η χούντα είχε επιβληθεί όχι από την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία ήταν πιστή στο Στέμμα και διατηρούσε ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας μαζί του, αλλά από αξιωματικούς που βρίσκονταν χαμηλότερα στην ιεραρχία και είχαν κατορθώσει να κινηθούν πολύ αποτελεσματικά στα παρασκήνια.
Επρόκειτο για πρόσωπα τα οποία βρίσκονταν μακριά από το βασιλικό περιβάλλον και ήταν εν πολλοίς άγνωστα στον Κωνσταντίνο. Η εχθρική ατμόσφαιρα που επικράτησε κατά τη διάρκεια των πρώτων επαφών του με τα μέλη της ηγετικής τριανδρίας των πραξικοπηματιών, η οποία αποτελούνταν από τον ταξίαρχο Στυλιανό Παττακό και τους συνταγματάρχες Γεώργιο Παπαδόπουλο και Νικόλαο Μακαρέζο, ήταν απολύτως ενδεικτική. Με την ενέργειά τους τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου, όχι μόνο είχαν διασαλεύσει τη συνταγματική τάξη, αλλά είχαν κατορθώσει να καταστήσουν τον Κωνσταντίνο υποχείριό τους. Επιλέγοντας να ορκίσει την πρώτη χουντική κυβέρνηση, στην οποία υπουργικά χαρτοφυλάκια ανέλαβαν και οι τρεις ηγέτες του πραξικοπήματος, ο βασιλιάς αποδέχθηκε την ήττα του και προσυπέγραψε τη συνθηκολόγησή του, θέτοντας ως μοναδικό όρο τη μη ανάληψη της πρωθυπουργίας από στρατιωτικό: στη βάση αυτού του συμβιβασμού, πρωθυπουργός ορκίστηκε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Κόλλιας.

Κυριακή, 6 Αυγούστου 2017

Το «μαύρο» Πάσχα του 1914 στην Ανατολική Θράκη


*Καταυλισμός προσφύγων της Ανατολικής Θράκης στη Θεσσαλονίκη, το 1914 



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ο διωγμός των Ελλήνων της Θράκης (αλλά και της Μικράς Ασίας) το 1914, έχει όλα τα στοιχεία για να πάρει χαρακτηρισμούς όπως Γενοκτονία ή Εθνοκάθαρση. Έτσι λοιπόν σήμερα, όταν εξιστορούμε πτυχές των θλιβερών εκείνων γεγονότων, αποφεύγουμε ενδεχομένως να προβάλλουμε όρους με βαριά νομική σημασία, αλλά δεν παύουμε να έχουμε την άποψη ότι οι Τούρκοι συμπεριφέρθηκαν τότε με πρωτοφανή βαρβαρότητα, ξεριζώνοντας τους Έλληνες.
                Ένα μέρος του συνολικού δράματος, θα επιχειρήσουμε σήμερα με βάση της ειδησεογραφία των ημερών εκείνων, να περιγράψουμε. Δεν είναι επιτρεπτό η λήθη να λειτουργεί συγχωρητικά για όσους διέπραξαν πολιτικά και ποινικά αδικήματα, πρωτοφανούς σκληρότητας.
                Οι Νεότουρκοι με την επανάσταση του 1908, έδωσαν στη διεθνή κοινότητα ένα πρόσωπο αρκούντως πολιτισμένο και ευρωπαϊκό, που παρέσυρε τα υποταγμένα έθνη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία να πιστέψουν ότι θα αποκτήσουν πολιτικά δικαιώματα. Γρήγορα όμως λειτούργησε η εθνική αφύπνιση των Τούρκων, που συνέβαλε στην εντελώς εχθρική αντιμετώπιση των μειονοτήτων. Στο στόχαστρο βρέθηκαν βασικά οι Έλληνες (Θράκες, Μικρασιάτες, Πόντιοι) οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι.
Στην αρχή του 1914 είχαν γίνει μεταναστεύσεις Μουσουλμάνων της Σερβίας, της Βουλγαρίας και της Ελλάδας προς τη Μικρά Ασία, υποκινημένες από την Νεοτουρκική κυβέρνηση. Αυτό το γεγονός υπήρξε η αιτιολογία της τουρκικής κυβέρνησης, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη είσοδο της Τουρκίας στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, να εκδιώξει τους Έλληνες.

Δευτέρα, 31 Ιουλίου 2017

Η ελληνοτουρκική κρίση του Νοεμβρίου 1967

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ  http://www.kathimerini.gr/920606/article/epikairothta/ellada/h-krish-toy-noemvrioy-1967

*14 Νοεμβρίου 1967. Άνδρες της Εθνικής Φρουράς εισέρχονται στο χωριό Άγιος Θεόδωρος, νότια της Λευκωσίας. Την επομένη, η περιοχή έγινε θέατρο σφοδρών συγκρούσεων μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.





Του κ. ΣΩΤΗΡΗ ΡΙΖΑ*


Η αποτυχία της ελληνοτουρκικής συνάντησης κορυφής του Έβρου τον Σεπτέμβριο 1967 αντιμετωπίστηκε από το ελληνικό στρατιωτικό καθεστώς με μια αυτοσχέδια πολιτική «πυγμής», που αποσκοπούσε στην ανάδειξη της ένωσης ως κεντρικού θέματος της ατζέντας του Κυπριακού.
Δημοσιεύματα στον Τύπο, δημόσιες δηλώσεις και επισκέψεις κορυφαίων παραγόντων της δικτατορίας στη Μεγαλόνησο εντάσσονταν στο πλαίσιο αυτό. Αν αυτά συνέτειναν στη χειροτέρευση της ατμόσφαιρας στο Κυπριακό, η στρατιωτική επιχείρηση της Εθνικής Φρουράς στον τουρκοκυπριακό θύλακο Κοφίνου- Αγίων Θεοδώρων στις 15-16 Νοεμβρίου αποτέλεσε την αφετηρία μιας κρίσης που οδήγησε στα πρόθυρα ελληνοτουρκικού πολέμου. Αυτός αποφεύχθηκε μόνο με την εξασθένηση της ελληνικής θέσης στην Κύπρο.

Κυριακή, 30 Ιουλίου 2017

Για τους Θρακιώτες που ασχολούνται με την ποίηση: Κώστας Θαλλίδης



Ο Κώστας Θαλλίδης είναι ένας μάλλον άγνωστος ποιητής, αλλά ένα ποίημά του έγινε πανελληνίως γνωστό κάποτε.
Γεννήθηκε στη Σωζόπολη της Ανατολικής Ρωμυλίας το 1816 και το οικογενειακό του όνομα ήταν Μαστρονικολάκογλου.
Ποικίλοι κίνδυνοι για τη ζωή του, τον ανάγκασαν να καταφύγει στην Αθήνα και στον Πειραιά. Όταν ανακαλύφθηκε το ταλέντο του στη μουσική και στην ποίηση η βασίλισσα Αμαλία τον έστειλε στην Ιταλία, όπου ο Θαλλίδης σπούδασε εφτά χρόνια μουσική, από το 1840 έως το 1847. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, προσελήφθη ως γραμματέας και μουσικός στα Ανάκτορα του Όθωνα, όπου υπηρέτησε δώδεκα χρόνια. Παράλληλα έγραφε ποιήματα και τα μελοποιούσε ο ίδιος. Μελοποιούσε επίσης εκκλησιαστικά άσματα, γιατί γνώριζε και βυζαντινή μουσική.
Τελικά τον συκοφάντησαν ότι τα ποιήματά του αφορούσαν την βασίλισσα.  Έτσι ο Θαλλίδης αναγκάσθηκε να φύγει από τα Ανάκτορα. Προσβλήθηκε από στηθικό νόσημα και αποφάσισε να επιστρέψει στη Σωζώπολη, όπου μετά από 33 ημέρας, την παραμονή των Χριστουγέννων του 1861 πέθανε και ετάφη στο νεκροταφείο του Αγίου Ζωσίμου.
Για να γνωρίσετε τον Κώστα Θαλλίδη παραθέτω και ένα δημοσίευμα της εφημερίδας ΕΣΤΙΑ της 19ης Ιουνίου 1936.


Πέμπτη, 27 Ιουλίου 2017

Η οπλαρχηγός Κωστακίτσαινα των Βαλκανικών Πολέμων

*Η Κωστακίτσαινα, σε φωτογραφία των αρχών του 1913





*Μια άγνωστη ηρωίδα της Ηπείρου




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η Κωστακίτσαινα, είναι μια λαμπρή, ανιδιοτελής και σεμνή ηρωίδα της Ηπείρου. Έδρασε ως οπλαρχηγός εθελοντικού σώματος του χωριού Γεωργάνοι Ιωαννίνων, στη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Τιμήθηκε με μετάλλια από το ελληνικό κράτος, αλλά απολύθηκε, όταν διορίστηκε επιστάτρια σε σχολείο, γιατί οι καρεκλοκένταυροι των γραφείων διαπίστωσαν εκ των υστέρων  ότι η μπαρουτοκαπνισμένη καπετάνισσα… δεν είχε τα τυπικά προσόντα!!!
Το 1913 υπολογίζεται ότι είχε ηλικία, ανάμεσα σε 45 έως 48 ετών. Το οικογενειακό της όνομα ήταν Μαρία Ναστούλη και κατάγονταν από τα Δερβίζιανα.
Μάλλον ψηλή, εύρωστη και ζωσμένη με φυσεκλίκια. Κορμοστασιά ευζωνική θα έλεγε όποιος την συναντούσε για πρώτη φορά. Είχε μαζί της και ένα σπαθί καθώς και ένα τυφέκιο  Μάουζερ, που ήταν λάφυρα από μάχη με Τούρκους. Φωνή μάλλον βραχνή και πρόσωπο σκληρό. Κάπνιζε πολύ και στο απανώχειλό της υπήρχε ένα χνούδι, όπως στους εφήβους.
                Μόνο τα φορέματα και τα μαλλιά της πρόδιδαν ότι είναι γυναίκα.

Τετάρτη, 26 Ιουλίου 2017

Η Ελληνοτουρκική συνάντηση στον Έβρο, το 1967


*Οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας Κωνσταντίνος Κόλλιας (στη μέση) και της Τουρκίας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ (δεξιά) τη δεύτερη μέρα των συνομιλιών που διεξήχθησαν στην Αλεξανδρούπολη.





Του κ. ΣΩΤΗΡΗ ΡΙΖΑ*



Η ελληνοτουρκική συνάντηση του Έβρου τον Σεπτέμβριο 1967 αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση βιαστικής και ελλιπώς προετοιμασμένης διπλωματικής προσπάθειας που κατέληξε σε αποτυχία. Ταυτόχρονα, υπήρξε μια σημαντική στροφή στη διαχείριση του Κυπριακού με αρνητικές βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες συνέπειες.
Η σύλληψη της πολιτικής που οδήγησε στη συνάντηση του Έβρου μπορεί να αποδοθεί σε δύο παράγοντες. Η πρώτη παραδοχή της ηγεσίας του στρατιωτικού καθεστώτος, που προέκυψε από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, ήταν ότι μπορούσε να επιτύχει ταχύτατα την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, ακολουθώντας μια διπλωματία που δεν θα υφίστατο τους περιορισμούς των κοινοβουλευτικών κυβερνήσεων. Η δεύτερη παραδοχή της ήταν ότι η Αθήνα μπορούσε να επιτύχει μια πολιτική διευθέτηση στη βάση του σχεδίου Άτσεσον (Acheson) του Αυγούστου του 1964, όταν ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, στο πλαίσιο αμερικανικής πρωτοβουλίας επίλυσης του Κυπριακού, είχε προτείνει την ένωση του νησιού με την Ελλάδα έναντι της εκμίσθωσης μιας έκτασης ίσης με το 5% του κυπριακού εδάφους. Αυτή η ζώνη θα χρησιμοποιείτο ως στρατιωτική βάση από την Τουρκία. Επίσης προβλεπόταν και ευρεία αυτοδιοίκηση σε περιοχές όπου πλειοψηφούσαν Τουρκοκύπριοι.

Κυριακή, 23 Ιουλίου 2017

Δημοσιογράφοι πεσόντες στους αγώνες....

 
*Η ιστορική εφημερίδα "Αδέσμευτη Γνώμη" που εκδόθηκε 
στη διάρκεια της μεγάλης απεργίας του 1975




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Το σώμα των Ελλήνων δημοσιογράφων περνάει τις μέρες αυτές τη μεγαλύτερη δοκιμασία του, καθώς διάφορες ανάλγητες πολιτικές αποφάσεις (κυβερνητικές και μνημονιακές), διαλύουν την κοινωνική του ασφάλιση, χωρίς καμιά πρόβλεψη αντικατάστασης του υπάρχοντος συστήματος με άλλο. Αξίζει εδώ να τονίσουμε ότι το κράτος ουδέποτε διέθεσε έστω και ένα ευρώ για την ασφάλιση των δημοσιογράφων, όπως και οι εργοδότες τους. Όμως οι δημοσιογράφοι επέτυχαν να έχουν ικανοποιητική κοινωνική ασφάλιση. Αυτό το σύστημα επιχειρείται τώρα να ισοπεδωθεί, να απαλλοτριωθεί, να μηδενιστεί, αφού ήδη ληστεύθηκαν υπέρ του κράτους, δεκάδες εκατομμυρίων από τα αποθεματικά του. Και οι δημοσιογράφοι με τις οικογένειές τους μένουν ανασφάλιστοι…
                Αυτές οι δραματικές ημέρες, μας κάνουν να στρεφόμαστε στο παρελθόν… στα πεπραγμένα των δημοσιογράφων… στην ιστορία τους... Γιατί και οι δημοσιογράφοι, έγραψαν ιστορία μαζί με όλους τους Έλληνες, σε όλους τους αγώνες, έδωσαν εκτός από τον ιδρώτα τους και το αίμα τους, για να υπάρξει αυτό το κράτος. Αυτό το απόθεμα ιδρώτα και αίματος, που τώρα επιχειρείται να δημευθεί!
                Δεν είναι εφικτό να παρουσιασθεί η συνολική προσφορά των δημοσιογράφων σε όλους τους αγώνες του Έθνους. Ωστόσο με μια φευγαλέα ματιά, μπορούμε να δούμε την προσφορά των ανθρώπων του Τύπου στους αγώνες αυτούς, μαζί με όλους τους Έλληνες. Θα επιλέξουμε την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων, που διπλασίασαν την Ελλάδα, σε έκταση και πληθυσμό.

Παρασκευή, 21 Ιουλίου 2017

Φώτης Γιαγκούλας: Το τέλος ενός διάσημου λήσταρχου

ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΘΕΤΟ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ «ΕΛΛΑΔΑ: 20ος ΑΙΩΝΑΣ (1920-1930)» Β΄ ΤΟΜΟΣ
*Ο Φώτης Γιαγκούλας δια χειρός του λαϊκού ζωγράφου Χρηστίδη (πηγή: Απόστολος Δούρβαρης "Σωτήριος Χρηστίδης (1858- 1940)" Ε.Λ.Ι.Α. Αθήνα 1993)



Του κ. Βασίλη Ι. Τζανακάρη*



                Η ληστοκρατία στην Ελλάδα ξεκίνησε ήδη από τα χρόνια που ακολούθησαν τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους και περατώθηκε το 1935, κλείνοντας μια εκατονταετία φρίκης και αίματος.
                Λίγο πριν ολοκληρώσει τον κύκλο της (δεκαετία του 1920), σημείωσε μια ασύλληπτη για την εποχή έξαρση, με πολλούς από τους εκπροσώπους της να χάνονται στην αχλύ του θρύλου. Κορυφαίος της κατηγορίας αυτής υπήρξε ο λήσταρχος Φώτης ή Φώτος Γιαγκούλας, ο οποίος τερμάτισε το βίο και την πολιτεία του λίγο μετά το μεσημέρι της Κυριακής, στις 20 Σεπτεμβρίου 1925.

Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017

Η δικτατορία και η διεθνής κοινότητα

*Ανακοινώσεις του υπουργού Εξωτερικών Παναγιώτη Πιπινέλη σε Έλληνες δημοσιογράφους μετά την αποπομπή της Ελλάδας από το Συμβούλιο της Ευρώπης.




Της Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥ*



Η επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα την 21η Απριλίου 1967 σίγουρα δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί πρωτοφανές γεγονός είτε σε παγκόσμια κλίμακα είτε σε ελλαδικό επίπεδο.
Πράγματι, οι στρατιωτικές κυβερνήσεις δεν αποτελούσαν άγνωστο φαινόμενο στο διεθνές στερέωμα, καθώς τη χρονιά που οι συνταγματάρχες διενήργησαν το πραξικόπημα και επέβαλλαν το αντιδημοκρατικό καθεστώς τους, πολλές άλλες χώρες διατελούσαν υπό δικτατορικές διοικήσεις. Είναι, εξάλλου, ευρέως γνωστό το γεγονός ότι από την πολιτική εξουσία του σύγχρονου ελληνικού κράτους παρήλασαν ουκ ολίγα στρατιωτικά καθεστώτα.

Παρασκευή, 14 Ιουλίου 2017

Η Επανάσταση του 1821, ιδρύει σχολείο στην Τρίπολη

*Ένα από τα έγγραφα, που σχετίζονται με τη δημιουργία σχολείου στην Τρίπολη





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Οι επαναστατημένοι Έλληνες του 1821, έδειξαν με την πρακτική και τη φιλοσοφία τους ότι είχαν οράματα για την αναγεννώμενη πατρίδα, πλην της καθημερινότητας που ήταν οι μάχες για να εκδιωχθούν οι κατακτητές και να ξαναγίνουν οι σκλάβοι, ελεύθεροι.
Ένα από τα οράματα αυτά ήταν η Παιδεία. Από τα σωζόμενα έγγραφα της Επανάστασης του 1821, προκύπτει ότι ήταν έντονο το ενδιαφέρον για την Παιδεία, που προσδιόριζε το μέλλον του Έθνους.
Κατά τη διάρκεια του 1821 πρώτη φορά εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για την Παιδεία στη συνέλευση της Ανατολικής Στερεάς και ανατέθηκε η οργάνωσή της στον Άρειο Πάγο που προήλθε από τη Συνέλευση των Σαλώνων.
Εξάλλου η Πελοποννησιακή Γερουσία σε προκήρυξή της στις 16 Μαρτίου 1822 αναφέρθηκε στην ανάγκη ίδρυσης σχολείου, στην Τρίπολη, στην καθιέρωση της δωρεάν παιδείας και καθόριζε ως μέθοδο διδασκαλίας την Αλληλοδιδακτική.

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

Το Α΄ Συνέδριο των Ελλήνων της Ρωσίας

*Οι συμμετέχοντες στο συνέδριο των Ελλήνων στο Ταγκανρόκ (φωτ. από το βιβλίο του Ελευθέριου Παυλίδη «Ο ελληνισμός της Ρωσίας και τα 33 χρόνια του εν Αθήναις συλλόγου των εκ Ρωσίας Ελλήνων»).




Γράφει ο κ. ΒΛΑΣΗΣ ΑΓΤΖΙΔΗΣ*



Tο έτος 1917 ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα χρονιά του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ευρωπαϊκή ήπειρος είχε μπει από το 1914 σε μια περίοδο πλήρους ανατροπής των έως τότε ισορροπιών. Η εμπλοκή της Ρωσίας στον πόλεμο είχε ξεκινήσει τον Ιούλιο του 1914. Μέχρι τον Νοέμβριο τα μέτωπα είχαν σχεδόν οριστικοποιηθεί. Από τη μια πλευρά οι Ενωμένες Δυνάμεις, η Αντάντ, (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, από το 1915 η Ιταλία, οι ΗΠΑ από το 1917 και η Ελλάς τελευταία) και από την άλλη οι Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία και Βουλγαρία).
Το μεγάλο πρόβλημα για τη ρωσική πλευρά το δημιουργούσε η απουσία γεωγραφικής επαφής με τους συμμάχους της. Γεγονός που επηρέαζε την υλική της δυνατότητα να αντιμετωπίσει τα γερμανικά στρατεύματα στο Ανατολικό Μέτωπο. Η κατάληψη των Στενών των Δαρδανελλίων φάνηκε ως ένα μέσο για απόκτηση άμεσης επαφής. Το ζήτημα αυτό επιχείρησαν να επιλύσουν οι σύμμαχοι με την εκστρατεία της Καλλίπολης που άρχισε την άνοιξη του 1915. Η επιχείρηση απέτυχε και μία από τις αιτίες υπήρξε η στάση της Ελλάδας που είχε αρνηθεί να πάρει μέρος στη συμμαχική προσπάθεια επειδή κυριαρχούσαν τότε στην Αθήνα οι μοναρχικές φιλογερμανικές δυνάμεις. Η αποτυχία της επιχείρησης είχε ιδιαίτερη σημασία για την εξέλιξη του πολέμου, εφόσον παρέτεινε τη διάρκειά του και ευνόησε την εμφάνιση μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων και εντάσεων στο εσωτερικό της Ρωσίας. Παράλληλα, επέτρεψε στους Νεότουρκους να θέσουν σε πλήρη εφαρμογή τα σχέδια γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...