Δευτέρα, 12 Μαρτίου 2012

Οι κρίσιμες εκλογές του 1920, του 1946 και του 2012

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_11/03/2012_475501
*Ελευθέριος Βενιζέλος: Ο μεγάλος χαμένος των εκλογών του 1920

Tου κ. Θεόδωρου Kουλουμπή*

Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ είχε υποστηρίξει μεταξύ άλλων ότι η δημοκρατία είναι ένα προβληματικό πολίτευμα. Εσπευσε όμως να προσθέσει ότι «δεν έχουμε μέχρι στιγμής εφεύρει κάτι καλύτερο». Συγκεκριμένα, όποτε ένας λαός σαγηνεύεται από τις κολακείες ποικιλώνυμων λαϊκιστών μπορεί εύκολα να παρασυρθεί και να στηρίξει με φανατισμό μοιραία ιστορικά λάθη. 
Καθώς πλησιάζουμε τις κρίσιμες εθνικές εκλογές στα τέλη Απριλίου ή στις αρχές Μαΐου 2012, μπορούμε να ευχηθούμε ότι δεν θα επαναλάβουμε τα λάθη που ο λαός και οι πολιτικοί μας διέπραξαν το 1920 και (με κάποια επιφύλαξη) το 1946.


Η πρώτη Νοεμβρίου του 1920 βρήκε τον ελληνικό λαό βαθιά διχασμένο από τις μετωπικές συγκρούσεις βασιλιά Κωνσταντίνου και Ελευθερίου Βενιζέλου (1915- 17) και βαριά ταλαιπωρημένο από τις κακουχίες μιας δεκαετίας συνεχών πολέμων (Βαλκανικοί Πόλεμοι [1912- 13] και Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος [1914- 19]). Ο Βενιζέλος ανεξήγητα βιάστηκε να προσφύγει στη λαϊκή βούληση. Το κόμμα του (Φιλελευθέρων), παρά το γεγονός ότι εξασφάλισε μερικές χιλιάδες ψήφους περισσότερες από την Ηνωμένη Αντιπολίτευση των οπαδών του θρόνου, ηττήθηκε με μεγάλη διαφορά βουλευτικών εδρών, λόγω των ιδιαιτεροτήτων του πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος. Ο Βενιζέλος, ο θριαμβευτής του μεγάλου πολέμου που είχε ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία της «Ελλάδος των δύο ηπείρων και πέντε Θαλασσών», δεν κατάφερε καν να εκλεγεί βουλευτής στην περιφέρειά του. Τα τραγικά γεγονότα που επακολούθησαν είναι γνωστά: παρά το προεκλογικό σύνθημα των βασιλικών, «Οίκαδε!», το μέτωπο στη Μικρά Ασία διευρύνθηκε παράλογα από την κυβέρνηση του Δημητρίου Ράλλη και από αυτές που ακολούθησαν, προβληματίζοντας έντονα τους μεγάλους συμμάχους τής Αντάντ. 
*Ο βασιλεύς Κωνσταντίνος

Η παλινόρθωση του γερμανόφιλου βασιλιά Κωνσταντίνου, που έγινε με το ανελεύθερο δημοψήφισμα στις 5 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, έδωσε το πρόσχημα στους συμμάχους (ακόμη και τους Βρετανούς) να εγκαταλείψουν την Ελλάδα στην τύχη της στα αφιλόξενα μικρασιατικά πεδία των μαχών το 1921- 22. Ηταν ηλίου φαεινότερον ότι μια Ελλάδα, εσωτερικά διχασμένη και σε θέση δυσαρμονίας αρχών και συμφερόντων με τους Δυτικούς της συμμάχους, ήταν καταδικασμένη να υποστεί την ολική καταστροφή του μικρασιατικού ελληνισμού.
*Οι εκλογές του 1946

Οι εκλογές της 30ής Μαρτίου 1946 μάς έδωσαν ένα δεύτερο τρανό παράδειγμα προς αποφυγή. Η Ελλάδα, ύστερα από μια εφιαλτική δεκαετία, θα μπορούσε να είχε προχωρήσει στη μεταπολεμική ανασυγκρότησή της, όπως έγινε και με τις υπόλοιπες χώρες της δυτικής Ευρώπης. Είχαν μεσολαβήσει η δικτατορία του Μεταξά, το αλβανικό έπος, η γερμανική εισβολή, η τριπλή κατοχή από τις δυνάμεις του Αξονα, βομβαρδισμοί, πείνα, μαζικές εκτελέσεις και κακουχίες, και μια ιδεολογικά διχασμένη ελληνική αντίσταση απέναντι στους Ναζί που κλιμακώθηκε τραγικά τον Δεκέμβριο του 1944. Δυστυχώς, η κοντόφθαλμη και προβληματική ηγεσία των Ελλήνων κομμουνιστών, η φιλομοναρχική και άτσαλη επέμβαση του βρετανικού παράγοντα και ο αντικομμουνιστικός μαξιμαλισμός της κεντροδεξιάς παράταξης οδήγησαν στον Εμφύλιο Πόλεμο και τις ολέθριες συνέπειές του. 
*Ο "Ριζοσπάστης" δίνει τη γραμμή της αποχής του ΚΚΕ από τις εκλογές

Το λάθος των κομμουνιστών ήταν η αψυχολόγητη απόφασή τους να απόσχουν από τις εκλογές του 1946, παγιώνοντας τον κλιμακούμενο διχασμό. Το λάθος της κεντροδεξιάς (και των Βρετανών προστατών της) ήταν να μην διεξάγει- όπως θα έπρεπε- δημοψήφισμα για τη μοναρχία πριν από τις εκλογές, προλαβαίνοντας έτσι τους διωγμούς και τις ακρότητες των δύο αντιμαχόμενων πλευρών. Το κόστος του Εμφυλίου αποδείχθηκε ανυπολόγιστο για την Ελλάδα. Χωρίς τον Εμφύλιο, οι εθνικές μας διεκδικήσεις στη Βόρειο Ηπειρο, τη συνοριακή γραμμή με την ηττημένη Βουλγαρία, και- κυρίως στο Κυπριακό θα μπορούσαν να είχαν ικανοποιηθεί ειρηνικά και προς αμοιβαίο όφελος. Ηταν μεγάλο το κρίμα που οι Ελληνες κομμουνιστές δεν μιμήθηκαν τη συμπεριφορά των ομοϊδεατών τους στην Ιταλία και τη Γαλλία, οι οποίοι μεταπολεμικά έπαιξαν κεντρικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις των χωρών τους.
*Η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ελλάδα σήμερα, παρά την πρωτόγνωρη οικονομική της κρίση, είναι μια πολύ διαφορετική χώρα από αυτή του 1920 και του 1946. Οι δημοκρατικοί της θεσμοί είναι εδραιωμένοι, και έχει γίνει αναπόσπαστο τμήμα του σκληρού πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το πολίτευμά της (Προεδρευόμενη Δημοκρατία) δεν αμφισβητείται, οι ένοπλές της δυνάμεις παραμένουν αφοσιωμένες στην προάσπιση της εδαφικής της ακεραιότητας, και οι διχασμοί του 20ού αιώνα έχουν θεσμικά και βιολογικά ξεπεραστεί. Αλλά η παρατεταμένη ύφεση της τελευταίας τετραετίας, το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος, τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα, η φτώχεια του 20% των κατοίκων, η κλιμακούμενη ανεργία (ιδίως των νέων), η ατιμωρησία/ασυλία διεφθαρμένων πολιτικών, η φοροδιαφυγή, η παραοικονομία και η απαράδεκτη ανισοκατανομή του πλούτου έχουν προκαλέσει σε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού μας τη συνολική αμφισβήτηση των πολιτικών μας χωρίς διάκριση. Οι σκηνές βίας και οι εμπρησμοί του Δεκεμβρίου 2008 (και άλλες ακρότητες που ακολούθησαν) έχουν δώσει την εντύπωση εντός και εκτός των συνόρων ότι οδηγούμεθα στη χρεοκοπία και την εκδίωξη από την Ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ένας νέος διχασμός των πολιτικών μας δυνάμεων, ανάμεσα σε κεντρώους και δεξιούς «μνημονιακούς» (στον ένα πόλο) και ακροαριστερούς και ακροδεξιούς «αντιμνημονιακούς» (στον άλλο), θα μπορούσε να απειλήσει την κορυφαία στρατηγική επιλογή της χώρας μας μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974- την ένταξή μας στην Ενωμένη Ευρώπη. Δεν πρέπει, προς Θεού, να απομονωθούμε από την περιοχή ειρήνης των δυτικών δημοκρατιών και να ταξινομηθούμε πάλι ως «τριτοκοσμική οντότητα» στα σταυροδρόμια των γεωπολιτικών συγκρούσεων. Πριν φτάσουμε μπροστά στην κάλπη στις εκλογές που έρχονται, θα πρέπει να αναρωτηθούμε σοβαρά αν η ψήφος μας θα συμβάλει ή όχι στη μεταμόρφωση της πλατείας Συντάγματος σε πλατεία Ταχρίρ.

* Ο κ. Θ. Κουλουμπής είναι ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.


10 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Το γεγονός ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται είναι κάτι που αποδεικνύεται στη χώρα μας ποικιλοτρόπως...κι αν κηρυχθούν εκλογές...αν λέω, μιας και οι Ευρωπαίοι βρήκαν παπά και λένε να κάνουν πέντε-έξι ευχέλαια...μα το Θεό, δε ξέρω ποιον να δώσω ψήφο εμπιστοσύνης....σε μούντζα μου βγαίνει αλλά θα συγκρατηθώ....καλησπέρα
συνεπώνυμε!!!!!...
Ειρήνη Αθανασιάδου ‎...

Ανώνυμος είπε...

ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΑΝ ΟΙ ΛΑΙΚΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΦΑΝΑΤΙΚΟΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΑΚΡΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΑ ΗΤΑΝ ΟΛΕΘΡΙΑ.ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Η ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ Μ. ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΑΣ ΚΑΤΑΣΤΡΕΠΤΙΚΟΣ ΤΡΙΕΤΗΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ .
ΑΣ ΕΛΠΙΣΟΥΜΕ ΝΑ ΔΙΔΑΧΘΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΑΝΑΛΑΒΟΥΜΕ ΤΑ ΙΔΙΑ ΛΑΘΗ............
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΟΡΔΗΣ

Ανώνυμος είπε...

Κύριε Παντελή, σας υπερευχαριστώ για τα τόσο ενδιαφέροντα θέματα νεοελληνικής ιστορίας που δημοσιεύετε στον τοίχο μου... Καλή συνέχεια!!!!
Flo-Flo Pan

Ανώνυμος είπε...

Είθε να μην επαναληφθούν τραγικά λάθη....
Ευτυχία Στασινοπούλου

Ανώνυμος είπε...

Πολύ χρήσιμα και διδακτικά, για μια ακόμη φορά, αυτά που μας αναρτάς αγαπητέ Παντελή! Και ...ΟΧΙ, δεν θέλω η πλατεία Συντάγματος να μετατραπεί σε ...πλατεία Ταχρίρ (!), συμφωνώντας απόλυτα με τον καθ. κ. Κουλουμπή.....
Araxi Apelian

Ανώνυμος είπε...

Μακάρι να μαθαίναμε πάντα απο τα λάθοι μας-είναι όμως έτσι?τόσα άσχημα γεγονότα στην ίστορία επαναλάυονται,ας ευχηθούμε να μην συμβεί ξανά!!!!!
Madeleine Leontariti

Ανώνυμος είπε...

ΚΥΡΙΕ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ,ΕΑΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΣΥΜΦΩΝΩ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΑΥΤΟ,ΘΑ ΣΑΣ ΠΑΡΩ ΤΗΝ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΑΥΤΗ.....
Αθανάσιος Μανουσάκης

Ανώνυμος είπε...

Δεν μαθαινουμε ποτε απο τα λαθη μας, η γνωση της ιστοριας δεν ειναι η απλη αποστηθηση ημερομηνιων αλλα η βαθια αναζητηση και κατανοηση των γεγονοτων που οδηγησαν στην οποιαδηποτε εκβαση...
Fanì Giota

Ανώνυμος είπε...

Σύρος 17 Οκτωβρίου 2014.Ώρα 18.00
Η αποχή του ΚΚΕ,αλλά και των άλλων αριστεροκεντρικών μικρών κομμάτων,από τις εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946,ήταν μία αντιδημοκρατική και αδικαιολόγητη ενέργεια.Ο ίδιος ο Στάλιν χαρακτήρισε την αποχή ως μεγάλη ανοησία.
Αργότερα το 1950 ο Ν.Ζαχαριάδης στο έργο του, Δέκα Χρόνια Πάλης, παραδέχθηκε πανηγυρικά ότι η απόφαση της αποχής αποτέλεσε σφάλμα τακτικής.Γιατί, όπως προκύπτει από τα καταγραφόμενα στο έργο του,την αποχή,αλλά και την συμμετοχή του ΚΚΕ στις εκλογές,τις θεωρούσε απλώς σαν χειρισμούς προς διευκόλυνση της δυναμικής αναμέτρησης,δηλαδή του ένοπλου αγώνα,προς την οποία είχε ήδη προσανατολισθεί αποφασιστικά.
Αλλά και πολύ αργότερα το 1964,ο Κ. Κολιγγιάνης,Α' Γραμματέας του ΚΚΕ,κατά το 8ο συνέδριο του κόμματος, ομολόγησε εντυπωσιακά,ότι η αποχή υπήρξε από τα σοβαρότερα λάθη τακτικής του κόμματος,ομολογία,που έγινε ομόφωνα αποδεκτή από τα μέλη του συνεδρίου.
Από αυτά αποδεικνύεται ότι ο τραγικός και αδίστακτος Ν.Ζαχαριάδης είχε αποφασίσει την κατάληψη της εξουσίας της χώρας με ένοπλο αγώνα και όχι με δημοκρατικές διαδικασίες.Δεν είχε συνετισθεί από την στάση των Κομουνιστικών Κομμάτων της Γαλλίας και της Ιταλίας,τα οποία πρωτοστατούσαν στην πολιτική ζωή της χώρας των.Το ΚΚ Γαλλίας δεν έλαβε τα όπλα,μετά την λήξη του πολέμου,για να καταλάβει την εξουσία,δημιουργώντας τον Γαλλικό Δεκέμβρη,αλλά συμμετείχε στην Κυβέρνηση της χώρας.Παρέδωσε τα όπλα,για να μην ηττηθεί με τα όπλα.
Τις παραμονές των εκλογών της 31ης Μαρτίου 1946 τα μη αριστερά κόμματα ήταν κατακερματισμένα.Μία συμμετοχή του ΚΚΕ και των άλλων μικρότερων αριστερών κομμάτων,που απείχαν των εκλογών,δεν απέκλειε,μαζί και με το κόμμα των Φιλελευθέρων,μία νίκη,η οποία θα είχε επιδράσει και στο μετά εξάμηνο διεξαχθέν δημοψήφισμα για την παλινόρθωση της Βασιλείας.Όλα αυτά όμως είναι εικασίες,για παραδειγματισμό και αποφυγή τέτοιων ενεργειών στο μέλλον.
Κωνστ. Πατιαλιάκας
Αντιστράτηγος ε.α

Ανώνυμος είπε...

Σύρος 18 Οκτωβρίου 2014.Ώρα 14.00
Η διεξαγωγή των Βουλευτικών Εκλογών της 1ης Νοεμβρίου 1920 εξακολουθεί να αποτελεί,παρά την παρέλευση 94 χρόνων,ένα γεγονός,που απασχολεί τους σύγχρονους συγγραφείς και ιστορικούς,γιατί συνδέεται άμεσα με την Μικρασιατική Καταστροφή.Ασφαλώς ήταν μια ενέργεια του Ελευθερίου Βενιζέλου,η οποία από άλλους χαρακτηρίσθηκε ως ένα μεγάλο και ολέθριο σφάλμα,από άλλους ως ένα μεγάλο έγκλημα και από άλλους ως μία άστοχη ενέργεια.Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι ήδη είχε λήξει η 4ετής θητεία της Βουλής.Μα η θητεία της Βουλής είχε λήξει από τον Μάιο του 1919.Δεν θα μπορούσε ο Ε. Βενιζέλος να παρατείνει την λειτουργία της Βουλής για έναν ακόμα χρόνο; Ποιός τον εμπόδιζε;Αυτά θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε με τις φτωχές γνώσεις μας.
1.Στα τέλη του Μαίου του 1915 ο Ε.Βενιζέλος κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές και σχημάτισε Κυβέρνηση,η οποία τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους αναγκάσθηκε να παραιτηθεί,εξαιτίας του χάσματος μεταξύ του Βασιλέως Κωνσταντίνου και του Πρωθυπουργού Ε. Βενιζέλου για την είσοδο ή όχι της Ελλάδας στο πλευρό των Δυτικών Συμμάχων[ΑΝΤΑΝΤ] στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο.
2.Η κήρυξη στις 17 Αυγούστου 1917 του κινήματος της Εθνικής Αμύνης,από την τριανδρία,τον Ε.Βενιζέλο,τον Στρατηγό Παναγιώτη Δαγκλή και τον Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη,και οι ενέργειες των τους επόμενους μήνες,σε συνδυασμό και με τις απαράδεκτες επεμβάσεις των Δυτ.Συμμάχων και την αρνητική στάση του Βασιλέως οδήγησαν την χώρα στον ολέθριο διχασμό,με δύο κυβερνήσεις στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη.
3.Στις 12 Ιουνίου 1917 ορκίσθηκε ο Βασιλεύς Αλέξανδρος,μετά την παραίτηση και την αναχώρηση από την Ελλάδα του πατρός του Κωνσταντίνου.Την επομένη διορίσθηκε η νέα Κυβέρνηση του Ε.Βενιζέλου και στις αρχές Ιουλίου συγκλήθηκε η Ελληνική Βουλή,η Βουλή των Λαζάρων όπως ονομάσθηκε[Αναστήθηκε η Βουλή του Μαίου 1915].
4.Ο Ε.Βενιζέλος,Πρωθυπουργός πλέον της χώρας,δεν μπόρεσε να σταθεί στο ύψος ενός Εθνάρχη,ο οποίος κυβερνά την χώρα και δεν διαχωρίζει αυτήν.Η λήψη άδικων και αυθαίρετων μέτρων κατά των Αντιβενιζελικών,όπως διώξεις,εξορίες,ανοχή σε δολοφονίες,αθρόες αποστρατείες Αξιωματικών,ενώ η χώρα βρισκόταν σε πόλεμο,διεύρυναν τον Εθνικό Διχασμό και διαχώρισαν τους πολίτες.
5.Ο Ε.Βενιζέλος κακώς εκτίμησε ότι η δημιουργία ,μετά την Συνθήκη των Σεβρών[1920],της Μεγάλης Ελλάδας,των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών,θα του αποκόμιζε εκλογικά κέρδη,ως θριαμβευτή νικητή.Δεν υπολόγισε όμως ότι η χώρα θα παρέμεινε άγνωστο για πόσα χρόνια σε πολεμικό συναγερμό,γεγονός που θα βάραινε στην συνείδηση των εκλογέων.
6.Υπάρχει όμως και η άποψη των αντιπάλων για την προσφυγή του Ε.Βενιζέλου στις κάλπες.Ισχυρίσθηκαν ότι ήταν μία συνειδητή απόφαση για εύσχημη αποχώρηση από την πολιτική σκηνή,ώστε να απεκδυθεί από κάθε ευθύνη πιθανής κακής εξέλιξης στο πρόβλημα της Μικράς Ασίας.Ο Νικόλαος Καζαντζάκης,συνεργάτης του Ε.Βενιζέλου,υποστήριξε σε επιστολή του ότι ένας άνθρωπος,που με επανάσταση κατέλαβε την αρχή και δικτατορικώς κυβέρνησε τόσα χρόνια:Πως και γιατί θυμήθηκε το σύνταγμα και ενήργησε εκλογές,αφού τόξερε πως θα χάσει;
7.Μέσα σε ένα τέτοιο δυσμενές κλίμα στην κοινωνία,σε συνδυασμό και με τα συνθήματα της Ηνωμένης Αντιπολίτευσης για τη λήξη του πολέμου,και την επιστροφή των στρατιωτών στις οικογένειές των[Οίκαδε]η χώρα πορευόταν σε βουλευτικές εκλογές,τις οποίες και δεν κέρδισε ο Ε.Βενιζέλος.
8.Ο επαναστάτης του Θέρισου της Κρήτης και της Εθνικής Αμύνης στην Θεσσαλονίκη αναγκάσθηκε το 1923 να θάψει ο ίδιος με τα ίδια του τα χέρια,με τη δική του υπογραφή,το θρυμματισμένο μεγαλούργημά του.Αργότερα δε το 1930 κήρυξε με το Ελληνο-Τουρκικό σύμφωνο φιλίας και τυπικά το τέλος της Μεγάλης Ιδέας, που αυτός της είχε προσδώσει σάρκα και οστά.
Κωνστ. Πατιαλιάκας

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...