Τρίτη, 13 Αυγούστου 2013

Πεδίον βολής η Ελλάς…

ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

*Ο Γεώργιος Παπανδρέου με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον στρατηγό Γρίβα στο Καστρί. Διακρίνονται επίσης ο υπουργός Αμυνας Πέτρος Γαρουφαλιάς (αριστερά) και ο μετέπειτα πρόεδρος της Κύπρου Σπύρος Κυπριανού (δίπλα στον Γρίβα). Στο αρχείο Πιπινέλη υπάρχουν αναφορές σε σχέδια των Σοβιετικών να «εκμηδενίσουν» τον Μακάριο (και τον Γρίβα), πιθανόν με «αεροπορικό ατύχημα» ή «φυσικόν θάνατον»


*Οι αναφορές του θεοσεβούμενου
ρώσου διπλωμάτη και
η ενασχόληση των Σοβιετικών
με τις προχουντικές εξελίξεις


Της κ. Φωτεινής Τομαή

          Την αρχική ευφορία που προκάλεσε η νίκη της Ενώσεως Κέντρου στις εκλογές της 16ης Φεβρουαρίου 1964 και η ήττα της Δεξιάς, που για πρώτη φορά μετά τον Εμφύλιο είδε τα ποσοστά της να πέφτουν τόσο χαμηλά, διαδέχθηκαν σύντομα οι εσωκομματικές συγκρούσεις, η διαμάχη με την Αριστερά που προέβαλλε μια σειρά αιτήματα, δίκαια μεν αλλά ανώριμα να επιλυθούν, οι απειλές της Τουρκίας να επέμβει στην Κύπρο μετά την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας που αναγνώριζε μεταξύ άλλων τη νομιμότητα της κυπριακής κυβέρνησης και την κυριαρχία του κυπριακού κράτους και βέβαια οι τριβές με το παλάτι, που όχι μόνο δεν έλειψαν, όπως και επί κυβερνήσεως Καραμανλή, αλλά τουναντίον οξύνθηκαν μετά τον θάνατο του Παύλου και την ανάρρηση στον βασιλικό θρόνο του διαδόχου του Κωνσταντίνου, στενά προσκολλημένου στις επιταγές της άπληστης για εξουσία μητέρας του Φρειδερίκης.
          Στην προσπάθειά του ο Γεώργιος Παπανδρέου να απαλλάξει τη χώρα από τα κατάλοιπα του Εμφυλίου, με διστακτικά έστω βήματα, όπως κατάργηση των έκτακτων μέτρων ασφαλείας της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Καραμανλή, απόλυση υπό όρους των πολιτικών κρατουμένων, παύση δικαστικών εκτοπισμών κτλ., γίνεται από την πρώτη στιγμή ανάληψης της πρωθυπουργίας του στόχος επικρίσεων τόσο από δεξιά όσο και από αριστερά. 



          Η μεν Δεξιά και ο Τύπος της θα τον κατηγορήσουν ότι παραδίδει τη χώρα στον κομμουνισμό και ότι ελευθερώνει «εγκληματίες», η δε Αριστερά, με αφορμή τη διατήρηση του νόμου 375 περί κατασκοπείας, και του 509, που έθετε ουσιαστικά εκτός νόμου το ΚΚΕ, θα αποδυθεί σε ακραίες εκδηλώσεις για αναγνώριση της εθνικής αντίστασης αναζωπυρώνοντας παλαιά πάθη και ψυχώσεις, διευκολύνοντας ουσιαστικά όσους ήθελαν να καλλιεργήσουν στις Ένοπλες Δυνάμεις την ανησυχία ότι ο Παπανδρέου στρώνει τον δρόμο στον κομμουνισμό.
*Η κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου, του 1964

          Μέσα σε αυτό το ασταθές πολιτικό κλίμα η ελληνική κοινωνία καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά προκλήσεις που την υπερβαίνουν. Στο ίδιο διάστημα σημειώνονται σημαντικές μετακινήσεις των ψηφοφόρων, όπως σημείωνε πληροφοριακό δελτίο της ΚΥΠ: «Εκ του οικονομικού ζητήματος εσημειώθη όθεν διαφοροποίησις λόγω δυσαρεσκείας οπαδών άλλοτε της ΕΚ και δη ευθέως υπέρ της ΕΡΕ. Μετά παρέλευσιν 6-9 μηνών αναμένεται απόσχισις εκ της αιτίας ταύτης και αγροτών της ΕΚ με προσχώρησιν προς τα δεξιά και περισσότερον προς τα αριστερά» (Ιανουάριος 1965, Αρχείο Π. Πιπινέλη, φάκ. 26).
          Στο ίδιο δελτίο γινόταν η πρόβλεψη ότι «εκλογαί σήμερον θα έφερον ενισχυμένη την ΕΡΕ και ΕΔΑ εις βάρος ΕΚ, ώστε η συνεργασία ΕΡΕ και ΕΚ να απέβαινε απαραίτητος διά τον σχηματισμόν κυβερνήσεως», εκφραζόταν δε η εκτίμηση πως μόνο μια σκληρή αντιπολίτευση, τύπου ανένδοτου, θα έφερνε ξανά τη Δεξιά στην εξουσία, καθώς «το Κέντρον προωρείται (sic) να αποσυντεθή εις τα εξ ων συνετέθη».
          Εν μέσω πολιτικών κραδασμών και με τον Ψυχρό Πόλεμο στο απόγειό του μετά και την πυραυλική κρίση της Κούβας, η χώρα, το θερμότερο, όπως είχε χαρακτηρισθεί λόγω της γεωστρατηγικής θέσης της, μέτωπο αυτού του ανηλεούς ανταγωνισμού Ανατολής- Δύσης, προσελκύει κάθε προέλευσης ξένους πράκτορες στο έδαφός της. Ένας εξ αυτών, η ανωνυμία του οποίου διατηρείται ως επτασφράγιστο μυστικό, ήταν ρώσος πράκτορας της Σοβιετικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MVD) που υπηρετούσε στην Άγκυρα. Στην Αθήνα συνομιλητής του αναφερόταν ο με κωδική ονομασία Χ5, τον οποίο είχε γνωρίσει μέσω του σοβιετικού πρεσβευτή Κοριούκιν, με τον οποίο είχε συνυπηρετήσει το 1953 στη Ζυρίχη, όταν ο ίδιος ήταν υποδιευθυντής του Τμήματος Ευρώπης.
*Το σήμα της Ένωσης Κέντρου, που υπήρχε στα ψηφοδέλτια

          Από την ανάγνωση της χειρόγραφης οκτασέλιδης αναφοράς, προφανώς κάποιου προϊσταμένου του Χ5 που υπογράφει ως Χ3, όπως προκύπτει από οδηγίες που φαίνεται ο ίδιος να έδωσε «προς περαιτέρω συνεργασίαν μετά του ρώσου διπλωμάτου», εξάγεται το συμπέρασμα ότι η ανάμειξη του σοβιετικού παράγοντα στα πολιτικά πράγματα της χώρας ήταν διαρκής, έστω και μη εμφανής, ανεξαρτήτως κόμματος που τύχαινε να κυβερνά τον τόπο. Τούτο επιβεβαιώνεται από έτερο δελτίο με ημερομηνία 28 Μαΐου 1965 (φάκ. 26, Αρχείο Πιπινέλη) που αποκάλυπτε τα σχέδια των Σοβιετικών να «εκμηδενίσουν» τον Μακάριο (και τον Γρίβα), πιθανόν με «αεροπορικό ατύχημα» ή «φυσικόν θάνατον», παρουσιάζοντας την όλη επιχείρηση «ως έργον των Βρεττανών, Τούρκων και Αμερικανών», ενώ σε άλλη παράγραφο προειδοποιούσε για αναμενόμενη επίθεση «εις τον δεξιόν Τύπον κατά του Αρχηγού του ΓΕΣ, η οποία θα είναι τόσο ισχυρά ώστε ούτως να υποχρεωθή εις παραίτησιν. Την θέσιν του θα καταλάβη Στρατηγός του οποίου το όνομα υπεδείχθη εις τον κ. Παπανδρέου από τον Τσιριμώκον την 1η Μαΐου 1965». Ακριβώς μετά τη συγκεκριμένη αναφορά γινόταν η εξής εκτίμηση: «Τούτο αποδεικνύει ότι οι Σοβιετικοί έχουν γερούς πλοκάμους και μεταξύ της δεξιάς παρατάξεως».
          Ο 58χρονος Ρώσος, με πρόσχημα τη θεοσέβειά του, μόλις έφτασε στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 1964, ζήτησε από τον Χ5 να τον φέρει σε μυστική συνάντηση με ιερέα για να... μεταλάβει, ανακοινώνοντας μάλιστα την απόφασή του «να καρή ως Μοναχός και να εισέλθη εις Μοναστήριον ως αγνώστων στοιχείων». Βεβαίως, δεν ξέχασε και τη δουλειά για την οποία είχε έλθει στη χώρα μας, γνωρίζοντας δε εκ των προτέρων ότι οι πληροφορίες που θα μετέδιδε τον οδηγούσαν σε ευθεία σύγκρουση με τις υπηρεσιακές  δεσμεύσεις του, φρόντισε να δηλώσει απογοητευμένος από τον κομμουνισμό και ότι «από όλους τους λαούς προτιμά τους Έλληνας»
*Γεώργιος Παπανδρέου και βασιλεύς Κωνσταντίνος

          Οι πληροφορίες αυτές αφορούσαν: 1. σε πλήρη ευθυγράμμιση Τουρκίας- ΕΣΣΔ με σκοπό την απομάκρυνση της πρώτης από το ΝΑΤΟ ως ουδέτερης όπως η Αίγυπτος υπό τον Νάσερ. «Διά την συνεργασίαν αυτήν επεστρατεύθησαν οι πρώην κεμαλικοί αξιωματικοί και λοιποί τιτλούχοι του κεμαλικού καθεστώτος, μετά των οποίων τα Σοβιέτ είχον συνεργασθή κατά το παρελθόν», αναφερόταν στην έκθεση που στην περίπτωση αυτή έκανε λόγο για μεγάλη οικονομική βοήθεια προς την Τουρκία για τεχνικά έργα «ακόμη και της τάξεως του Ασουάν», με συναίνεση μάλιστα του Ινονού, αν και ο ίδιος απέφευγε να εκδηλωθεί φανερά. Ως πρόσχημα η τουρκική διπλωματία θα χρησιμοποιούσε την εγκατάλειψή της υπό των Συμμάχων στο Κυπριακό ζήτημα. Το περίεργο είναι ότι και οι Άγγλοι, κατά τον ρώσο πληροφοριοδότη, συναινούσαν στη γραμμή αυτή, συνεργαζόμενοι με τους Ρώσους και τους Τούρκους. 2. Σε επικράτηση του ΑΚΕΛ έναντι του Μακαρίου στις προσεχείς εκλογές. «Η Σοβιετική Ρωσία θέλει την Κύπρον κομμουνιστική» αναφερόταν. 3. Σε απαίτηση των Ρώσων από τους Τούρκους «να λάβουν διά τους Εβραίους παρόμοια μέτρα ως εκείνα τα οποία λαμβάνουν διά τους Ελληνας της Τουρκίας» (σ.σ.: προφανώς μέτρα εξόντωσής τους). 4. Σε απολύτως προσχηματική συμπαράσταση της Ρωσικής Εκκλησίας στο θέμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 5. Σε εξάπλωση των τροτσκιστών διεθνώς, ακόμη και εντός των ΗΠΑ. 6. Σε συνεννοήσεις Ελλάδας- Βουλγαρίας που αναμενόταν να αποβούν σε βάρος της πρώτης, με τη σημείωση: «Ο υιός Παπανδρέου έχει ιδιαιτέρας σχέσεις με Βουλγάρους και Αμερικανούς υπηκόους». 7. Στον Γ. Παπανδρέου που αποσκοπούσε σε ανατροπή του καθεστώτος και ίδρυση δημοκρατίας σοσιαλιστικού τύπου με «Πρόεδρον τον ίδιον και Πρωθυπουργόν τον Τσιριμώκον». 8. Σε πιθανή απαγωγή του βασιλιά αιφνιδίως. «Βουλευτικαί εκλογαί δεν πρέπει να αναμένονται. Η εξουσία δεν πρόκειται να παραδοθή εις την Δεξιάν με ομαλόν τρόπον». 9. «Εις τον Παπανδρέου επικρατεί φόβος ότι θα δολοφονηθή. Εδωκεν ούτος διαταγάς διά να ληφθούν μέτρα προς προστασίαν της ζωής του» (σ.σ.: αυτό επαναλαμβάνεται και σε άλλα δελτία).
          Το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, τρία χρόνια ακριβώς μετά, ανέτρεψε τα πάντα και ο ιστορικός και πολιτικός αναλυτής της εποχής μας έχασε την ευκαιρία να διαπιστώσει αν τελικώς ο θεοσεβούμενος ρώσος διπλωμάτης δεν ήταν τελικά παρά ένας κυριολεκτικά στημένος... αθεόφοβος!

*Η πολυπράγμων βασίλισσα Φρειδερίκη

Μια περιουσία στον αέρα
Ο καβγάς για τον «Κομήτη» της Φρειδερίκης

          Το ήδη ηλεκτρισμένο κλίμα της εποχής πυροδότησε με νέες αντεγκλήσεις μεταξύ Ενώσεως Κέντρου και ΕΡΕ η... αβάσταχτη επιθυμία της Φρειδερίκης για αγορά βασιλικού αεροσκάφους αξίας 45 εκατ. δρχ. προκειμένου να μη συνταξιδεύουν με το κοινό οι βασιλείς, μια και οι μέχρι τότε χρησιμοποιούμενες Ντακότες είχαν απαρχαιωθεί. «Ο Κομήτης», για τον οποίο γινόταν αναφορά σε φύλλο της 12ης Δεκεμβρίου 1963 («Ελεύθερος Τύπος»), επρόκειτο να είναι «η τελευταία λέξις της αεροναυπηγικής, με ειδικήν εσωτερικήν διαρρύθμισιν», ενώ «τα σχέδια είχεν επεξεργασθή προσωπικώς η Βασίλισσα». Με σύνθημα «καθολική αξίωσις να ακυρωθή η παραγγελία» σύσσωμος ο Τύπος όλων των αποχρώσεων, με αυστηρότερη όλων την «Εστία», κατακεραύνωνε την κυβέρνηση. Η τελευταία με τίτλο «Το αεριωθούμενον» δημοσίευε πρωτοσέλιδο του εκδότη στις 18 Δεκεμβρίου 1963 στο οποίο ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η Ένωσις Κέντρου πρέπει να γνωρίζη ότι η υπόθεσις του βασιλικού αεριωθουμένου θα μεταβληθή εις ηφαίστειον υπό τους πόδας της εάν δεν θέση τέρμα εις την μέχρι σήμερον τηρουμένην τακτικήν της σιωπής και αποκρύψεως την οποίαν είχον εφαρμόσει αι κυβερνήσεις Καραμανλή και Πιπινέλη», επισείοντας ευθύνες στον υπουργό Οικονομικών Κ. Μητσοτάκη, ο οποίος απέφευγε να δώσει στοιχεία, «τα οποία δικαίως απαιτούσε η κοινή γνώμη και μάλιστα η συμπαθούσα προς το Κέντρον και εχθρική προς την "Ε, ρε"!», όπως αποκαλούσε ειρωνικά την ΕΡΕ.
          Η «Καθημερινή» (φύλλο 19 Δεκεμβρίου) ήγειρε ζήτημα περί τήρησης νόμιμης διαδικασίας επιλογής της εταιρείας Γκράμαν («έτσι απλά, κεφάτα, σύντομα, χωρίς επιτροπή»), στην οποία ο Πιπινέλης είχε καταβάλει ήδη από 16 Νοεμβρίου 1 εκατ. δολάρια ως προκαταβολή έναντι 34,5 εκατ. δολαρίων συνολικής αξίας του αεροσκάφους τύπου Γκάλφστριμ, δηλαδή 45 εκατ. δρχ. της εποχής, ισόποση δαπάνη για ίδρυση 45 μονοτάξιων σχολείων, όπως ανέφερε σε άρθρο του ο «Εθνικός Κήρυξ» με τίτλο «Πορεία προς την βασιλικήν εύνοιαν». Σε άλλα φύλλα της εποχής γινόταν επίσης αναφορά σε υπόνοια χρησιμοποίησης μυστικών κονδυλίων, «ενώ ο λαός δυσπραγή και ζητούμεν βοήθειαν» (τίτλος εφημερίδας «Το Βήμα», 19 Δεκεμβρίου 1963).


Φωτεινή Τομαή

3 σχόλια:

Andreas Makrides είπε...

Το άρθρο της κας Κωνσταντοπούλου στο Βήμα της Κυριακής, εκπλήσσει δυσάρεστα. Η επικεφαλής του αρχείου του ΥΠΕΞ, αναφέρεται στον περίεργο ρώσο διπλωμάτη "το όνομα του οποίου φυλάσσεται ως επτασφράγιστο μυστικό", χωρίς να αναρωτιέται καν αν το άτομο αυτό ήταν υπαρκτό ή κατασκεύασμα της ΚΥΠ (και των συνεργαζόμενων με αυτήν μυστικών υπηρεσιών) προκειμένου να διοχετεύονται στο υπουργείο Εξωτερικών πληροφορίες που θα διευκόλυναν το σχέδιο ανωμαλίας που εκτυλίχθηκε το '67.


Αντ' αυτού, η κα Κωνσταντοπούλου εμφανίζεται βέβαιη πως και το πρόσωπο είναι υπαρκτό και πως από την έκθεση των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών, "εξάγεται το συμπέρασμα ότι η ανάμειξη του σοβιετικού παράγοντα στα πολιτικά πράγματα της χώρας ήταν διαρκής, έστω και μη εμφανής". Δεδομένου πως η αρθογράφος χειρίζεται άπταιστα την ελληνική, δικαιούμαστε να πιστέψουμε πως υιοθετεί και το παραπάνω συμπέρασμα. Άλλωστε, η μόνη απόσταση από τις εκθέσεις του "ρώσου διπλωμάτη", διαπιστώνεται στο τέλος της σχετικής εξιστόρησης, όπου η κα Κωνσταντοπούλου υποστηρίζει πως η δικτατορία του '67 μας στέρησε την δυνατότητα να διαπιστώσουμε εάν ο κατάσκοπος έλεγε την αλήθεια ή όχι. Δεν της αρκεί μάλιστα το γεγονός πως τίποτε από τα όσα περιέχονται στις σχετικές εκθέσεις δεν πραγματοποιήθηκε - αλλά επιμένει στις υποψίες της, μεταθέτοντας την ευθύνη της διακρίβωσης της αλήθειας στον "σύγχρονο αναλυτή".


Ο κόσμος των μυστικών υπηρεσιών και του ψυχρού πολέμου βεβαίως, δεν ήταν αγγελικά πλασμένος. Δεν υπήρχε μέσον που η κάθε πλευρά να μην μεταχειριστεί προκειμένου να πλήξει την απέναντι. Το να θεωρεί ωστόσο κανείς, πως θα ήταν δυνατόν η ΕΔΑ να επιβάλλει στρατηγούς στην κυβέρνηση του Κέντρου, ή οι Ρώσοι να δολοφονήσουν τον πλέον κοντινό σ' αυτούς ηγέτη, τον Μακάριο, για να ρίξουν την ευθύνη στους Αγγλοαμερικάνους και να βγει πρώτο το ΑΚΕΛ στην Κύπρο ώστε να γίνει η Κύπρος κομμουνιστική, είναι σαν να πιστεύει πως ο Ιωαννίδης ήταν τελικά, πράκτορας των Σοβιέτ!

Ανώνυμος είπε...

Oι Υπαίτιοι των δεινών μας ,δεν είναι μόνο βόρεια και Ανατολικά...........

Pinelopi Gkouma

Ανώνυμος είπε...

Σύρος 16 Νοεμβρίου 2014.Ώρα 15.30
Συμφωνώ πλήρως με τα αναγραφόμενα στο σχόλιο του κ. Ανδρέα Μακρίδη.Είναι γνωστό ότι το προσωπικό της Πρεσβείας και του Προξενείου[Διπλωμάτες,Στρατιωτικοί και Εμπορικοί Ακόλουθοι,Υπεύθυνος Γραφείου Τύπου κ.α]στη ξένη χώρα θεωρούνται επίσημοι κατάσκοποι και συλλέγουν,ως όργανα,πληροφορίες στρατιωτικές,πολιτικές,οικονομικές κ.α. Εκτός του προσωπικού των Πρεσβειών και Προξενείων χρησιμοποιούνται ως όργανα συλλογής πληροφοριών και άλλα πρόσωπα[μυστικοί κατάσκοποι],έναντι αμοιβής σε χρήμα ή άλλο είδος.
Οι πληροφορίες που συλλέγονται από τα όργανα και τις πηγές είναι πολλές φορές υποβολιμαίες,ψευδείς,ανακριβείς ή περιέχουν και αληθή γεγονότα της αρεσκείας αυτού ,που διαρρέει τις πληροφορίες,ανάλογα με τον σκοπό ,τον οποίο επιδιώκει.
Έργο του αναλυτού είναι η εξέταση της αξιοριστίας του οργάνου και της πηγής συλλογής μιας πληροφορίας και η ακρίβεια του περιεχομένου αυτής.Μετά τη διασταύρωση και επεξεργασία της πληροφορίας εξάγεται το συμπέρασμα,που θα τύχει της εκμετάλλευσης από τον αρμόδιο κατά περίπτωση.
Δύσκολο και επίπονο το έργο του αναλυτού πληροφοριών.Χρειάζεται μεγάλη προσοχή ,προς αποφυγή λαθών ή επηρεασμού από εσκεμμένη διαβίβαση πληροφορίας.Αυτό διαπίστωσα κατά την 6ετή ενασχόληση μου στα καθήκοντα του Αξιωματικού Πληροφοριών.
Κωνστ. Πατιαλιάκας
Αντιστράτηγος ε.α

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...